Księcia Mściwoja II – ulica o długości ok. 186 metrów na szczecińskim osiedlu Stare Miasto w dzielnicy Śródmieście. Przebiega z południowego zachodu na północny wschód, równolegle do północnej krawędzi Rynku Siennego, łącząc ulicę ks. kard. Stefana Wyszyńskiego z ulicą Szewską oraz Kurkową. Jej przedłużeniem w kierunku północno-wschodnim jest ulica Panieńska. Zabudowa ulicy tworzy jednocześnie pierzeję Rynku Siennego. Na całej długości obowiązuje ruch dwukierunkowy.

Pierwsze wzmianki o kannengeterstrate (ulicy konwisarzy) pochodzą z pierwszej połowy XV w. Nazwę tę nosiła nieistniejąca już część ulicy. Miano kannengeterstrate występuje również w dokumencie z 1434 r. zawierającym informację o rzemieślnikach zamieszkujących parcele „przy /narożniku/ «ulicy konwisarzy» obok miejsca /zwanego/ dziedzińcem Splitthof” (in der kannengeterstrate up dem splitthaven orde). Po 1534 r. nazwę ulicy zmieniono z nieznanych przyczyn na reepslegerstrate (ulica powroźników). Inne źródło wspomina o burmistrzu Arntu Ramynie zamieszkującym dom przy „ulicy Powroźników”, co wskazuje na fakt, że nazwa reepslegerstrate mogła być używana już w XV w. W spisie katastralnym powstałym w czasie szwedzkiego panowania, zachodnia strona późniejszej Reifschlägerstraße określona jest mianem Am Heumarkt (przy Rynku Siennym), a strona wschodnia nazwana jest Repslegerstraß. Dolnoniemieckie słowo „reepsleger”, a właściwie „Reepschläger”, pochodzi od średniowiecznego określenia zawodu powroźnika (reper, reeper, reiper): rzemieślnika zajmującego się splataniem lin, powrozów (rep, reep, reip).

W latach 1833–1835 przy ulicy wzniesiony został klasycystyczny gmach giełdy (niezachowany). Przed 1945 r. ulica zabudowana była wielokondygnacyjnymi kamienicami. W wyniku działań wojennych zabudowa została zniszczona. W okresie powojennym usunięto ruiny i gruzy przedwojennych zabudowań, a przebieg ulicy zmieniono poprzez poprowadzenie w miejscu jej początkowego odcinka nowej jezdni ulicy Wielkiej (dziś Wyszyńskiego). Nazwę Reifschlägerstraße zmieniono na Księcia Mściwoja II. Na przełomie lat 50. i 60. XX w. na pustych parcelach wybudowano kilkukondygnacyjne bloki mieszkalne ze spadzistymi dachami. Po 2016 r. przy narożniku z ulicą Kurkową wzniesiona została nowa kamienica.

Źródło: Wikipedia / CC-BY-SA 3.0

Panieńska (do 1945: Frauenstraße, 1945–1955 ulica Syreny) – ulica o długości 340,5 metra na szczecińskim osiedlu Stare Miasto, w dzielnicy Śródmieście. Jedna z ważniejszych i dłuższych ulic szczecińskiego Starego Miasta. Przebiega z północnego wschodu na południowy zachód, krzyżując się z ulicą Kłodną, Środową, Kuśnierską, Kurkową i Rynkiem Nowym. Jej przedłużeniem w kierunku południowo-zachodnim jest ulica Księcia Mściwoja II. Nawierzchnia jezdni składa się w znacznej części z bruku. Na całej długości ulicy obowiązuje ruch dwukierunkowy.

Początki dzisiejszej ulicy Panieńskiej są ściśle powiązane ze średniowieczną bramą miejską, zwaną Brama Panieńską, która wznosiła się w pobliżu dzisiejszych wiaduktów Trasy Zamkowej w północnej części ulicy. Sama nazwa bramy pochodziła od cysterskiego klasztoru żeńskiego, powołanego z inicjatywy Marianny, żony księcia Barnima I. Ulica wiodąca od bramy w głąb Starego Miasta otrzymała miano Panieńskiej (fruwenstrate). Po 1245 r. przy skrzyżowaniu ulicy z Rynkiem Nowym wzniesiono gmach ratusza. W latach 1532–1697 z ratuszem sąsiadowała waga miejska.

