|
starsze nowsze oceń zdjęcie | skomentuj ocenę | 2 głosy | średnia głosów: 6
Lata 1921-1926 , Ulica Główna na wysokości skrzyżowania z ul. Sokola-Tůmy . Z lewej kamienica narożna ul, Sokola-Tůmy 2.Skomentuj zdjęcie |
0 pobrań 507 odsłon 6 średnia ocen Poprzednie i następne zdjęcia Ewqa100 Obiekty widoczne na zdjęciu Sokola-Tůmy 2 więcej zdjęć (28) Zbudowano: 1888 Dawniej: Kamienica Gottlieba i Charlotty Zuckermandelów Narożna kamienica przypisana była do dzielnicy Kamieniec z numerem konskrypcyjnym 66. Numer posesji był podwójny. Dla ówczesnej Hasnergasse był to nr 2, zaś dla Saskiej Kępy był to nr 26 (w 1894 r. nr 24). Budynek został wzniesiony w 1888 r. na parceli zakupionej w 1886 r. od Leopolda Scholtisa za cenę 25 florenów 1m². Prace budowlane oraz projekt z 1887 r. wykonał Anton Jonkisch, który był zarazem jego pierwszym właścicielem. Zamiarem Jonkischa było zabudować narożnik ul. Saskiej Kępy oraz znaczny odcinek ul. Hasnera. Rozległa parcela budowlana została podzielona na cztery kwartały. Opisywana kamienica posiadała numer 3, jednak projekt ten z 1886 r. został tylko częściowo zrealizowany. W 1891 r. kamienicę sprzedano za 40500 florenów Michaelowi i Bercie Lanzerom, którzy posiadali również kamienicę przy obecnej ul. Głęboka 59 . W następnych latach od 1904 do 1908 właścicielami była Bertha i Stephania Lanzer. Od 1909 do 1911 tylko Stephania Lanzer. I w końcu od 1912 r. kamienica stała się własnością Gottlieba i Charlotty Zuckermandelów, którzy podobnie jak Lanzerowie byli mojżeszowego wyznania. Gottlieb Zuckermandel w okresie międzywojnia był wybierany do zarządu Żydowskiej gminy wyznaniowej w Czeskim Cieszynie, przy czym w latach 1923-1927 został nawet jej prezesem. W tym miejscu należy odnotować, iż społeczność żydowska bardzo mocno przestrzegała święta religijne, co poświadcza chociażby anons Zuckermandela z 1930 r. zamieszczony w prasie lokalnej, który informował, iż w dniach świąt sklep będzie nieczynny. Zuckermandlowie posiadali również kamienicę przy ul. Saska Kępa 11 . Od samego początku istnienia budynku Gottlieb Zuckermandel prowadził w nim sklep towarów kolonialnych. Oprócz niego znajdował się tu fryzjer damski prowadzony przez Hedwigę Czeikę, sklep z ubraniem Josefa Lustiga, sklep z towarami mieszanymi Samuela Liebermanna (w późniejszym okresie został przeniesiony do kamienicy przy ul. Saska Kępa ) oraz sklep ze skórą Nathana Goldsamta. W okresie międzywojnia (od 1921 r.) salon fryzjerski dla panów i pań prowadził Adolf Wallner. W tym okresie w kamienicy mieściła się firma ubezpieczeniowa "Moldavia generali" versicherungsgesellschaft Prag - zastępca Gottlieb Zuckermandel. Od 1924 r. w sąsiedztwie oraz w podwórzu kamienicy budowano różnego rodzaju oficyny . W 1938 r. po przyłączeniu tzw. Zaolzia Zuckermandel najprawdopodobniej otworzył sobie filię własnego sklepu w prawobrzeżnej części miasta. Krótko po II wś. zarządcą państwowym nad mieniem Zuckermandelów została Ostrawa. Później pomieszczenia handlowe wykorzystywała Jednota - Jedność. W 1955 r., ulokowano tu zarząd spółdzielni "Restauracje i Jadłodajnie". Ze zmianą ustroju politycznego i prywatyzacją mieszkań, kamienicę sprzedano osobie prywatnej. Obecnie parterowe pomieszczenia wykorzystywane są do celów gastronomicznych, zaś na pozostałych kondygnacjach znajdują się liczne