 | Polska › woj. mazowieckie › Warszawa › Ochota - Filtry › ul. Wawelska › Stadion RKS Skra |
9 lutego 2025 , "Przywracamy Warszawie Skrę" - Trwa kolejna inwestycja ostatnich lat odmieniająca oblicze Warszawy. Na zdjęciu widoczna tylko kosmetyka w porównaniu z całą inwestycją, od strony Żwirki i Wigury.
|
Na stronie od 2022 grudzień
3 lata 3 miesiące 18 dni |
 |
stadiony
|
Stadion RKS Skra – nieczynny piłkarsko-lekkoatletyczny stadion klubu Skra Warszawa, zlokalizowany przy ul. Wawelskiej 5 w warszawskiej dzielnicy Ochota.
Początkowo powstał tu stadion żużlowy, który w latach 1948–1953 przebudowano według projektu M. Kokozowa i J. Wasilewskiego. Stadion oddany do użytku w 1953 zbudowano w kształcie podkowy z torem żużlowym otoczony trybunami z miejscami dla 35 000 widzów. Żużel nie zyskał jednak popularności w Warszawie.
Spośród pozostałych obiektów w stolicy wyróżniały go boiska do siatkówki i koszykówki, korty tenisowe, treningowe boisko piłkarskie i tor żużlowy. W 1969 roku została tutaj położona pierwsza w Polsce powierzchnia tartanowa. Była symbolem najwyższych osiągnięć techniki i technologii budownictwa sportowego, umożliwiająca organizowanie dużych widowisk lekkoatletycznych. Zawodnicy, poza stadionem głównym, w którym mieściły się: hotel ze stołówką, gabinet lekarski, sauna, sala gimnastyczna i gabinet odnowy, mieli do dyspozycji stadion treningowy położony na zapleczu całego obiektu oraz kompleks basenowy.
Na terenie Skry działało także Muzeum Kultury Fizycznej i Turystyki, przeniesione tu w 1966 roku z poprzedniej siedziby przy ul. Rozbrat, a w 2005 przeniesione jako Muzeum Sportu i Turystyki do nowej siedziby w Centrum Olimpijskim. Miała tam również siedzibę redakcja tygodnika „Piłka Nożna“ i Polski Związek Pływacki. Od połowy lat 90. do roku 2005 działała tam dyskoteka gejowska Paradise.
Park Światła
W 2008 roku w mediach pojawiła się informacja o projekcie Park Światła irlandzkiej firmy deweloperskiej Global Partners, użytkującej ten teren. Projekt zakładał budowę na terenie Skry nowoczesnego ośrodka sportowego kosztem oddania części terenu pod zabudowę mieszkaniowo-biurową Projekt ten wzbudzał jednak wiele kontrowersji, zaś Gazeta Wyborcza zebrała kilkanaście tysięcy podpisów przeciwnych zabudowie tego terenu. Z kolei za budową opowiedziało się wielu sportowców związanych ze Skrą.
Ostatecznie budowa Parku Światła nie doszła do skutku. Irlandzki inwestor wraz z klubem wystąpili do miasta o przedłużenie umowy użytkowania wieczystego gruntu o 99 lat, a po odmowie uzasadnionej brakiem dbałości o nieruchomość i doprowadzeniem stadionu i basenów do ruiny sprawa trafiła do sądu. Ten rozstrzygnął spór na korzyść miasta.
Stadion jest wciąż przystosowany do organizacji największych imprez, jednak wymaga on gruntownego remontu nawierzchni oraz innych sprzętów do rozgrywania konkurencji lekkoatletycznych. Ośmiotorowa bieżnia, koła, skocznie czy duże trybuny są na pewno zachętą do organizacji dużych imprez. Wszystko to na przestrzeni lat zostało jednak zrujnowane.
W 2010 roku na ogrodzeniu stadionu od ulicy Wawelskiej pojawiła się konstrukcja, na której zawieszono reklamę o łącznej powierzchni 3 tysięcy metrów kwadratowych. Za pieniądze z reklamy Skra dokonała wymiany nawierzchni tartanowej, ustawienia krzesełek na trybunach i ogólnego odświeżenia stadionu.
Do stycznia 2018 roku, na terenie stadionu działał Centralny Ośrodek Medycyny Sportowej.
Ze względu na zły stan techniczny obiektu w październiku 2019 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję nakładającą na RKS Skra obowiązek zamknięcia całej nieruchomości z rygorem natychmiastowej wykonalności.
Wytyczona po roku 1880 na skaju dawnego Mokotowskiego Pola Wojennego (obecnego Pola Mokotowskiego), utworzonego jako miejsce ćwiczeń wojskowych w roku 1818. Mokotowskie Pole Wojenne liczyło wtedy około 200 hektarów powierzchni; dziś w większości już zabudowane – tylko 65 hektarów. Daje to obraz ogromu wolnej przestrzeni, która otaczała nowo powstałą ulicę.
Pierwszą trwałą zabudową Wawelskiej były domy Kolonii Staszica i Lubeckiego; w tym okresie wybudowano między ul. Langiewicza a Wawelską osiedle Stowarzyszenia Urzędników PKO – adres Wawelska 66-74.
W latach 20. i 30. XX wieku wystawiono przy Wawelskiej szereg monumentalnych gmachów: pod numerem 15 według projektu Zygmunta Wóycickiego i Tadeusza Zielińskiego w latach 1925-27 powstał gmach Instytutu Radowego – placówki o charakterze medycznym założonym przez Marię Skłodowską-Curie. Ona właśnie kładła kamień węgielny pod budowę przyszłego Instytutu, oraz ofiarowała dla jego celów 1 kilogram radu. Kontynuatorem działalności Instytutu Radowego obecnie jest Centrum Onkologii – Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie. Po Śmierci założycielki przed gmachem wystawiono pomnik Marii Skłodowskiej-Curie dłuta Ludwiki Nitschowej, odsłonięty 5 września 1935 roku.