W 1795 r. stara Brama Panieńska została wyburzona. W XVIII wieku wzniesiono nowe bramy zwane Panieńskimi, a ulicę wydłużono od gmachu klasztoru do wałów obronnych. W latach 1833–1835 przy ulicy wybudowano gmach giełdy. Bramy określane nazwą Nowej Bramy Panieńskiej wyburzono w 1880 r., a po likwidacji Fortu Leopolda, w 1901 r. ulicę przedłużono do nowo powstałego bulwaru Dampfschiffbollwerk.

W początku lat 30. XX wieku architektem miejskim w Szczecinie był Ernst Lehnemann. Sporządził on plan przebudowy układu komunikacyjnego na szczecińskim Starym Mieście celem dostosowania go do zwiększającego się ruchu samochodowego. Projekt zakładał wyburzenie części kamienic przy ulicy Panieńskiej i poszerzenie jej jezdni. Poszerzona ulica stałaby się alternatywną, równoległą arterią do bulwarów nadodrzańskich. Planów tych ostatecznie nie zrealizowano.

Bombardowania alianckie Szczecina w latach 40. XX wieku doprowadziły do częściowego zniszczenia kamienic wznoszących się przy ulicy. Po zakończeniu działań wojennych wszystkie budynki rozebrano, zachowując jedynie gmach ratusza i giełdy. Gmach giełdy miał zostać odbudowany na siedzibę Urzędu Zatrudnienia, lecz w 1951 r. został rozebrany[4]. Między skrzyżowaniem z ulicą Kłodną a Kuśnierską założono trawniki. Zmieniono także przebieg ulicy, likwidując odcinek między bulwarem a ulicą Wyszaka oraz włączając odcinek ulicy między Kurkową a Szewską w ciąg ulicy Mściwoja II.

W latach 50. XX wieku zespół architektów w składzie W. Furmańczyk, W. Jarzynka, L. Kotowski opracował koncepcję nowej zabudowy Starego Miasta. Pozostawiając częściowo starą siatkę ulic, zaprojektowano osiedle niskich, trój- cztero- lub pięciopiętrowych bloków z wielkiej płyty krytych spadzistymi dachami. W ramach tego projektu powstał blok ze spadzistym dachem między skrzyżowaniem z ulicą Kuśnierską i ulicą Kurkową. W latach 70. XX wieku między ulicą Środową a Rynkiem Nowym wzniesiono Hotel Arkona. Budynek posadowiono na miejscu północnego odcinka ulicy Kurza Stopka, w wyniku czego uległ on likwidacji.

W latach 80. XX wieku ogłoszony został konkurs na zagospodarowanie dolnej części Starego Miasta – Podzamcza. Powołana została spółdzielnia „Podzamcze”, która miała się zająć zrealizowaniem zwycięskiego projektu architektonicznego autorstwa prof. Stanisława Latoura. Przemiany polityczne i problemy z dokumentacją doprowadziły do opóźnień w realizacji inwestycji. Ostatecznie w 1994 rozpoczęto proces ponownej zabudowy Podzamcza. Na przełomie lat 1996/1997 rozpoczęła się zabudowa wschodniej pierzei ulicy u stóp zamku, między nieistniejącą już ulicą Wyszaka a ulicą Kuśnierską. Odsłonięto fundamenty przedwojennych kamienic i rozpoczęto odbudowę. Po upadku spółdzielni „Podzamcze” w 2001 r. parcele kamienic podzielono między 27 różnych podmiotów. Z powodu współwłasności działek budowę budynków wstrzymano. Na skutek braku funduszy porzucono także wykopaliska archeologiczne, prowadzone przy ulicy od 1986 r. W marcu 2007 r. na licytacji komorniczej sprzedano parcele po wschodniej stronie ulicy, należące do dawnej spółdzielni „Podzamcze”. Rok później wyburzono Hotel Arkona i przedstawiono pierwsze plany budowy nowego hotelu.