biura firmowe. Najstarsza generacja cieszyniaków nadal używa dawnego określenia tej kamienicy - "u Cukermandla". ul. Sokoła-Tůmy (Sokola-Tůmy) więcej zdjęć (254) Ulica powstała w 1882 r. i przypisana była do dzielnicy Kamieniec. Jej powstanie było podyktowane budową Niemieckiej Szkoły Ludowej. Projekt autorstwa inżyniera miejskiego Carla Khünla jest datowany na 7 kwietnia 1881 r. Ulica o szerokość 12 m powstała na zakupionych w 1882 r. od Leopolda Scholtisa i Josefa Bernatzika działkach. Wcześniej w miejscu tym znajdowały się tylko pola bez jakiegokolwiek przejścia (chodnik lub ścieżka). W zawiązku z wytyczeniem drogi niezbędna była budowa kamiennego mostu nad rynsztokiem ulicznym Saskiej Kępy. Most ten był 2, 75 m szeroki, 12 m długi oraz ponad 1 m wysoki. Pierwotna nazwa ulicy brzmiała Schulstrasse, co miało związek ze wspominaną już szkołą . Była to druga najstarsza nazwa ulicy po ul. Saska Kępa. W marcu 1892 r. zmieniono nazwę na cześć Leopolda Hasnera von Artha (1818-1891) Hasnergasse. W 1894 r. przeprowadzono prace ziemne związane z budową wodociągu miejskiego. W 1902 r. wykonano regulację drogi oraz przedłużono kanalizację ściekową, gdyż pierwotnie nitka trasy z 1897 r. skręcała w kierunku ul. Wiaduktowej. Najprawdopodobniej w tym samym roku posadzono drzewa wzdłuż ulicy. W 1917 r. Rada gmina postanowiła na ulicy zainstalować kuchnię wojskową dla biednych. Była to już druga tego typu kuchnia w Cieszynie. Obiad kosztował 50 halerzy, jednak korzystający z kuchni musieli oddać część kartek chlebowych i tłuszczowych. W marcu 1920 r. budowniczy Carl Friedrich przedstawił projekt połączenia ul. Hasnera z mostem Jubileuszowym im. cesarza Franciszka Józefa I. Trasa biegła od skrzyżowania ul. Strzelniczej z obecną ul. Havlíčka, przecinała fragment rynku, nawiązywała do ul. Ruchu Oporu a następnie łączyła się z ul. Sokola-Tůmy (patrz plany). Powodem wytyczenia tego połączenia wynikał z zamiaru budowy nowego dworca kolejowego przy ul. Dworcowej, co spowodowałoby przecięcie komunikacji drogowej pomiędzy ul. Dworcową a ul. Saska Kępa. W 1926 r. odnowiono chodniki. Na skrzyżowaniu z ul. Wiaduktową znajdowała się latarnia uliczna. W 1929 r. uchwalono skierować ruch samochodowy oraz konny zmierzający do Alei Masaryka na ul. Wiaduktową a następnie ul. Poprzeczną, jednak tylko w godzinach szkolnych. W 1930 r. od skrzyżowania z ul. Wiaduktową aż po Alejej pokryto warstwą asfaltu. Prace te wykonali Brenner i Kopecki. W tym samym roku pozostały odcinek wybrukowano. W 1936 r. na skrzyżowaniu ul. Hasnera i Saskiej Kępy zamierzano zainstalować zegar, który nocą miał być podświetlony. Do realizacji tego zamysłu zapewne nigdy nie doszło. Zmiany nazwy ulicy były następujące: 1920 - 1938 Hasnergasse – Hasnerova ulice. W języku polskim stosowano nieoficjalną nazwę ul. Hasnera, gdyż w tym okresie miasto posiadało tylko czesko-niemieckie nazwy ulic. Należy dodać, iż początkiem lat 20 tych XX w. władze miasta rozważały zmienić nazwę na ul. Komenského. Po przyłączeniu w październiku 1938 r. Czeskiego Cieszyna do Polski jej nazwę zmieniono na ul. Saska Kępa. W latach 1939 - 1945 Eckartstrasse , od 1945 aż po współczesność ul. Sokola-Tůmy . Po wprowadzeniu dwujęzycznych nazw ulic w 2007 r. również ul. Sokola-Tůmy. ul. Główna (Hlavní třída) więcej zdjęć (1258) Ulica powstała w 1775 