|
starsze nowsze oceń zdjęcie | skomentuj ocenę | 0 głosów | średnia głosów: 0
1894 , Reklama szklarza Antona Konečnego, którego sklep mieścił się w kamienicy pod numerem 7.Skomentuj zdjęcie |
1 pobranie 176 odsłon 0 średnia ocen Poprzednie i następne zdjęcia DawnyCieszyn Obiekty widoczne na zdjęciu Główna 10 więcej zdjęć (9) Zbudowano: 1870 Dawniej: Kamienica Josefa i Emilii Smitów Kamienica przypisana była do dzielnicy Kamieniec z numerem konskrypcyjnym 16. Numer posesji był 10 (od 1892 r.). Obiekt zbudowano w 1870 r. Kamienica zanotowana jest w najstarszej Książce Adresowej Cieszyna z 1874 r. Ówczesnymi właścicielami byli Josef i Emilia Smitowie. Josef Smita był profesorem gimnazjalnym. Zmarł w 1899 r. w wieku 65 lat. W 1890 r. nowym właścicielem stał się Alois Horaczek (kamienicę nabył za 28500 florenów), który w 1897 r. przeprowadził się do nowo wybudowanej, sąsiedniej kamienicy . W ten sposób doszło do ponownej zmiany właściciela. Tym razem stał się nim Anton Koneczny (czasami pisany również Konečny) szklarz i szlifierz. Przeprowadził się on z Saskiej Kępy nr 3 , gdzie prowadził swoją działalność od 1890 r. W 1897 r. w podwórzu wybudowano podług projektu Johanna Franka (budowniczy, który mieszkał w tejże kamienicy przed 1893 r., a który w tym samym roku przeprowadził się do własnej nowo-wybudowanej kamienicy przy ul. Hasnera 11) warsztat z silnikiem parowym, który zapewne napędzał urządzenia szlifierskie. W 1898 r. w piwnicy budynku wybuchł pożar za sprawą znajdującej się tam słomy, która została podpalona wywróconą lampą olejną przez dwóch niezdarnych praktykantów. Ogień ten został szybko opanowany. Od około 1900 r. właścicielem kamienicy była wdowa Katharina Koneczny (zmarła w 1927 r. licząc 65 lat), która przejęła warsztat szklarski oraz sklep z porcelaną. Oprócz wspominanego sklepu działał tu również: od 1891 r. krawiec męski Jerzy Skudrzyk (pisany również Skudrzik), a od 1 października 1891 r. w wynajętym pomieszczeniu, w oficynie zakład kamieniarski i rzeźbiarski Henryka Schustera (później wybudował nowy warsztat w innym miejscu ), fryzjer damski prowadzony przez Stanislausa Krzenka, sklep z farbami Berty Färber, kwiaciarnia Grimmów od 1907 r. , modystka Berta Haidinger (obecna również w okresie międzywojnia), sklep z jarzynami Philippiny Klebinder, szewc Israel Kluger, akuszerki Maria Chrobok i Gisela Eisenberg, hydraulik Adam Klemens, a także stolarz Paul Mrowietz i Wilhelm Borsig (1891 r. Parę lat później przeprowadził się do kamienicy przy ul. Hasnera 13 ). W okresie międzywojnia dom należał do Karla i Emanuela Konečnych. W tym okresie w oficynie znajdował się garaż spedytora Eduarda Gattnera, natomiast w kamienicy mieściło się biuro budowlane Franza Burkharda, sklep z farbami Simona Färbera, handel skórą Israela Klugera, fryzjer damski Anny Křenek (była również krawcową), modniarstwo Adely Brzezina, a także szklarnia Karla Konečnego i Hermanna Kossa. Krótko po II wś. właścicielem budynku pozostała rodzina Konecznych. ul. Główna (Hlavní třída) więcej zdjęć (1258) Ulica powstała w 1775 r. (według kroniki Kaufmanna) i pierwotnie przypisana była do dzielnicy Kamieniec, a w późniejszym okresie również do Saskiej Kępy, czyli Brandysa, gdyż areał Saskiej Kępy