Cmentarz ewangelicki został założony jako część nowo powstałego założenia urbanistycznego. Spoczywają na nim m.in. ostatni właściciele dóbr z rodu Württembergów, potomkowie założycieli Carlsruhe. Oprócz układu zachowały się także zabytki sztuki sepulkralnej w postaci m.in. rzeźb figuralnych, stel, obelisków i płyt. Książę Karl Christian Erdmann, który w poł. XVIII w. założył Pokój (ówczesne Carlsruhe, wzorowane na badeńskim Karlsruhe), tak jak większość pierwszych mieszkańców, był wyznania ewangelickiego. Wyznaczając lokalizację przyszłego zboru (1765-1775) na głównej osi centralnego założenia, obok wytyczono parcelę pod cmentarz, który ostatecznie założono w 1755 r.
Cmentarz położony jest na wschód od kościoła Zofii, na podłużnej działce. Otoczony jest ogrodzeniem w formie ceglanych, tynkowanych słupów z deskowym płotem między nimi. Bramę od zachodu wyznaczają figury aniołów umieszczone na słupach. Układ kwater jest czytelny, główna aleja przebiega wzdłuż cmentarza z zachowanym starodrzewem. Nagrobki pochodzące z XIX i XX w. powstały w stylistyce klasycystycznej, secesyjnej, modernistycznej. Znajdziemy nagrobki wykonane z kamienia, drewniane i żeliwne, z ceramicznymi tablicami inskrypcyjnymi. Przybierają one formę stel, płyt leżących, krzyży, obelisków, rzeźb figuralnych. Pojawia się również typowy dla XIX/XX w. motyw pnia dębu. Znajduje się na nim klasycystyczny nagrobek nadleśniczego Heinricha v. Burgsdorf (zm. 1806) i jego żony autorstwa Johanna Gottfrieda Schadowa, z kamienną rzeźbą stojącej przy kolumnie kobiety. Na kolumnie z inskrypcjami poświęconymi stała urna z płaskorzeźbionym popiersiem zmarłego - dziś nieistniejąca. Nagrobki kamienne noszą często sygnatury kamieniarzy z Namysłowa. Tuż przy grobowcu pastora Hugona Pudella (zm. 1976) i jego żony Erny stoi rzeźba Chrystusa z klęczącą u jego stóp kobietą z 1911 r., sygnowana przez Fr. Brodaufa. Pochodzi ona z Dąbrówki Dolnej, gdzie do ok. 1930 r. pełniła rolę pomnika przed kościołem parafialnym. Z uwagi na specyfikę materiału coraz mniej zachowanych jest ceramicznych tabliczek inskrypcyjnych, monochromatycznych oraz zdobionych malowaną barwną winoroślą. Były one umieszczane na kamiennych lub żeliwnych nagrobkach. Oprócz pomników znajdziemy także żelazne ogrodzenia, przykłady sztuki kowalskiej o m.in. secesyjnych formach. Nagrobki i towarzyszące im kute ogrodzenia wymagają renowacji. Cmentarz jest użytkowany, dostępny.
Oprac. Joanna Szot, OT NID w Opolu.
Źródło: (CC BY-NC-ND 3.0)

Kościół ewangelicki (luterański) księżnej Zofii wybudowano w oparciu o projekt architekta o nazwisku Schirmeister. Dnia 15 maja 1765 roku dokonano uroczystego położenia kamienia węgielnego pod budowę kościoła, któremu nadano imię księżnej Zofii. Podczas uroczystości odprawiono nabożeństwo w języku niemieckim i polskim. Prace na zewnątrz kościoła zakończyły się 17 sierpnia 1773 roku. Uroczyste poświęcenie kościoła nastąpiło 8 sierpnia 1775 roku. Rzut poziomy kościoła ma kształt owalny o wymiarach 21,5 x 12,5 m, natomiast cztery przybudówki są kwadratowe. Do każdej przybudówki prowadzi osobne wejście. Przy wejściu do kościoła znajduje się wieża zakończona zegarem piaskowym i kopułą. Przewyższa ona szczyt dachu o 14,39 m. Wewnątrz kościoła na dwóch piętrach znajdują się galerie. Z prawej strony umieszczono lożę książęcą. Nad bogato zdobionym ołtarzem znajduje się ambona. Ołtarz zdobią obrazy malarzy Beuthesa „Ostatnia wieczerza” , „Przemienienie pańskie” oraz Ernsta  „Zmartwychwstanie” i  „Wniebowstąpienie”. Wnętrze kościoła pomalowano na biało, a ozdoby rokokowe  oraz listwy gzymsowe były złocone. Kościół był budowany początkowo przez Doringa z Oleśnicy, a od roku 1766 przez dworskiego mistrza budowlanego E.F.Klose. Dzwony do kościoła wykonał w 1774 roku J.G. Nerger z Olesna. W tym też roku wykonano organy, które przebudował w roku 1828 Daniel Meister. Gruntowny remont kościoła przeprowadzono w  roku 1823 oraz w latach 1849-1850. Do parafii ewangelickiej w 1816 roku należało 1382 wiernych.

Obok kościoła ewangelickiego usytuowany jest cmentarz. Znajduje się tu cenny artystycznie, neoklasyczny  grobowiec nadleśniczego Henryka von Burgsdorfa, zmarłego w 1806 roku. Przedstawia on postać kobiety, naturalnej wielkości, opartej o postument z urną, na której znajduje się portret zmarłego.

Więcej i dokładniej na stronie parafii :