r. (według kroniki Kaufmanna) i pierwotnie przypisana była do dzielnicy Kamieniec, a w późniejszym okresie również do Saskiej Kępy, czyli Brandysa, gdyż areał Saskiej Kępy został wydzielony z Brandysa. Początkowo w miejscu tym biegła aleja topolowa z nieliczną jeszcze podmiejską zabudową. Jej pierwotna nazwa brzmiała Cesarska Droga - Kaiserstrasse. Po 1790 r. nazwę zmieniono na Droga Rzeszy - Reichs Strasse (stosowano również zamiennik Aerarial-Straße lub Ärarialstraße, co innymi słowy oznaczało drogę państwową), zaś przed 1883 r. na Saska Kępa - Sachsenbergstrasse, lub Sasówka z racji budowy w tym miejscu 13 manufaktur sukienniczych (a także tzw. wałchownię, czyli folusz do spilśniania wełny) przez ówczesnego właściciela Księstwa Cieszyńskiego księcia Albrechta Sasko-Cieszyńskiego, które jednak nie działały zbyt długo. W 1889 r. pojawia się też nazwa, a w zasadzie określenie ulicy, jako ul. Główna, czyli Hauptstrasse. Droga ta nie była własnością miasta - należała do państwa, czyli tzw. Ärarialstraße. Ciąg budynków powyżej skrzyżowania z obecną ul. Ruchu Oporu, w tym również wzdłuż ul. Frydeckiej, nazywano w księgach gruntowych: Colonie Sachsenberg. Wyraz - Kępa - oznaczał, iż droga była usytuowana wyżej aniżeli okoliczne pola i budynki. Zapewne z tego właśnie powodu polska gazeta Gwiazdka Cieszyńska pierwotnie określała ją mianem - Saska Góra. Powodem takiego stanu rzeczy była m.in ochrona drogi przed niszczącymi wylewami rzeki Olzy oraz wysokość jezdni mostu przeciw-zalewowego , z którym droga była połączona. Zabudowania zlokalizowane wzdłuż drogi odgradzały szerokie na 3m i głębokie ponad 1m rowy melioracyjne z wysokimi kamiennymi słupkami, które w późniejszym okresie zasypano. Droga w owym czasie była około 16.5m szeroka. Do budynków wchodziło się mostkami, które były bardzo podobne do tych w okolicach Cieszyńskiej Wenecji - ul. Przykopa. W 1880 r. żądano podwojenia ilości oświetlenia ulicznego aż po dworzec kolejowy przy ul. Jabłonkowskiej. W 1883 r. rozpoczęto gruntowną regulację ulicy wraz z budową chodników w miejscu skanalizowanych rynsztoków (zamiary te były omawiane na posiedzeniach już w 1882 r.), jednak jeszcze w 1885 r. ulica ta nie była całkowicie pokryta chodnikami. Powodem miały być trudności z niektórymi właścicielami budynków, którzy nie chcieli za zbyt niską cenę odstąpić części działek pod budowę chodnika. Dotyczyło to m.in. posiadłości Lehmanna (numer konskrypcyjny 34 i 35), z którym pertraktowano jeszcze w 1886 r. W 1889 r. skarżono się jak co roku na niewystarczające oświetlenie ulic. Według opinii brak oświetlenie powodował wielorakie niedogodności, ale czasami również nieprzyjemne wypadki. Za przykład podawano kobietę i jej dziecko, które wpadło do rowu wypełnionego wodą i błotem na przeciwko domu Hoheneggera. W 1891 r. drogę walcowano - utwardzono tłuczniem. W 1900 r. poszerzono (3,5 m) i wybetonowano chodniki, natomiast drogę wybrukowano. Brukowanie kostką Porphyrwürfel - magmowa skała Porfir - kosztowało 62 tys. florenów i wykonała je firma Kulka z Opawy. Rozważano również wariant z nawierzchnią asfaltową w czym specjalizowała się wiedeńska firma Asphalt-Actien-Gesellschaft. W tym wypadku koszt byłby 47 449 florenów. Następnym wariantem była kostka granitowa, którą dostarczyłaby wiedeńska firma Scheffel za 53 tys. florenów