Uniwersytecka kolegiata usytuowana na skraju placu Matejki. Jego lokalizację legenda łączy ze sprowadzeniem relikwii św. Floriana do Polski. Według tradycji w tym miejscu w 1184 roku stanęły woły wiozące szczątki świętego i nie ruszyły dopóty, dopóki nie zdecydowano się postawić tam świątyni dedykowanej temu męczennikowi.



Pierwotny kościół powstał pomiędzy rokiem 1185 a 1216. Kolegiatę konsekrował biskup krakowski i kronikarz, Wincenty Kadłubek. Kościół wielokrotnie był trawiony przez pożary: w XII, w XVI i w XVII wieku, kiedy to Stefan Czarniecki, w czasie oblężenia Krakowa przez Szwedów nakazał spalić przedmieścia Krakowa.



Obecna świątynia pochodzi z XVII wieku. Powstała po gruntownej przebudowie świątyni w stylu barokowym w latach 1657–84 dzięki wsparciu finansowemu biskupa krakowskiego Andrzeja IV Trzebickiego i Akademii Krakowskiej. Konsekracji świątyni dokonał w 1686 roku biskup krakowski Mikołaj Oborski. Po następnym pożarze i uszkodzeniach podczas walk konfederatów barskich, w latach 1755–79 prowadzono kolejne prace – dobudowano nowe kaplice przy fasadzie zachodniej p.w.: Krzyża Świętego i Matki Boskiej Bolesnej, ołtarze boczne oraz elementy wyposażenia wnętrza. Kościół konsekrowano w 1779 r. Na początku XX wieku w latach 1902–14 przeprowadzona została restauracja i modernizacja kościoła przez architektów: Józefa Kryłowskiego – architektura i Franciszka Mączyńskiego – wyposażenie wnętrza[1].



Proboszczem przez pewien czas był Marcin Wadowita.



Tu w 1667 roku przez pewien czas spoczywały szczątki królowej Ludwiki Marii Gonzagi, żony Jana Kazimierza. W roku 1818 złożono tu trumnę ze szczątkami Tadeusza Kościuszki. Tu wreszcie w 1901 roku Stanisław Wyspiański poślubił Teofilę Pytkównę. Od 17 sierpnia 1949 roku do końca sierpnia 1951 roku, w kościele tym pracował jako wikariusz ks. Karol Wojtyła – późniejszy Jan Paweł II. Tenże papież w 1999 roku nadał kościołowi św. Floriana tytuł bazyliki mniejszej a odwiedził to miejsce podczas pielgrzymki do Polski, 18 sierpnia 2002 roku.



Źródło: