"Pierwsza straż pożarna (Stowarzyszenie Ochotniczej Straży Pożarnej i Ratunkowej) powstała w Katowicach w 1875 r., czyli dziesięć lat po uzyskaniu przez nie praw miejskich. W związku z wyjątkowo szybkim rozwojem miasta możliwości straży ochotniczej a także obowiązkowej (utworzonej w 1884 r.) okazały się niewystarczające.
W maju 1903 r. Rada Miejska zadecydowała o powołaniu straży zawodowej. Wyasygnowano pieniądze na zakup nieruchomości, nowych przyrządów do gaszenia ognia, automatycznego aparatu alarmowego oraz środków na utrzymanie zawodowych strażaków. (Obiekt zakupiono od Jacoba Stawowego, wybudowany w lata70-tych XIX wieku, murowany budynek przy Holteistrasse 11 - Grzegorz Małyszczuk).
Obsadę personalną zawodowej straży stanowiło 8 strażaków, drużynowy i sierżant, którzy dnia 1 października 1903 r. rozpoczęli służbę. Pierwszym komendantem został sierżant Józef Kunze. Mały oddział nie był w stanie samodzielnie gasić pożarów ani czuwać nad bezpieczeństwem tysięcy mieszkańców. Wobec tego już w 1904 r. powołano do życia oddział straży rezerwowej w sile 20 osób. (...).
Po przyłączeniu Górnego Śląska do Polski Katowice stały się stolicą autonomicznego województwa śląskiego. W mieście, po krótkim okresie reorganizacji, rozpoczęto wielkie inwestycje. Szybko wzrastała też liczba ludności a od 1925 r. miasto znacznie rozrosło się terytorialnie poprzez przyłączenie pięciu sąsiednich gmin. Oznaczało to ośmiokrotny wzrost powierzchni i dwukrotny wzrost liczby mieszkańców. Przed strażą pożarną stawiało to nowe zadania.
W latach 1924-1926 przebudowano i rozbudowano strażnicę. (Wzniesiono wieżę do ćwiczeń, stajnie, garaże, pomieszczenia biurowe i warsztaty - Grzegorz Małyszczuk). Zaczęto też kupować nowy sprzęt strażacki m.in. wóz gaśniczy z autopompą i 2 samochody sanitarne.
(...)
W pierwszych dniach wojny wszystkie samochody i większość załogi ewakuowano. Wkrótce jednak władze okupacyjne sprowadziły nowy sprzęt pożarniczy. Planowano też rozbudowę strażnicy (1943 r.), jednak ze względu na niekorzystną sytuację na froncie inwestycji zaniechano. Skupiono się na dostosowaniu służby przeciwpożarowej do celów obrony kraju oraz zabezpieczeniu obiektów Straży przed działaniami lotniczymi. Przed ucieczką (nocą z 24 na 25 stycznia 1945 r.) Niemcy podjęli nieudaną próbę wysadzenia w powietrze głównego budynku przy ul. Wojewódzkiej.
Pierwsze dni po przejściu frontu były bardzo trudne. Dzięki zaradności strażaków udało się zdobyć dwie motopompy, drabinę mechaniczną „Magirus”, autopompę „Benz-Gagenau”. Komendantem został mjr poż. Stanisław Zarzycki. Szybko uruchomiono własne warsztaty oraz stołówkę. Równocześnie z pracami technicznymi podjęto akcję szkoleniową.
(...)
Największym pożarem w historii Katowic, był pożar Torkatu – sztucznego lodowiska, zlokalizowanego w centrum miasta (1973 r.). Z płonącego obiektu uratowano znaczną część wyposażenia.
Katowiccy strażacy brali również udział w gaszeniu największego pożaru w powojennej historii Polski – rafinerii w Czechowicach-Dziedzicach (26-29.06.1971 r.). (...)
Zasadnicze zmiany w organizacji katowickiej straży nastąpiły wraz z przyjęciem przez Sejm, dnia 24 sierpnia 1991 r., dwóch ustaw: O ochronie przeciwpożarowej i O Państwowej Straży Pożarnej. Ustawa o PSP weszła w życie z dniem 1 stycznia 1992 r. Zgodnie z jej treścią 1 lipca 1992 r. powstała Państwowa Straż Pożarna.
Komendantem Rejonowym Państwowej Straży Pożarnej w Katowicach został mł. bryg. inż. Marek Durał (od 1999 r. Komendant Miejski PSP). Ponadto do bezpośrednich działań ratowniczo-gaśniczych powołane zostały na terenie Katowic dwie jednostki ratowniczo-gaśnicze (JRG – Centrum i Piotrowice). Na bazie dotychczasowej Zakładowej Zawodowej Straży Pożarnej Huty Metali Nieżelaznych Szopienice utworzono JRG – 3. W skład komendy rejonowej PSP w Katowicach weszła ponadto JRG Mysłowice (do 1999 r.).
(...)
źródło: napisał: Jacek Siebel