oraz kostka metalowa od firmy Schostal & Co z Brna za 48 tys. florenów. W wyniku poszerzenia chodników przeniesiono również latarnie uliczne, które odtąd znajdowały się na chodniku. Na uregulowanie całej ulicy czekano długie lata, przy czym często skarżono się na stan drogi i chodników, które podczas deszczu zamieniały się w błoto. Do 1900 r. ludność korzystała wyłącznie z lewego chodnika, który powstał w 1888 r. (strona drukarni), gdyż po prawej stronie istniały tylko jej fragmenty z odmienną szerokością i wysokością. W 1894 r. przeprowadzono prace ziemne związane z budową wodociągu miejskiego. W 1917 r. przygotowano projekt przebudowy, który miał polegać na obniżeniu nawierzchni drogi. Za początek obniżenia wyznaczono skrzyżowania z Mervillegasse. Obniżona droga miała umożliwić przejazd tramwaju przez nowe przejście podziemne, które miało zastąpić tzw. Demelloch . Chodniki miały pozostać na pierwotnej wysokości, natomiast zejście na drogę miały umożliwiać schody. Saska Kępa była jedną z najważniejszych dróg przelotowych w Cieszynie. Na jednej z licznie wydawanych pocztówek oznaczona została jako Grand Avenue. Na swym końcu rozgałęziała się w trzech kierunkach: na Węgry, Morawy i Śląsk Opawski. Po 1924 r. rozpoczęto sukcesywne usuwanie z nawierzchni szyn tramwajowych, co miało mieć związek z nowym brukowaniem ulicy (fragmentarycznie istniały jeszcze w 1933 r.) dochodziło bowiem do licznych wypadków rowerzystów. W 1928 r. zainstalowano nowe oświetlenie uliczne - lampy elektryczne zawieszone na dużej wysokości pomiędzy kamienicami. W 1929 r. pokryto asfaltem chodniki wzdłuż drukarni Prochaski. W grudniu tego samego roku radny Jan Blecha proponował ustawić policjanta kierującego ruch drogowy na skrzyżowaniu Saskiej Kępy z ul. Hasnera. W wyniku rosnącego ruchu samochodowego ograniczono w 1930 r. prędkość do 15 km/h, przy czym na skrzyżowaniu z ul. Dworcową pojawiła się dwujęzyczna tablica: Pomalu jezdit! Langsam fahren! W następnym roku zakupiono skrapiarkę ulic, by ograniczać w ten sposób tumany prochu (skrapiarki były stosowane już pod koniec lat 80 XIX w.). W czerwcu 1931 r. kładziono kabel telefoniczny z nowego budynku poczty przy ul. Dworcowej do polskiej części miasta. Kable połączono po stronie polskiej 16 grudnia tego samego roku . Podczas związanych z tym prac ziemnych ludność skarżyła się na rozkopany chodnik. W kwietniu 1933 r. ze względów ekonomicznych dotychczasowe oświetlenie gazowe zostało przebudowane na elektryczne. W 1935 r. przeprowadzono nowe brukowanie. Po przyłączeniu tzw. Zaolzia do Polski wprowadzono ruch samochodowy prawostronny. W lipcu 1939 r. narożniki na głównych skrzyżowaniach ogrodzono łańcuszkami z racji bezpieczeństwa przechodniów przed samochodami. W 1974 r. ulica na całej swej długości została odnowiona. Zmiany nazwy ulicy były następujące: 1915 - 1919 Kaiser - Wilhelm Straße, 1919 - 1920 ul. Saska, 1920 - 1938 Sachsenberg - Saská kupa (należy dodać, iż początkiem lat 20 tych XX w. władze miasta zamierzały zmienić nazwę ulicy na ul. Masarykova třída), 1938 - 1939 ul. Marszałka Piłsudskiego, 1939 - 1945 ponownie Sachsenberg, 1948 - 1989 najpierw ul. Gottwaldova później Stalinova a jeszcze później Revoluční, od 7 lutego 1990 r. ul. Hlavní, natomiast po wprowadzeniu dwujęzycznych nazw ulic w 2007 r. również ul. Główna. |