starsze
nowsze
1
1+
2-
2
2+
3-
3
3+
4-
4
4+
5-
5
5+
6-
6
oceń zdjęcie | skomentuj ocenę | 4 głosy | średnia głosów: 6
Skomentuj zdjęcie
yani
+2 głosów:2
Gdyby było przypisane do pl. Zamkowego, to od razu wyszedłby dubel:


P.S. Powyższe lepszej jakości, gorsze już w koszu.


Komentarz został edytowany przez użytkownika - powód: P.S.
2025-09-30 11:12:44 (7 miesięcy temu)
Desperado
Na stronie od 2015 lipiec
10 lat 10 miesięcy 3 dni
Dodane: 30 września 2025, godz. 8:45:31
Rozmiar: 3500px x 2292px
2 pobrania
248 odsłon
6 średnia ocen
Poprzednie i następne zdjęcia Desperado
Obiekty widoczne na zdjęciu
kościoły, katedry, kaplice
Atrakcja turystyczna
Zbudowano: 1390, 1948-1956
Dawniej: Archikatedra św. Jana Chrzciciela
Zabytek: 571 z 01.07.1965

Archikatedra św. Jana Chrzciciela – katedra archidiecezji warszawskiej znajdująca się na Starym Mieście w Warszawie przy ul. Świętojańskiej 8. Jedna z najstarszych świątyń Warszawy.



Stanowi jedno z najważniejszych miejsc kultury i tradycji narodowej Polski. W jej murach wygłaszał kazania ksiądz Piotr Skarga, Władysław IV Waza zaprzysiągł swoje pacta conventa, tu miały miejsce śluby, koronacje 2 władców Polski, pogrzeby wielu osobistości oraz została zaprzysiężona konstytucja 3 maja. Do dziś odbywają się w niej ważne uroczystości narodowe. Od 1994 jest także miejscem odbywania się Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Organowej "Organy Archikatedry".

Historia



Pierwszą świątynią w tym miejscu była wybudowana na przełomie XIII i XIV wieku drewniana kaplica zamkowa, która w 1339 stała się kościołem parafialnym miasta (w 1390 staraniem księcia Janusza I Mazowieckiego powstała tu budowla murowana), a także miejscem pochówku książąt mazowieckich. W 1406 kościół farny stał się kolegiatą (kapituła przybyła z Czerska), w 1798 po utworzeniu godności biskupa warszawskiego kolegiata otrzymała tytuł katedry, a w 1818 stała się archikatedrą. W czasie stanu wojennego w Królestwie Polskim, 15 października 1861 wojska rosyjskie dowodzone przez wojskowego generał-gubernatora warszawskiego Aleksandra Daniłowicza Gerstenzweiga dokonały pacyfikacji ludności cywilnej zebranej tu dla uczczenia rocznicy śmierci Tadeusza Kościuszki. W wyniku tego kościół katolicki ogłosił 16 października zamknięcie wszystkich kościołów warszawskich.



W 1960 kościół otrzymał tytuł bazyliki. Katedra była wielokrotnie przebudowywana, najczęściej w XIX wieku (neogotyk angielski). Kościół do XIX wieku stanowił przykład gotyku. Świątynia została niemal całkowicie zniszczona przez Niemców w 1944. Zrekonstruowano ją w latach 1948 - 1956 wzorując się na planach pierwotnego kościoła z XIV wieku. Powojenna fasada została zbudowana w tzw. gotyku nadwiślańskim i wzorowana była na fasadzie kościoła dominikanów pw. św. ap. Piotra i Pawła w Chełmnie.