W 2010 r. dokończono budowę kamienic przy skarpie zamkowej. W latach 2016–2017 na terenie byłego Hotelu Arkona prowadzono badania archeologiczne, w trakcie których odsłonięto fundamenty i piwnice przedwojennych kamienic wraz z brukowaną nawierzchnią północnego odcinka ulicy Kurza Stopka. W kwietniu 2019 r. rozpoczęto wznoszenie hotelu ibis Styles, prace budowlane mają zakończyć się w 2021 r.

Źródło: Wikipedia / CC-BY-SA 3.0

Rynek Nowy (niem. Neuer Markt, łac. medium forum) – plac o nieregularnym kształcie na Starym Mieście w Szczecinie, położony na północny wschód od Rynku Siennego. Do rynku dochodzą ulice: Księcia Mściwoja II, Panieńska, Kurkowa, Sienna, Wielka Odrzańska, Opłotki, Kurza Stopka i Targ Rybny.

Historia powstania Rynku nowego jest ściśle związana z kościołem św. Mikołaja, wzniesionym na obszarze Starego Rynku zwanym Rynkiem Środkowym. Kościół ten wzmiankowany był po raz pierwszy w dokumencie z 25 lutego 1243 roku jako ecclesiam sancti Nicholai. Początkowo była to budowla drewniana. W 1335 r. rozpoczęto prace nad wzniesieniem murowanej świątyni w stylu gotyckim. Z biegiem lat wokół kościoła wzniesiono domy mieszczańskie oraz umieszczono liczne stragany służące do handlu mięsem i pieczywem.

W 1806 r. kościół zamieniony został przez żołnierzy napoleońskich na magazyn siana. W nocy z 9 na 10 grudnia 1811 r. świątynię oraz okoliczne zabudowania mieszkalne i handlowe strawił pożar. W 1816 r. ruiny kościoła i przyległych obiektów rozebrano, a w 1821 r. powstałą po rozbiórce przestrzeń wyłożono brukiem i nazwano Rynkiem Nowym. Kamienice otaczające nowo powstały plac rozbudowano i przebudowano. Na narożniku rynku z ulicą Opłotki wzniesiono okazałą kamienicę dla redakcji gazety Stettiner General Anzeiger, a na narożniku z ulicą Wielką Odrzańską kamienicę Friedricha Pitzschky’ego, mieszczącą należącą do niego firmę ubezpieczeniową.

W czasie II wojny światowej zabudowania zostały zniszczone. Po przejęciu miasta przez administrację polską zabezpieczono ruiny Starego Ratusza, a pozostałe obiekty wyburzono, otwierając widok z rynku na Odrę i port. Obszar rynku włączono do Rynku Siennego tworząc plac Rzepichy. W latach 50. XX wieku zespół architektów w składzie W. Furmańczyk, W. Jarzynka, L. Kotowski opracował koncepcję nowej zabudowy Starego Miasta. W ramach tego projektu powstał blok ze spadzistym dachem w zachodniej części rynku. W latach 70. XX wieku pierzeję północną zabudowano hotelem Arkona.

W 1995 r. przywrócono historyczną nazwę Rynek Nowy i zbudowano na przedwojennych fundamentach pierzei południowej i wschodniej nowe postmodernistyczne kamienice. W 2008 r. hotel Arkona zburzono, a w latach 2016–2017 odsłonięto fundamenty kamienic stojących dawniej w północnej części rynku. W 2019 r. rozpoczęły się prace budowlane związane z budową nowego hotelu, którego bryła ma nawiązywać podziałem elewacji do kamienic stojących dawniej w pierzei północnej.

Źródło: Artykuł Rynek Nowy w Szczecinie z Wikipedii. CC-BY-SA 3.0