|
starsze nowsze oceń zdjęcie | skomentuj ocenę | 5 głosów | średnia głosów: 6
1 maja 2025 , Wytyczony przez georadar przebieg tunelu ucieczkowego (leśna przesieka).Skomentuj zdjęcie |
Dodane: 7 maja 2025, godz. 12:06:35 Autor zdjęcia: legion Rozmiar: 2000px x 1335px Licencja: CC-BY-SA 3.0 Aparat: Canon EOS 1000D + KORFOT 1 / 80sƒ / 5.6ISO 40021mm
1 pobranie 281 odsłon 6 średnia ocen Poprzednie i następne zdjęcia legion Obiekty widoczne na zdjęciu
Tunel / podkop więcej zdjęć (6) Atrakcja turystyczna Tunel ucieczkowy na terenie dawnego niemieckiego obozu jenieckiego Oflag II D Gross Born wykonali francuscy oficerowie w czasie drugiej wojny światowej, którzy rozpoczęli jego budowę we wrześniu 1941 r. a ukończyli w marcu 1942 r. Ze wstępnych analiz i ustalonej georadarami trasy przebiegu tunelu wynika, że jego całkowita długość wynosiła ponad 140 m , a głębokość dochodziła do ok. 7 m (z zeznań byłych jeńców początkowo wynikało, że tunel miał 117 m długości a jego głębokość sięgała ok. 12 m). Po wielu trudach, w pełnej konspiracji i ośmiu miesiącach wytężonej pracy, jeńcy ukończyli budowę tunelu. W dniu 16 marca 1942 r. uciekła pierwsza grupa dziewięciu jeńców, następnego dnia kolejnych ośmiu, a 18 marca – u wylotu tunelu – zostaje ciężko ranny porucznik Andre Rabin (otrzymał 4 postarzały – 2 w ramię i 2 w brzuch). Po interwencji jeńców francuskich, ciężko ranny porucznik Andre Rabin został przewieziony przez Niemców z obozu do szpitala jenieckiego w Stalagu II B Hammerstein (Czarne), gdzie zoperowany został przez polskiego lekarza (rodem z Kartuz) – dr Edmunda Mroczkiewicza. Andre Rabin zmarł o godzinie 16.50, w dniu 19 marca 1942 r. W październiku 2019 roku, dzięki pasjonatom historii, namierzono trasę tunelu przy użyciu dwóch georadarów, ustalono jego lokalizację i przebieg. TVP, udokumentowała poszukiwania, udało się wskazać miejsce w którym stał barak nr 35. To w nim właśnie znajdowało się wejście do tunelu. Jeśli po pomiarach geodezyjnych okaże się, że jest to najdłuższy wykonany przez jeńców podczas II wojny światowej podkop, stanie się on bardziej znany niż ten ze Stalagu Luft III, w okolicach Żagania, który miał długość około 111 m. Historia ucieczki alianckich lotników podkopem "Harry" z obozu pod Żaganiem przeszła do legendy. Tamta historia szybko stała się znana – głównie za sprawą hollywoodzkiej superprodukcji z udziałem Steve'go McQueena, Jamesa Garnera i Charlesa Bronsona. Ta pozostała niemal nieznana. Źródło: Oflag II D Gross Born więcej zdjęć (21) Atrakcja turystyczna Zbudowano: 1940 Zlikwidowano: 1945 Dawniej: Stalag II E Gross Born Obóz został utworzony 1 czerwca 1940 r. na miejscu stalagu II E Gross Born na wschodniej części wzgórza zwanego Hundsberg (Psią Górką) w pobliżu miejscowości Westfalenhof (dzisiejsze Kłomino) na południowym krańcu poligonu wojskowego. Początkowo w obozie przebywali tylko francuscy jeńcy wojenni. W lutym 1941 r. przebywało w nim 3731 Francuzów (3166 oficerów i 565 ordynansów), a w kwietniu 1942 r. - 2826 (2408 oficerów i 418 ordynansów). Oflag II D znany był z ucieczek jeńców (pierwsza miała miejsce już 15 sierpnia 1940 r.). W połowie 1942 r. Francuzi zostali z obozu wywiezieni, a zamiast nich osadzono Polaków, z obozu w Arnswalde (Choszczno) których 1 czerwca 1942 r. było 2818 (2544 oficerów i 274 ordynansów), a także jeńców sowieckich, których było ok. 26 000. Liczba polskich jeńców znacznie wzrosła w latach 1944-1945; 20 stycznia przesunięto tu, na miejsce jeńców sowieckich, jeńców polskich z Stalagu II A w Neubrandenburgu. Na dzień 1 stycznia 1945 r. było 5391 Polaków (5014 oficerów i 377 ordynansów). Pismo z Placówki Gestapo w Pile do Głównego Urzędu Bezpieczeństwa Rzeszy: OBÓZ JENIECKI W BORNEM–SULINOWIE–KŁOMINIE Obóz został zorganizowany we wrześniu jako obóz przejściowy w znajdujących się tu barakach koszarowych na terenie Kłomina, które znajduje się w obrębie wojskowego placu ćwiczebnego. Organizatorem obozu jest dowództwo wojskowe (Wehrmacht). 10.X1.1939 r. obóz został określony jako Stalag. W obozie tym znajduje się 6 tysięcy polskich jeńców wojennych. Z tego 2 tys. osób znajduje się na miejscu, a 4 tys. zostało zatrudnionych w komendach pracy poza obozem. Dla 170 jeńców wojennych Żydów nie znaleziono pracy z powodu odmowy ludności zatrudnienia ich przy pracach rolnych. Oprócz tego w tym obozie umieszczono 2300 cywilnych obywateli aresztowanych na terenach polskich. Zostali oni przeważnie zatrudnieni także na zewnątrz przy różnych pracach. Do zbadania tych cywilów utworzyłem oddział 4 urzędników, którzy mieli ich zwolnić do kraju lub skierować do obozu przejściowego w Pile. Stalag Borne–Sulinowo–Kłomino jest obecnie jedynym obozem jenieckim, w którym znajdują się aresztowani cywile. Początkowo aresztowani cywile znajdowali się w Stalagu w Dobiegniewie (Woldenberg) i Czarnem (Hammerstein), ale stamtąd zostali sprowadzeni do Bornego-Sulinowa-Kłomina. Starania władz policyjnych idą w tym kierunku żeby i ten stalag opróżnić od cywilnych osób aresztowanych. Obóz dla jeńców podoficerów i szeregowych – Stalag II E Gross-Born. We wrześniu 1939 istniał tu obóz przejściowy (Dulag), w którym oprócz polskich oficerów i szeregowych znaczną grupę stanowili jeńcy cywilni (Zivil-gefangene). Obóz liczył w tym czasie 5 oficerów, 263 szeregowych i 2330 jeńców cywilnych. 9 XI 1939 Dulag przekształcono w obóz dla jeńców szeregowych (Stalag), który istniał do l VI 1940. Jego miejsce zajął Oflag II D Gross-Born. Stalag II E powstał na nowo na terenie m. Schwerin. Obóz dla jeńców oficerów – Oflag II D Gross-Born. Powstał l VI 1940 na miejscu obozu Stalag II E Gross-Born. Położony na wsch. części wzgórza zw. Psią Górką w pobliżu m. Kłomino (Westwalenhof). W obozie przebywali jeńcy francuscy i polscy. W II 1941 przebywało w obozie 3731 Francuzów (3166 oficerów, 565 ordynansów), w IV 1942 — 2826 (2408 oficerów, 418 ordynansów). Wśród obozów jeńców francuskich na Pomorzu Zachodnim Oflag II D znany był z ucieczek jeńców (pierwszą podjął 15 VIII 1940 porucznik Rosere, schwytany następnie w Halle). W połowie 1942 r. Francuzi zostali wywiezieni, w obozie osadzono Polaków, których l VI 1942 było 2818 (2544 oficerów, 274 ordynansów). Liczba jeńców polskich znacznie zwiększyła się w latach 1944-45: l VII 1944 — 5046 (4670 oficerów, 376 ordynansów), l I 1945 — 5391 (5014 oficerów, 377 ordynansów). Obóz utrzymywał łączność z działającą na terenie Szczecinka tajną organizacją „Odra” kierowaną przez por. S. Adamowicza. W samorządzie jenieckim funkcję starszego obozu pełnił płk Witold Morawski, następnie płk Izydor Izdebski (1944). Jeńcy organizowali zajęcia kulturalno-oświatowe. Na terenie obozu działała komórka Abwehry, która przekazywała do Gestapo w Pile jeńców podejrzanych o działalność antyhitlerowską. W 1945 hitlerowcy ewakuowali jeńców na zachód do Sandbostel; trasa przemarszu wynosiła ponad 700 km. Przetrzymywany był tu m. in. autor „Pierwszego dnia wolności” pisarz i dramaturg Leon Kruczkowski. tutaj trafiła duża część żołnierzy Powstania Warszawskiego po podpisaniu aktu kapitulacji w dniu 2 października 1944 r. „Przebywający w obozie jeńcy francuscy zrobili podkop, który prowadził do lasu obok obozu. Jednej nocy uciekło 37 Francuzów-oficerów. Niedługo potem Francuzi zostali wywiezieni, a ich miejsce zajęli polscy oficerowie, którzy przybyli z Choszczna. [...] W Kłominie znajdował się także obóz jeńców radzieckich. W październiku 1941 r. przywieziono do Kłomina 26 000 jeńców radzieckich, a już 12 lutego pozostało ich tylko 8 000, gdyż reszta została wymordowana śmiercią głodową. To co piszę to widziałem na własne oczy” (ze wspomnień Antoniego Pucka) . |