Forum Skyscrapercity, zdjęcie 1300px:
Duże zdjęcie - link bezpośredni:
Blog: Miniatura podlinkowana do dużego zdjęcia na fotopolsce:
Duże zdjęcie: link do zdjęcia:
Miniatura: link do miniatury:
Lipiny (niem. Lipine) – dzielnica Świętochłowic, od północy granicząca z Bytomiem, od zachodu z Rudą Śląską, od wschodu z Chropaczowem i Piaśnikami, a od południa z Centrum.
Pierwsze zabudowania Lipin stanowił istniejący tam od połowy XVIII w. folwark, stanowiący część chropaczowskich dóbr rycerskich. Folwark ten znajdował się w miejscu późniejszej szkoły hutniczej, na skraju lasu, przy obecnej ulicy Chorzowskiej. Przez wiele lat jedynym mieszkańcem tego podupadłego folwarku był wójt Lipina. Od jego nazwiska powstała nazwa folwarku, która przeszła później na wybudowane w jego pobliżu osiedle. Niedaleko dworu stała leśniczówka i kilka rozsianych na skraju lasu chatek, zamieszkanych przez drwali i pracowników dworskich.
Lipiny są terenem ekologicznie zdegradowanym przez działający do niedawna na tym terenie przemysł, przede wszystkim przez hutę cynku Silesia.
Zabudowane są one prawie w całości kamienicami oraz familokami z początku XX w. Znajduje się tu też pochodzący z 1872 r. kościół pw. św. Augustyna.
Początek rozwoju hutnictwa cynku na terenach Lipy datuje się na 1825 rok. Pierwszym zakładem czynnie działającym, była huta Dawida zlokalizowana w części pn.–wsch. W 1826 roku zakład wykupił hrabia Henckel von Donnersmarck. W 1847 roku założył drugą większą hutą Konstancja, a w 1852 roku kolejna Gabor, zlokalizowaną w sąsiedztwie. Pięć lat później w 1858 roku obydwie huty weszły w skład Śląskiej Spółki Akcyjnej dla Górnictwa i Hutnictwa. Utworzona filia spółki w Lipach nosiła nazwę: Zakłady Cynkowe Silesia.
Osiągnięty sukces zakładu przyczynił się do rozbudowy terenu, powstały nowe zabudowania obejmujące walcownię oraz siedem zakładów hutniczych budowanych kolejno etapami. W skład nowego zespołu zabudowań wchodziła również hala. W latach 70. główną częścią zakładu stała się walcownia. Od 1984 roku dotychczasową nazwę zakładów zmieniono na Zakłady Metalurgiczne „Silesia”. Od 2001 roku Zakłady Metalurgiczne Silesia wykupiła spółka MetalCo. W 2003 roku teren dawnych zakładów przynależy do Śląskiego Parku Przemysłowo –Technologicznego.
Zespół zabudowań zakładów cynkowych „Silesia” mieści się w pn.–zach. części Świętochłowic.
W środkowej i wsch. części terenu znajdują się pozostałości po wcześniejszych zabudowaniach m.in. zlikwidowanej cynkowni I i II. Zespół budynków to większości obiekty murowane z cegły ceramicznej i kamienia łamanego, wyłącznie ceglane lub wzniesione w konstrukcji szkieletowej ze stali z wypełnieniem ceramicznym. Wszystkie budynki charakteryzuje plan prostokąta wydłużonego w osi południowej. Okna zamknięte łukiem pełnym lub w formie prostokątów, zgrupowane w osiach elewacji lub występujące pojedynczo.
W zach. części zakładu na wysokości bramy wjazdowej zlokalizowany został budynek walcowni. Bryła budynku w transpozycji układu bazylikowego, została przedłużona od strony zach. dobudówką, od frontu flankowana jest dwoma wieżami.
Od wsch. przylega kotłownia walcownia I. Budynek posiada bryłę zwartą i 1-kondygnacyjną. W części wschodniej widoczna partia cylindrycznego komina wraz z zasobnikami, kanałem dymnym i ekonomizerem, do pd.–wsch. części przylegają dwie niewielkie dobudówki.
Od pn. w ciągu kotłowni zlokalizowany jest warsztat mechaniczny cynkowni kryty dachem 2-spadowym. Rzut budynku analogiczny do poprzednich, z wyjątkiem wycięcia w narożniku pn.–zach., gdzie dobudowano niewielką partię.
Budynek centrali elektrycznej obecnie kotłowni gazowej zlokalizowany został w obrębie walcowni i kotłowni, od pd.–zach. sąsiaduje z dawną łaźnią. Budynek 2-kondygnacyjny z 2 segmentami zasadniczym w partii północnej z niewielkim wietrznikiem w formie czworobocznej wieżyczki oraz z niższą partią w części południowej zamkniętą naczółkiem.
Źródło: WSTĘPNE SPRAWOZDANIE Z INWENTARYZACJI OBIEKTÓW PRZEMYSŁOWYCH
W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM, Katowice, styczeń 2012
Ulica Chorzowska − jedna z głównych ulic Świętochłowic przebiegająca przez dzielnice Lipiny (na zachodzie) i Piaśniki (na wschodzie).
W 1818 roku doszło do rozpoczęcia budowy pierwszej bitej drogi na Górnym Śląsku, łączącej Gliwice z Królewską Hutą (obecnie Chorzowem), stanowiącej fragment tranzytowej drogi z Wrocławia do Krakowa. W całości ukończono ją dopiero w 1826. Droga ta otrzymała nazwę " Kronprinzstrasse". Pierwsza nazwa została nadana na pamiątkę podróży lustracyjnej następcy tronu pruskiego - późniejszego króla Fryderyka Wilhelma IV, który zwiedzał państwowe zakłady hutnicze w Gliwicach i Królewskiej Hucie. Inicjatorem budowy był Zarząd Huty Królewskiej. Później ulica nosiła nazwę także Lenina (do 1990).
Przy ulicy znajduje się lipiński ratusz 1908 oraz dwa kościoły: kościół św. Augustyna w Lipinach i kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa w Piaśnikach. W dzielnicy Lipiny przy ulicy znajdują się kamienice z XIX i początku XX wieku.
Przy ul. Chorzowskiej znajduje się zespół zabudowań walcowni na terenie Zakładów Metalurgicznych Silesia, obejmujący: budynek walcowni, budynek kotłowni, budynek warsztatu mechanicznego, budynek pralni i rozdzielni elektrycznej. Zespół został wpisany do rejestru zabytków dnia 23 XII 1987 (nr rej.: A/1355/87)