Budynek przy ul. Świętego Ducha 4 (przed 1945 r. niem. Umformerwerk Heiligegeiststraße, 1945–1970 rozdzielnia energii elektrycznej „Krzysztofa”) – zabytkowy budynek dawnej stacji transformatorowej, zlokalizowany przy ulicy Świętego Ducha 4, na obszarze szczecińskiego osiedla Stare Miasto, w dzielnicy Śródmieście. Od 2013 r. siedziba centrum sztuki współczesnej „Trafostacja Sztuki”.

Historia
Przed II wojną światową

W końcu XIX wieku w Szczecinie trwał proces budowy sieci elektroenergetycznej prądu stałego. Właściciel najstarszej szczecińskiej elektrowni, Ernst Kuhlo, zakupił od miasta w 1889 r. działkę nr 46 przy Rosengarten (obecnie ul. Podgórna). 21 października 1911 r. w ramach rozbudowy sieci rozdzielczej prądu stałego, na sąsiedniej działce nr 45 na narożniku z Heiligegeiststraße (obecnie ul. Świętego Ducha) rozpoczęto wyburzanie Domu Poprawy (Zuchthaus) i wznoszenie nowego budynku na potrzeby transformatorów i przetwornic mających przekształcać napięcie prądu przemiennego na napięcie prądu stałego, niezbędne do zasilania m.in. przewodów trakcyjnych tramwajów. Prace zakończono w 1913 r.

Lata 1945–2008

Po II wojnie światowej stacja transformatorowa zachowała swoją funkcję i otrzymała nową nazwę Rozdzielnia energii elektrycznej „Krzysztofa” (nazwa Krzysztofa od pierwotnego miana dzisiejszej ulicy Świętego Ducha). Obiekt wyłączono z eksploatacji w 1970 r. i przekazano w zarząd spółdzielni inwalidów „Selsin”. Budynek zaczął popadać w ruinę wskutek braku remontów i bieżącego utrzymania. W 1976 r. rozważane było jego zburzenie, lecz w 1984 r. został on wpisany do rejestru zabytków. Mimo to obiekt nie przeszedł żadnych modernizacji. W 1987 r. stacja ponownie przeszła na własność miasta. Po nieudanej adaptacji na potrzeby kulturalne, budynek stał się własnością prywatną. Nowy właściciel nie wykonał jednak w budynku żadnych remontów. W 2008 r. sąd zdecydował o powrocie nieruchomości do zarządu miasta.

Po 2008 r.

W 2011 r. rozpoczęły się prace mające na celu przystosowanie zrujnowanego budynku do potrzeb nowej instytucji kulturalnej. Projekt remontu przygotowało Studio A4, a na wykonawcę wybrano firmę Erbud. