Ulica Kościuszki - reprezentacyjna ulica miasta Żywiec, częściowo mająca status drogi wojewódzkiej. Biegnie od Rynku do skrzyżowania z Aleją Jana Pawła II przy Starym Moście na Sole.

Na odcinku od Alei Jana Pawła II do ronda przy Placu Grunwaldzkim jest częścią drogi wojewódzkiej 945 łączącej Żywiec z Korbielowem, na pozostałej długości jest drogą gminną.

Przy ulicy Kościuszki, do 1901 roku nosząca nazwę ulicy Bielskiej, skoncentrowało się życie handlowe i rozrywkowe dawnego Żywca. Wzdłuż całej swej długości zabudowana była zajazdami i gospodami. Przy niej znajdował się budynek poczty konnej z 1800 roku, przed którą zatrzymywał się kursujący regularnie dyliżans wiedeński[1].

Jednym z najstarszych budynków w mieście jest klasycystyczna kamienica Siejba, położona przy ul. Kościuszki 5, na skrzyżowaniu z ul. Zamkową. Pierwotnie budynek ten stanowił trzy osobne kamienice, które zostały przebudowane i połączone w XVIII wieku. W II połowie XIX wieku przejął go Maciej Nawratil, który jej część przeznaczył na cele mieszkalne, natomiast w pomieszczeniach od strony ul. Zamkowej otworzył hotel pod nazwą "Europa", w budynku tym mieściła się również restauracja. W tym okresie kamienicę nazywano "Nawratilówką". Około 1921 roku budynek został sprzedany Towarzystwu Rolniczemu "Siejba", mieścił również siedzibę organizacji "Strzelec", część zajmowały mieszkania. W 1950 roku rozpoczęło tu działalność Muzeum Miejskie, w 2005 roku przeniesione do Starego Zamku. Rok później w kamienicy ulokawano Żywiecką Bibliotekę Samorządową[2].

W 1869 roku przy ul. Kościuszki 15 przez Teodora Lintschera została założona drukarnia, prowadzona przez niego do 1917 roku. Po śmierci Teodora przejął ją jego syn Rudolf. W czasie okupacji jej pracownicy drukowali konspiracyjną gazetkę "Front Polski". W 1945 roku drukarnia została upaństwowiona. W latach 70. przeniesiona została do nieistniejącego budynku przy ulicy Witosa, a stamtąd na ulicę Świętokrzyską. Do roku 1991 pozostawała filią Zakładów Poligraficznych w Cieszynie, później sprywatyzowana[3].

W 1892 r. w kamienicy nr 46 powstała Komunalna Kasa Oszczędności, która w 1930 roku odnotowała szczyt oszczędności w kwocie 4 911 379 zł. 1 lipca 1950 roku na bazie Kasy, funkcjonującej do marca 1949 roku, powstał Oddział Narodowego Banku Polskiego. Podstawowej kadry pracowniczej dostarczało miejscowe Liceum Ekonomiczne[4]. W roku 1989 w miejsce Oddziału NBP powstała tu siedziba oddziału Bank Przemysłowo-Handlowegoy S.A., po 2007 roku przejęta przez Bank Pekao[5].

W końcu XIX powstał neorenesansowy gmach Zarządu Dóbr Arcyksiążęcych (ul. Kościuszki 39), który od 2002 roku zajmuje Sąd Rejonowy i Prokuratura.

Na obecnym skrzyżowaniu z Aleją Wolności 15 lipca 1910 roku odsłonięto Pomnik Grunwaldzki wybudowany z okazji 500-lecia zwycięstwa Polski i Litwy nad Krzyżakami. Pomnik został zburzony w 1939 roku przez Niemców, odbudowany w 2005 roku.

Neogotycki budynek remizy strażackiej przy ul. Kościuszki wybudowany został w 1910 roku na potrzeby Ochotniczej Straży Pożarnej i Pogotowia Zawodowego Straży Pożarnych. Obiekt posiadał miejsce na garażowanie zaprzęgów konnych. Po 1968 roku ulokowano tu również Zawodową Straż Pożarna, zajmującą 4 pomieszczenia. Użytkowała również dwa boksy garażowe, zaś resztę pomieszczeń zajmowała OSP. Po 1975 roku ZSP przejęła dalsze pomieszczenia. 30 czerwca 1990 roku przeniosła się do nowej siedziby przy ul. Objazdowej na Zabłociu, a w dawnej remizie działają sklepy i punkty usługowe[6].

W 1962 roku przy przy wejściu do parku oddano do użytku nową centralę telefoniczną i pomieszczenia biurowe, później siedzibę Telekomunikacji Polskiej S.A., obecnie przeniesioną na ul. Dworcową[7].

Żywiecki Miejski Handel Detaliczny oddał do użytku w roku 1972 Dom Towarowy "Centrum" przy ul. Kościuszki 57, obecnie przejęty przez sieć Tesco.

W 2005 roku, w związku z przebudową Placu Grunwaldzkiego, na skrzyżowaniu z ul. Podwale i al. Legionów wybudowane zostało rondo.

Zmiany nazw[edytuj]
do 1901 roku - ul. Bielska
od 1901 do 1939 roku - ul. Kościuszki
od 1939 do 1945 toku - Hauptstrasse[8]
po 1945 roku - ul. Kościuszki