Źródło:

Licencja: CC-BY-SA 3.0 /p>
Kamienica "Mansjonaria"
więcej zdjęć (36)
Architekci: Juliusz Nagórski, Władyslaw Jastrzębski
Zbudowano: 1478, 1953
Dawniej: Kamienica Kościelskich
Zabytek: -
Kamienica powstała najpewniej w latach 1433-1478 na działce w pobliżu płynącego wówczas przez pl. Zamkowy potoku, nadanej księżom mansjonarzom przez księżną Annę Holszańską z przeznaczeniem na kolegium przy kolegiackiej kaplicy Najświętszej Panny Marii. Działka była początkowo mniejsza niż jest dzisiaj, dwukondygnacyjny budynek znajdował się od strony północnej, a na jego zapleczu znalazły się drewniane zabudowania gospodarcze. Kolegium składało się z siedmiu kapłanów, zobowiązanych specjalnym przywilejem do śpiewania na co dzień Officium de Beata. W tej kamienicy w 1524 roku zmarł przedostatni książę mazowiecki, Stanisław. W wyniku nadania z 1526 roku nowego terenu kamienica mogła zostać rozbudowana w kierunku południowym, aż do samego kanału bądź strumienia, który płynął przez pl. Zamkowy aż do XVII wieku.
Kamienica została przebudowana około 1575 roku w stylu renesansowym, najpierw przez murarza Antonio Vascontiego, a następnie przez architekta Bernardo Morando, twórcę Zamościa. Kolejne przebudowy miały miejsce w 1688 roku (wówczas budowli nadano cechy barokowe, a fakt ten upamiętniła płaskorzeźba nad wejściem), w 1743 roku, gdy skrzydło frontowe od strony ul. Świętojańskiej nadbudowano do dwóch pięter, a boczne od strony ul. Przedzamkowej do jednego piętra, oraz około 1790 roku, kiedy oba skrzydło uzyskały po dodatkowej kondygnacji, a w podwórku powstała murowana oficyna wschodnia. W 1819 roku, w wyniku prac rozbiórkowych na pl. Zamkowym, odsłonięto elewację południową, zaś w 1838 roku rozebrano skrzydło od strony zamku i wybudowano je na nowo. Znajdowała się tutaj wówczas między innymi winiarnia Wincentego Sonnera oraz cukiernia Zygmunta Plocera.

Po likwidacji kaplicy i kolegium w 1822 roku kamienica przeszła początkowo na własność kapituły, a w 1866 roku na własność rządu, który na licytacji sprzedał ją w 1869 roku Franciszkowi Szpringerowi, a ten dokonał renowacji kamienicy. W 1918 roku nowym właściciel dawnej mansjonarii został księgarz i wydawca, hrabia Władysław Kościelski, z którego inicjatywy kamienicę gruntownie odrestaurowano w latach 1918-1920 według projektu Juliusza Nagórskiego. Całość adaptowano na reprezentacyjne apartamenty – podczas prac dach przebudowano na czterospadowy, a ponadto odkuto dekoracje stiukowe węgarów. Część pomieszczeń w latach 1920-1930 wynajmowała ambasada Rumunii.

Kamienica spłonęła w 1944 roku, zniszczeniu uległ dach i detale, zawalone zostały stropy, jednak mury zachowały się w dobrym stanie do pełnej wysokości – w porównaniu do pozostałych obiektów na Starym Mieście kamienica była stosunkowo najmniej zniszczona. W 1947 roku budynek zabezpieczono, a w latach 1950-1953 odbudowano według projektu Władysława Jastrzębskiego z zespołem jako narożny budynek dwupiętrowy. W 1965 roku została wpisana do rejestru zabytków. W latach 1990-1991 kamienicę odremontowano po badaniach przeprowadzonych przez Henryka Siudera, wtedy dodano też sześć lukarn w dachu, w ciągu następnych lat planowano umieszczenie tutaj restauracji McDonald's, jednak staraniem mieszkańców do tego nie dopuszczono. Obecnie w parterze znajduje się restauracja, a wyższe piętra zajmuje hostel Castle Inn.
Kamienica jest neorenesansowa, pięcioosiowa, dwupiętrowa z trzyosiową, oskarpowaną elewacją od strony placu Zamkowego, a istnienie skarp wynika z faktu płynięcia niegdyś w pobliżu strumienia. Od strony ul. Świętojańskiej znajduje się kamienny portal z datą 1688, a od strony pl. Zamkowego widoczne są oryginalne gotyckie i renesansowe obramowania okienne oraz fragment muru gotyckiego z oknem, całość zdobiona jest węgarami rzeźbionymi w kamieniu. Częściowo widoczne są głazy stanowiące dawniej podmurówkę budynku. Kamienica posiada niewielkie, czterostronnie obudowane podwórko z wspartym na kroksztynach balkonem z balustradą o charakterze neorokokowym. W podziemiach znajdują się dawne piwnice sklepione kolebkowo.
Ciekawostką jest fakt, że numer hipoteczny tej kamienicy wynosi 2, i jest wyższy jedynie od Zamku Królewskiego (nr hip. 1).