został wydzielony z Brandysa. Początkowo w miejscu tym biegła aleja topolowa z nieliczną jeszcze podmiejską zabudową. Jej pierwotna nazwa brzmiała Cesarska Droga - Kaiserstrasse. Po 1790 r. nazwę zmieniono na Droga Rzeszy - Reichs Strasse (stosowano również zamiennik Aerarial-Straße lub Ärarialstraße, co innymi słowy oznaczało drogę państwową), zaś przed 1883 r. na Saska Kępa - Sachsenbergstrasse, lub Sasówka z racji budowy w tym miejscu 13 manufaktur sukienniczych (a także tzw. wałchownię, czyli folusz do spilśniania wełny) przez ówczesnego właściciela Księstwa Cieszyńskiego księcia Albrechta Sasko-Cieszyńskiego, które jednak nie działały zbyt długo. W 1889 r. pojawia się też nazwa, a w zasadzie określenie ulicy, jako ul. Główna, czyli Hauptstrasse. Droga ta nie była własnością miasta - należała do państwa, czyli tzw. Ärarialstraße. Ciąg budynków powyżej skrzyżowania z obecną ul. Ruchu Oporu, w tym również wzdłuż ul. Frydeckiej, nazywano w księgach gruntowych: Colonie Sachsenberg. Wyraz - Kępa - oznaczał, iż droga była usytuowana wyżej aniżeli okoliczne pola i budynki. Zapewne z tego właśnie powodu polska gazeta Gwiazdka Cieszyńska pierwotnie określała ją mianem - Saska Góra. Powodem takiego stanu rzeczy była m.in ochrona drogi przed niszczącymi wylewami rzeki Olzy oraz wysokość jezdni mostu przeciw-zalewowego , z którym droga była połączona. Zabudowania zlokalizowane wzdłuż drogi odgradzały szerokie na 3m i głębokie ponad 1m rowy melioracyjne z wysokimi kamiennymi słupkami, które w późniejszym okresie zasypano. Droga w owym czasie była około 16.5m szeroka. Do budynków wchodziło się mostkami, które były bardzo podobne do tych w okolicach Cieszyńskiej Wenecji - ul. Przykopa. W 1880 r. żądano podwojenia ilości oświetlenia ulicznego aż po dworzec kolejowy przy ul. Jabłonkowskiej. W 1883 r. rozpoczęto gruntowną regulację ulicy wraz z budową chodników w miejscu skanalizowanych rynsztoków (zamiary te były omawiane na posiedzeniach już w 1882 r.), jednak jeszcze w 1885 r. ulica ta nie była całkowicie pokryta chodnikami. Powodem miały być trudności z niektórymi właścicielami budynków, którzy nie chcieli za zbyt niską cenę odstąpić części działek pod budowę chodnika. Dotyczyło to m.in. posiadłości Lehmanna (numer konskrypcyjny 34 i 35), z którym pertraktowano jeszcze w 1886 r. W 1889 r. skarżono się jak co roku na niewystarczające oświetlenie ulic. Według opinii brak oświetlenie powodował wielorakie niedogodności, ale czasami również nieprzyjemne wypadki. Za przykład podawano kobietę i jej dziecko, które wpadło do rowu wypełnionego wodą i błotem na przeciwko domu Hoheneggera. W 1891 r. drogę walcowano - utwardzono tłuczniem. W 1900 r. poszerzono (3,5 m) i wybetonowano chodniki, natomiast drogę wybrukowano. Brukowanie kostką Porphyrwürfel - magmowa skała Porfir - kosztowało 62 tys. florenów i wykonała je firma Kulka z Opawy. Rozważano również wariant z nawierzchnią asfaltową w czym specjalizowała się wiedeńska firma Asphalt-Actien-Gesellschaft. W tym wypadku koszt byłby 47 449 florenów. Następnym wariantem była kostka granitowa, którą dostarczyłaby wiedeńska firma Scheffel za 53 tys. florenów oraz kostka metalowa od firmy Schostal & Co z Brna za 48 tys. florenów. W wyniku