Pomysł utworzenia ochotniczej straży pożarnej wyszedł z kręgu klubów sportowych. Od 1874 funkcjonowała już taka formacja w Anklam i kilku pasjonatów postanowiło stworzyć podobną grupę w Świnoujściu. Chęć wyszkolenia takiej jednostki zgłosił "Turnverein Swinemuende 1861". Miasto od początku nie tylko nie chciało dofinansować przyszłej straży, ale odmówiło również wypożyczenia do ćwiczeń miejskiego sprzętu gaśniczego, z obawy, że ten mógłby ulec awarii. Wówczas dr Kortuem, który był chyba największym orędownikiem powstania OSP, za całkiem sporą sumę 2000 marek zakupił z własnych środków sprzęt gaśniczy w Szczecinie. Dr Kortuem starał się również uzyskać od miasta bezpłatne leczenie w miejskim szpitalu dla strażaków poszkodowanych w czasie akcji. Po dłuższym wahaniu rada miasta przeznaczyła ostatecznie na straż zaledwie 260 marek. Dr Kortuem urządził wówczas zbiórkę środków, uzyskując od mieszkańców 1325 marek i od ubezpieczalni od pożarów 495 marek. Sam dołożył 4500 marek i przeznaczył te pieniądze na umundurowanie i budowę (4100 marek) siedziby straży na terenie późniejszego zakładu energetycznego. W marcu 1882 założono oficjalnie 23-osobową jednostkę OSP. W kolejnych latach straż nadal była zdana na pomoc darczyńców, aż do roku 1890, gdy to nowe przepisy nakazały miastom współfinansowanie lokalnych jednostek. W 1910 uruchomiono w Świnoujściu instalacje wodociągową, co znacząco ułatwiło dostęp do wody potrzebnej podczas akcji gaśniczych. W tym samym roku zainstalowano też w całym mieście system powiadamiania. W 1905 wzniesiono za 4200 marek nowy budynek, w którym m.in. regularnie odbywały się szkolenia. Niektórzy strażacy brali też udział w szkoleniach w Szczecinie. Od 1925 wprowadzono ubezpieczenia dla strażaków. W 1930 rozpoczęto zbiórkę środków na nową siedzibę, ale budowa nie doszła do skutku. (opracowanie: Ismena źródło: