ZAMEK KSIĄŻĘCY

Budowla renesansowo-barokowa postawiona w miejscu dawnego gotyckiego zameczku myśliwskiego księcia Ludwika I z końca XIV w., jako trzeci z kolei oławski obiekt zamkowy (pierwszy, siedziba kasztelanii, istniał do czasu wojen husyckich w płd.-wsch. części grodu).

Budowę w stylu renesansowym rozpoczął w 1541 r. mistrz Jakub z Mediolanu (prawdopodobnie o nazwisku Parr, budowniczy zamku w Bolkowie), a kontynuował ją od 1588 r. również Włoch, Bernard Niuron. Dzisiaj, po wielu przebudowach, ta część zamku jest plebanią kościoła pw. śś. Piotra i Pawła.

Przebudowie uległ cały obszar gotyckiego zamku, z nieistniejącymi już skrzydłami zachodnim i północnym, gdzie znajdowała się kaplica zamkowa. Wieża kościelna, ostatni fragment północnej zabudowy, zawaliła się pod koniec lat 70. ubiegłego wieku.

Dzisiejszy kościół stanowił początkowo dwukondygnacyjny pawilon w stylu wczesnobarokowym, dobudowany do części renesansowej od strony wschodniej. Wznosili go również mistrzowie włoscy, z których najbardziej znany był Carlo Rossi, za panowania księcia Chrystiana (2 połowa XVII w.), stąd tę część zamku określano jako "Christianbau". Budowla zwieńczona była tarasem z ogrodem, co w warunkach naszego klimatu nie sprawdziło się i doprowadziło do szybkiej dewastacji tego skrzydła.

Kolejną dobudowę od strony wschodniej przeprowadziła w latach 1673-80 księżna Luzia - matka ostatniego Piasta, Jerzego Wilhelma. Od jej imienia ta część zamku nosiła nazwę "Luisenbau". Budowniczym w stylu barokowym był również Carlo Rossi. W tym czasie zlikwidowano umocnienia zamku od strony miasta, a w ich miejsce założono ogród. Teren ten z czasem zmieniał funkcje i przekształcił się w Plac Zamkowy.

Za rządów Jakuba Sobieskiego zamek otrzymał nowe wyposażenie wnętrz i miał bardzo prestiżowy charakter. Niestety, po opuszczeniu Oławy przez królewicza w 1734 r. obiekt zaczął podupadać.

Za czasów pruskich był tu lazaret i piekarnia. Najbardziej zdewastowany gmach Chrystiana rozebrano i w latach 1833-35 powstał w jego miejsce kościół katolicki według projektu Karola Fryderyka Schinkla, natomiast kościół w północnym skrzydle przerobiono na browar. We wschodnim skrzydle obszaru zamkowego urządzono koszary, później zaadoptowane na fabrykę cygar. W gmachu Luizy powstała szkoła, obok niej postawiono niewielki budynek wartowni koszarowej - odwachu (dzisiaj tzw. "Tajwan"), a na początku XX w. wieżę ciśnień, degradując tym całkowicie reprezentacyjny charakter kompleksu zamkowego.

W czasie II wojny światowej najbardziej ucierpiał gmach Luizy. Odbudowano go na początku lat 60. na siedzibę powiatu. Aktualnie mieści się w nim Urząd Miejski.



(Tekst z tablicy informacyjnej przed gmachem)