poszerzenia chodników przeniesiono również latarnie uliczne, które odtąd znajdowały się na chodniku. Na uregulowanie całej ulicy czekano długie lata, przy czym często skarżono się na stan drogi i chodników, które podczas deszczu zamieniały się w błoto. Do 1900 r. ludność korzystała wyłącznie z lewego chodnika, który powstał w 1888 r. (strona drukarni), gdyż po prawej stronie istniały tylko jej fragmenty z odmienną szerokością i wysokością. W 1894 r. przeprowadzono prace ziemne związane z budową wodociągu miejskiego. W 1917 r. przygotowano projekt przebudowy, który miał polegać na obniżeniu nawierzchni drogi. Za początek obniżenia wyznaczono skrzyżowania z Mervillegasse. Obniżona droga miała umożliwić przejazd tramwaju przez nowe przejście podziemne, które miało zastąpić tzw. Demelloch . Chodniki miały pozostać na pierwotnej wysokości, natomiast zejście na drogę miały umożliwiać schody. Saska Kępa była jedną z najważniejszych dróg przelotowych w Cieszynie. Na jednej z licznie wydawanych pocztówek oznaczona została jako Grand Avenue. Na swym końcu rozgałęziała się w trzech kierunkach: na Węgry, Morawy i Śląsk Opawski. Po 1924 r. rozpoczęto sukcesywne usuwanie z nawierzchni szyn tramwajowych, co miało mieć związek z nowym brukowaniem ulicy (fragmentarycznie istniały jeszcze w 1933 r.) dochodziło bowiem do licznych wypadków rowerzystów. W 1928 r. zainstalowano nowe oświetlenie uliczne - lampy elektryczne zawieszone na dużej wysokości pomiędzy kamienicami. W 1929 r. pokryto asfaltem chodniki wzdłuż drukarni Prochaski. W grudniu tego samego roku radny Jan Blecha proponował ustawić policjanta kierującego ruch drogowy na skrzyżowaniu Saskiej Kępy z ul. Hasnera. W wyniku rosnącego ruchu samochodowego ograniczono w 1930 r. prędkość do 15 km/h, przy czym na skrzyżowaniu z ul. Dworcową pojawiła się dwujęzyczna tablica: Pomalu jezdit! Langsam fahren! W następnym roku zakupiono skrapiarkę ulic, by ograniczać w ten sposób tumany prochu (skrapiarki były stosowane już pod koniec lat 80 XIX w.). W czerwcu 1931 r. kładziono kabel telefoniczny z nowego budynku poczty przy ul. Dworcowej do polskiej części miasta. Kable połączono po stronie polskiej 16 grudnia tego samego roku . Podczas związanych z tym prac ziemnych ludność skarżyła się na rozkopany chodnik. W kwietniu 1933 r. ze względów ekonomicznych dotychczasowe oświetlenie gazowe zostało przebudowane na elektryczne. W 1935 r. przeprowadzono nowe brukowanie. Po przyłączeniu tzw. Zaolzia do Polski wprowadzono ruch samochodowy prawostronny. W lipcu 1939 r. narożniki na głównych skrzyżowaniach ogrodzono łańcuszkami z racji bezpieczeństwa przechodniów przed samochodami. W 1974 r. ulica na całej swej długości została odnowiona. Zmiany nazwy ulicy były następujące: 1915 - 1919 Kaiser - Wilhelm Straße, 1919 - 1920 ul. Saska, 1920 - 1938 Sachsenberg - Saská kupa (należy dodać, iż początkiem lat 20 tych XX w. władze miasta zamierzały zmienić nazwę ulicy na ul. Masarykova třída), 1938 - 1939 ul. Marszałka Piłsudskiego, 1939 - 1945 ponownie Sachsenberg, 1948 - 1989 najpierw ul. Gottwaldova później Stalinova a jeszcze później Revoluční, od 7 lutego 1990 r. ul. Hlavní, natomiast po wprowadzeniu dwujęzycznych nazw ulic w 2007 r. również ul. Główna. |