Koloruj
 | Polska › woj. małopolskie › Kraków › Dzielnica I Stare Miasto › ul. Basztowa › Narodowy Bank Polski |
11 listopada 1925 , Obchody Święta Niepodległości. Defilada oddziałów artylerii - widoczna 155 mm haubica Schneider wz. 1917.
|
Na stronie od 2019 luty
7 lat 2 miesiące 1 dzień |
Narodowe Święto Niepodległości należy do najważniejszych uroczystości państwowych w Polsce. Corocznie 11 listopada jest obchodzone w uroczysty i podniosły sposób, upamiętniając odzyskanie przez kraj niepodległości po 123 latach zaborów, co nastąpiło listopada 1918, kiedy to w Compiègne podpisano rozejm pomiędzy państwami Ententy i Cesarstwem Niemieckim, który oficjalnie zakończył I Wojnę Swiatową. Tego dnia do Warszawy powrócił również marszałek Józef Piłsudski, któremu Rada Regencyjna przekazała władzę wojskową oraz zwierzchnictwo nad polskim wojskiem, aczkolwiek święto w formie obchodów narodowych, zostało ustanowione w tym terminie dopiero w 1937.
Poczatkowo święto nie miało jednego terminu, ponieważ poszczególne środowiska nie mogły dojść ze sobą do porozumienia, skutkiem czego rocznicę odzyskania niepodległości obchodzono:
7 października (w tym dniu Rada Regencyjna ogłosiła powstanie Niepodległego Królestwa Polskiego),
7 listopada - w tym dniu wypadała rocznica utworzonego Tymczasowego Rządu Ludowego Republiki Polskiej Ignacego Daszyńskiego oraz
11 listopada, czyli w rocznicę powrotu marszałka Piłsudskiego z niewoli magdeburskiej do Warszawy.
Narodowe Święto Niepodległości jest obecnie jednym z trzynastu dni ustawowo wolnych od pracy i nauki, wobec czego w całym kraju odbywają się okolicznościowe wydarzenia - zarówno oficjalne, z udziałem władz, jak i pozwalające celebrować rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości w mniej formalny sposób. Centralne obchody 11 listopada mają miejsce w Warszawie.
Budynek Banku Polskiego wzniesiono na Kleparzu. Zajmował posesję ograniczoną od zachodu przez plac Matejki, a od wschodu przez ulicę Zacisze. W miejscu tym wczesniej znajdował się zajazd, a następnie budynek, którego jedną połowę (do 1895) zajmował Hotel Lwowski (od 1879 Centralny), zaś drugą - kamienica czynszowa z wejściem od strony ulicy Zacisze, w której w latach 1883–1895 mieszkał Stanisław Wyspiański. Jeszcze przed 1914 zorganizowano konkurs na budowę w tym miejscu nowego hotelu. Planów tych jednak nie zrealizowano z powodu wybuchu I wojny światowej.
Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości Polska Krajowa Kasa Pożyczkowa przeznaczyła posesję pod gmach tymczasowego Banku Emisyjnego. Budowę rozpoczęto w 1921, według projektu Kazimierza Wyczyńskiego. Po jego śmierci (1923) Teodor Hoffmann kierował pracami, aż do ukończenia obiektu w 1925. Tymczasem zlikwidowano Polską Krajową Kasę Pożyczkową, a w budynku umieszczono krakowski oddział Banku Polskiego.
W okresie 1940-1943 w gmachu mieściła się główna siedziba Banku Emisyjnego Generalnego Gubernatorstwa, którego dyrektorem był Feliks Młynarski, były wiceprezes Banku Polskiego. Mieszkał w tym budynku od 1940 roku do swojej śmierci (1972).
Po II wojnie światowej w gmachu siedzibę znalazł krakowski oddział Narodowego Banku Polskiego. Budynek przechodził doraźne remonty, przebudowy i unowocześnienia. W latach 70. XX w., przeprowadzono remont Sali Obsługi Klienta w ramach którego całkowicie usunięto jej oryginalny wystrój, m.in. zmieniono posadzkę, zainstalowano ścianki działowe obłożone zielonym kamieniem. Z kolei w latach 2015–2016 przeprowadzono generalny remont gmachu, kiedy to: odnowiono elewację, odtworzono pierwotny wystrój sali operacyjnej banku (w tym posadzkę z wzorem szachownicy). Wykonano także nowe wejście do budynku od strony pl. Matejki, a dawne mieszkania na piętrach zamieniono na przestrzeń biurową. Z oryginalnego wystroju przetrwała dekoracja stiukowa (w tym Orzeł Zygmuntowski na sali), kominki i dębowe drzwi.
W 2017 na elewacji od strony placu Matejki i ulicy Basztowej wmurowano tablicę upamiętniającą fakt zamieszkiwania w tym miejscu Stanisława Wyspiańskiego. Obok znajduje się podobna tablica upamiętniająca Feliksa Młynarskiego.