Za:
ul. Świętojańska
więcej zdjęć (845)
Ulica Świętojańska została wytyczona już przy lokacji miasta po roku 1408, już od zarania swych dziejów stanowiła główny szlak komunikacyjny Starej Warszawy, biegnąc od Bramy Krakowskiej i Placu Zamkowego do Rynku Starego Miasta. W szerszej skali Świętojańska była odcinkiem dawnego traktu z Czerska do Zakroczymia. Nazwa ulicy pochodzi od kościoła parafialnego św. Jana, wniesionego tutaj w XIV wieku.
Początkowo zwana była Grodzką, platea Castrensis, w wieku XVII – Zamkową, Św. Jana. Obecna nazwa ustaliła się w początkach XVIII wieku; do początku ubiegłego stulecia pisano Święto Jańska, po roku 1900 – łącznie.
Zachodnią pierzeję ulicy, liczącą 19 posesji sięgających ul. Piwnej przecięły dwie wąskie, komunikacyjne uliczki bez nazwy, później zabudowane i odtworzone po roku 1945.
Najwcześniejszą zabudowę ulicy stanowiły drewniane domostwa mieszczan; pierwszy dom murowany przy ulicy powstał w połowie wieku XV pod nr. 5, kolejne domy powstawały począwszy od wieku XVI.
Tylne oficyny domów przy Świętojańskiej wychodziły na ul. Piwną; zwarty blok zabudowy o frontach od strony obydwu ulic przybrał ostateczny kształt w XVIII wieku.
W roku 1831 rozebrano ostatnią kamienicę w pierzei zachodniej, w związku z poszerzeniem ul. Zapiecek.
Przy wschodniej, parzystej stronie ulicy od XV wieku istniało sześć posesji miejskich, przylegających do bloku zabudowy Rynku Starego Miasta. Tuż za nimi wznosiła się kolegiata Świętego Jana, a za nią – sześć kolejnych posesji, pierwotnie książęcych, później nadanych duchowieństwu. W roku 1433, gdy księżna Anna ofiarowała dom pod nr. 2 mansjonarzom, zwany był on jeszcze Nad kanałem, od strumienia płynącego niegdyś pomiędzy Zamkiem Królewskim a kolegiatą. Od tego momentu dom ów zaczęto nazywać Mansjonarią, od miana jego gospodarzy. Sąsiedni dom, pod nr. 4, od roku 1527 był siedzibą kolegium psałterzystów, nazwano go więc Psałterią.

W latach 1558–1626 na gotyckich piwnicach dwóch rozebranych kamienic wzniesiono obok katedry kościół Matki Boskiej Łaskawej wraz z klasztorem i kolegium jezuitów. To ważny moment w dziejach ulicy, ponieważ do tego czasu Świętojańską zwano ulicę Jezuicką.

W wieku XVIII na miejscu przesmyku wiodącego ku ul. Piwnej wzniesiono niewielką, jednoosiową kamieniczkę; w tym czasie też wiele kamienic przy ulicy przebudowano, nadając ich fasadom cechy barokowe.
Pod nr. 1 działał w tym okresie sklep zegarmistrzowski Gugenmusów, sławny w całej Starej Warszawie; niewielką uliczkę bez nazwy pomiędzy kolegiatą Świętego Jana a kościołem Matki Boskiej Łaskawej wiodącą pierwotnie ku ul. Jezuickiej zabudowano niewielkim domkiem mieszczącym dwa sklepy i mieszkanie.
W końcu XVIII stulecia Świętojańska była najludniejszą ulicą Starego Miasta; liczyła około 1100 mieszkańców. Kolejne stulecie przyniosło pauperyzację ulicy; zamieszkujących tu dotąd duchownych, złotników i kupców zastąpili niezamożni rzemieślnicy, szewcy i urzędnicy niskiego szczebla. Miejsce wytwornych sklepów zajęły skromne sklepiki, dostosowane do możliwości finansowych mieszkańców ulicy.
W latach 1836–1840 katedra otrzymała fasadę w duchu neogotyku angielskiego według projektu Adama Idzikowskiego; pozytywnym akcentem w panoramie zaniedbanej ulicy była też restauracja Mansjonarni w latach 1918–1920, należącej do hrabiego Władysława Kościelskiego. Po remoncie przeprowadzonym pod kierunkiem architekta Juliusza Nagórskiego jej pomieszczenia mieściły ambasadę Rumunii.
W latach trzydziestych Świętojańską wyasfaltowano oraz wyposażono w lampy oświetleniowe; usunięto też szpecące ją sklepowe szyldy.
Podczas powstania warszawskiego ulica była miejscem ciężkich walk; przy jej wylocie na plac Zamkowy zbudowano barykadę.
Zburzoną zabudowę ulicy odbudowano w latach 1953–1959, wprowadzając niewielkie zmiany w stosunku do stanu sprzed zniszczenia, przywrócono też bezimienne uliczki wiodące ku ul. Piwnej oraz bruk.
pl.wikipedia.org/wiki/Ulica_Świętojańska_w_Warszawie

pl. Zamkowy
więcej zdjęć (3101)
Dawniej: Plac Zygmunta
Plac w Warszawie, położony na skraju Starego Miasta, u wylotu Traktu Królewskiego, który wytyczał główny kierunek rozwojowy miasta w XVIII wieku wzdłuż Skarpy Wiślanej.
Na placu znajduje się kolumna króla Zygmunta III Wazy z 1644, najstarszy i symboliczny dla miasta pomnik (dzieło Clemente Molliego). We wschodniej pierzei placu stoi bryła zrekonstruowanego po zniszczeniach II wojny światowej Zamku Królewskiego, rezydencji książąt mazowieckich, a następnie królów Polski i wielkich książąt Litwy z XVI-XVIII wieku, zbombardowanej i wysadzonej w powietrze przez hitlerowców w czasie II wojny światowej. W roku 1949 plac został połączony schodami ruchomymi z nowo powstałą Trasą W-Z. Przebiegający pod placem Zamkowym tunel Trasy W-Z oraz jej wiadukt (prowadzący do mostu Śląsko-Dąbrowskiego) powstały w miejscu zniszczonego w czasie działań wojennych wiaduktu Pancera, w latach 1844-1864 stanowiącego zjazd z placu nad Wisłę, później pełniącego funkcję łącznika Krakowskiego Przedmieścia z I Mostem na Wiśle i prawobrzeżną częścią miasta. W roku 1907 wiadukt zmodernizowano na potrzeby obsługi tramwajów elektrycznych, które pojechały nim niecały rok później.
Plac ten był widownią wielu dramatycznych scen z historii Polski. Odbywały się tutaj manifestacje patriotyczne, w okresie poprzedzającym wybuch powstania styczniowego. 27 lutego 1861 od kul rosyjskich poległo pięciu powstańców. 8 kwietnia 1861 roku pięć rot piechoty i dwa szwadrony jazdy rosyjskiej (w sumie około 1300 ludzi), dowodzone przez generała Stiepana Aleksandrowicza Chrulewa dokonały tutaj krwawej masakry cywilnej ludności Warszawy, w wyniku czego zginęło ponad 100 osób.