Pierwsza prawosławna cerkiew istniała w mieście od 1842 roku. Była to wojskowa cerkiew w budynku koszar, którą w roku 1858 przekazano w diecezji. W 1859 roku do cerkwi należało sześciuset parafian, w większości wojskowych. Po upadku powstania styczniowego postanowiono wybudować sobór podkreślający rangę gubernialnego miasta. Na miejsce budowy wybrano Plac Floriański naprzeciw Urzędu Gubernialnego. Plac ofiarowało bezpłatnie miasto. Prace budowlane rozpoczęto 2 marca 1865 roku od dostarczenia bezpłatnie przez chłopów gminy Boryszewo 600 wozów polnych kamieni na fundamenty. Zaś inna gmina przewiozła 300 wozami zakupione drewno. Kamień węgielny położono 20 czerwca 1865 roku. Cerkiew uroczyście wyświęcono 18 sierpnia 1867 roku. Monumentalny, o wysokości 26 metrów, murowany sobór wybudowano według projektu Brodzic-Żochowskiego. Prcami kierował powiatowy architekt Górski. Była to świątynia trzynawowa, zbudowana na planie równoramiennego krzyża, schodkowo zwężająca się ku frontowi budowli, pięcioosiowa, trzynawowa z transeptem, posiadała w osi głównej smukłą wieżę od frontu oraz niską, zwieńczoną kopułą w części centralnej, a ponadto sześć mniejszych wieżyczek. Kopuły wszystkich wież były niebieskie ze złotymi gwiazdami. Na głównej kopule umieszczono około 1000 złotych gwiazd. Długość cerkwi wynosiła 23 metry, szerokość w najszerszym miejscu wyniosła 16 metrów, wysokość od posadzki do krzyża na kopule wynosiła 26 m. Dzwonnica wybudowana na zachodnimi drzwiami od poziomu ziemi do krzyża miała 23 m. Koszt budowy wyniósł 34 tys.rubli. Jej pierwowzór stanowiła moskiewska cerkiew papieża Klemensa, wzniesiona około 1770 roku. W maju 1893 roku rozpoczęto rozbudowę soboru, zachowując jednak dotychczasową formę budowli. Wybudowano dzwonnicę z główną wieżą i dwie wieżyczki po jej bokach, zakończone kopułkami. Koszt przebudowy wyniósł 13 tys. rubli. W dniu 15 października 1895 roku ponownego poświęcenia cerkwi dokonał arcybiskup warszawsko-chełmski Flawian. Sobór Przemienienia Pańskiego pozostawał w rękach Kościoła prawosławnego do 1927 roku. Przez krótki okres był kościołem garnizonowym. W 1929 roku świątynia została rozebrana.
źródło :