W roku 1933 ukończono budowę gmachu Szkoły Nauk Politycznych według projektu Romualda Gutta – obecnie w tym budynku działa Krajowa Szkoła Administracji Publicznej (Wawelska 56).
W okresie 1931-32 pod numerem 46, u zbiegu z ulicą Łęczycką wystawiono funkcjonalistyczny gmach Gimnazjum Państwowego Żeńskiego projektu Tadeusza Nowakowskiego. Obecnie mieści się w nim gimnazjum i VII Liceum Ogólnokształcące im. J. Słowackiego.
W roku 1936 ukończono budowę modernistycznego gmachu Dyrekcji Naczelnej Lasów Państwowych – Wawelska 52-54. Posiada on trzy fasady od strony ulic Reja, Krzyckiego i Wawelskiej. Był budowany w dwóch etapach: w roku 1928 – według projektu architekta Stefana Tomorowicza i w latach 1934-1936 – według projektu architekta Jana Zabłockiego.
Wewnątrz gmachu znajduje się tablica pamiątkowa z inskrypcją:
Quote-alpha.png
Gmach Dyrekcji Naczelnej Lasów Państwowych, rozpoczęty za życia twórcy Polski Niepodległej, Pierwszego Marszałka Polski Józefa Piłsudskiego, wzniesiony w latach 1934 – 1936 za Prezydenta Rzeczypospolitej Prof. Dr. Ignacego Mościckiego, Prezesa Rady Ministrów gen. dyw. dr. Felicjana Sławoj-Składkowskiego, Ministra Rolnictwa i Reformy Rolnej Juljusza Poniatowskiego, Dyrektora Naczelnego Lasów Państwowych Adama Loreta.
Tablica owa zdemontowana podczas okupacji niemieckiej i ukryta w szybie windy, przetrwała okres PRL w Muzeum Leśnictwa w Gołuchowie – wróciła na swoje miejsce dopiero 6 czerwca 1990 r. W dniach powstania warszawskiego i tuż po nim gmach był miejscem tragicznego pogromu pacjentów i personelu placówki z rąk zbrodniarzy z SS RONA, w tym także palenia żywcem obłożnie chorych ludzi po uprzednim oblaniu ich spirytusem – wydarzenia te przeszły do historii jako rzeź Ochoty. Naprzeciwko, pod numerem 5, na miejscu zniszczonego w czasie wojny stadionu Warszawianki w latach 1954−1956 powstał stadion Sportowego Klubu Robotniczo-Akademickiego "SKRA" wraz z zespołem budynków – dzieło architektów Mikołaja Kokozowa i Jerzego Wasilewskiego z zespołem (Konstanty Kokozow, Stefan Hołówko, Wacław Zarębski, Bogumił Płachecki, Tadeusz Iskierka).
II wojna światowa przyniosła spore zniszczenia w zabudowie ulicy: ucierpiały domki Stowarzyszenia Urzędników PKO między ul. Klementyny Hoffmanowej a Józefa Korzeniowskiego.
Do historii powstania warszawskiego przeszedł zespół kamienic przy Wawelskiej 60, Mianowskiego 15 i Uniwersyteckiej 1 – tzw. Reduta Wawelska.
11 sierpnia 1944 Niemcy opanowali ostatni budynek na Ochocie – kamienicę przy ulicy Wawelskiej 60. Załoga oddziału ppor. Jerzego Gołębiewskiego "Stacha" starała się ewakuować kanałami wzdłuż Wawelskiej w kierunku Kolonii Staszica. W kanałach został na zawsze dowódca ppor. Jerzy Gołembiewski "Stach",a rozproszeni żołnierze jego oddziału dotarli do pozycji batalionu "Golski" w Śródmieściu. W bramie głównej (Wawelska 60) znajduje się pamiątkowa tablica i obok fragment napisu za szybą: "MIN NIE ZNALEZIONO" z roku 1945.
W latach 1948-1951 według konkursowego projektu Romualda Gutta przy współpracy Haliny Skibniewskiej pod numerem 1/3 wybudowano siedzibę Głównego Urzędu Statystycznego. Nietypowy rzut budynku składającego się z trzech skrzydeł mających wspólny, centralny punkt styczny przypomina nieco literę "Y" ,i jest nowatorstwem w skali w światowej. Wyprzedza późniejsze rozwiązania tego typu – na przykład w paryskiej siedzibie UNESCO.
Budowa Trasy Łazienkowskiej w latach 1971-1974 zmieniła zarówno funkcję Wawelskiej, jak też jej ład przestrzenny.
Wiele dawnych przecznic straciło połączenie z ulicą, zaś zabudowa początkowego odcinka ulicy zmieniła nie tylko numerację, ale i adres. I tak, dawny adres Wawelska 2 to obecnie Armii Ludowej 28; dawnym numerem 8 Wawelskiej jest narożny dom osiedla Ognisko (projektu Romana Felińskiego) po parzystej stronie Alei Niepodległości – obecnie przyporządkowany numeracji tej ostatniej (nr 210); Nr 10 to narożne skrzydło domu spółdzielni "U siebie", obecnie z adresem Alei Niepodległości (212); Wawelska 12 to obecnie Sędziowska 1; Dawny gmach Kierownictwa Marynarki Wojennej, pierwotnie Wawelska 7 A, obecnie nosi adres Żwirki i Wigury 105, itp.
Źródło: