starsze
nowsze
1
1+
2-
2
2+
3-
3
3+
4-
4
4+
5-
5
5+
6-
6
oceń zdjęcie | skomentuj ocenę | 4 głosy | średnia głosów: 6

Polska woj. opolskie powiat brzeski Małujowice Pałac Arndtów Zabudowania folwarczne

10 marca 2025 , Ruina budynku gospodarczego na terenie dawnego założenia pałacowo-folwarcznego.

Skomentuj zdjęcie
ZPKSoft
Na stronie od 2011 styczeń
15 lat 3 miesiące 20 dni
Dodane: 27 maja 2025, godz. 20:50:39
Autor zdjęcia: ZPKSoft
Rozmiar: 1800px x 1200px
Licencja: CC-BY-NC-ND 4.0
Aparat: X-M1 + KORFOT
1 / 800sƒ / 3.5ISO 20016mm
0 pobrań
331 odsłon
6 średnia ocen
Poprzednie i następne zdjęcia ZPKSoft
Obiekty widoczne na zdjęciu
gospodarstwa rolne
Zabudowania folwarczne
więcej zdjęć (14)
Pałac Arndtów
więcej zdjęć (10)
Zbudowano: XVIII-XIX w.

Nie wiadomo dokładnie kiedy został wybudowany pałac i kto był jego architektem - budowniczym, ale z pewnością mieszkał w nim już Richard Arndt w 1910 roku, pochodzący z Łukowic Brzeskich. W jaki sposób nabył dość pokaźny majątek ziemski w Małujowicach, który zresztą jego rodzina systematycznie powiększała w okresie międzywojennym, nie wiadomo. Możliwe, że odkupił go lub nabył w drodze licytacji czy bankructwa poprzedniego właściciela, ale są to jedynie tylko przypuszczenia. Ostatni zapis dotyczący zakupu ziemi dla gospodarstwa obszarniczego pochodzi z 1938 roku, a ich nabywcą był Herman Arndt, który gospodarzył już na 205 hektarach. Dom rodzinny Arndt został wybudowany w samym centrum wsi, na przeciw kościoła, wyróżniając się swą okazałością neoklasycystycznej budowli w kształcie prostokąta. Nie istniejące już dzisiaj drewniane wejście w stylu bogato zdobionego łuku, umiejscowione było przy obecnej metalowej bramie. Pełniło zapewne rolę bocznej furtki, ponieważ główna brama umieszczona jest w tylnej części pałacu. Dawniej od czoła tej rezydencji, grupowały się podrzędniejsze budynki, w jednym z nich na dość okazałej wieży, pokrytej dachówką, był umieszczony wiatrak. Do dzisiaj zachował się w jej wnętrzu metalowy pręt, który poruszał wodną turbinę. Możliwe, że wytwarzała ona energię na potrzeby oświetlenia pałacu i wszystkich budynków. Po wojnie, w latach sześćdziesiątych, budynek ten adaptowano na kotłownię i mieszkania pracowników tutejszego P.G.R. pozostałe przystosowano do produkcji rolnej, a zwłaszcza te, które dawniej pełniły rolę gospodarcze i stajnie. Okazała brama to rodzaj dwóch ceglanych wałków zwieszonych betonowym stożkiem oraz ozdobne ogrodzenie, wraz z basztą, podnosiły dawniej splendor całej pałacowej rezydencji.

W elewacji pałacu widoczna jest zwyczajowa na Śląsku artykulacja architektoniczna monotonii ścian oraz proste ujęcia otworów okiennych i drzwi. W połaciach stromego dachu, pojawiają się nieliczne okienka ponad okapem elewacji budynku tzw. lukarny. Styl neoklasycystyczny przeciwstawił się dynamicznemu i dekoracyjnemu barokowi, ale doskonale ukształtował się do wymogów i poziomu bujnego życia wyższych, uprzywilejowanych warstw ludności. Trudno jest dziś opisać wnętrze pałacu, ponieważ został on gruntownie przebudowany w latach sześćdziesiątych naszego stulecia przez ówczesnego zarządcę na potrzeby budynku administracyjnego PGR. Przed wojną był to dom jednopiętrowy, z ciągiem pokoi reprezentacyjnych, o czym może świadczyć znajdująca. się na zewnątrz półkolista balustrada umieszczona na tarasie, która zarazem jest sufitem dla jednego z parterowych pokoi. W tylnej części również występuje prosta balustrada, jednak dziś nie sposób jest określić czy był tam taras, ponieważ znajduje się na wysokości okapowych okien, a jak wiemy budynek uległ gruntownej przebudowie i dach również. Podobno w nielicznych pokojach były kominki, zapewne kamienne, sufity gładkie ozdobione skromnym ornamentem gipsowym przy krawędziach ścian i na środku wokół metalowego bogato zdobionego żyrandola. Na parterze budynku, zapewne dawniej były tam pomieszczenia gospodarcze lub kuchnia, widoczne są obecnie w jednym pokoju sklepienia krzyżowo-żebrowe i można byłoby się pokusić o prawdopodobieństwo rozmieszczenia układu pokoi, jednak z braku dostępu do piwnic, jest to niemożliwe. Na zewnątrz pałacu widać charakterystyczne dla stylu neoklasycystycznego fasady, przypominające szczyty facjatowe w dziewiętnastowiecznych kamienicach brzeskich.



Na wzmiankę zasługuje niewielki, dawny ogród i park, które otaczały tę wiejską posiadłość. Założone prawdopodobnie osiowo od strony elewacji tylnej, skąd najprawdopodobniej taras i schody zewnętrzne łączyły budynek z zielenią. Układ ogrodu posiadał angielską asymetrię, o której dbałość pilnowała rodzina ogrodnika Rodestock. Jak już wspomniałem, charakteryzował się on swobodnymi formami, ukształtowanymi przez naturę.



W roku 1947 majątek ziemski z rąk komendantury radzieckiej w Brzegu przejął wójt Gminnej Rady Narodowej w Brzezinie - Karol Polak. Ustanowione decyzją Zarządu Gminy przekazanie poniemieckiego majątku miejscowemu PGR, przyczyniło się do przebudowy dawnego domu rodziny Arndt, szkoda tylko, że nie w takim wyglądzie i kształcie jak ich dawna pałacowa rezydencja. Został przystosowany na siedzibę administracji gospodarstwa rolnego, a po roku 1989 lokal ten pełnił funkcję domu mieszkalnego byłych pracowników PGR.



za :

/p>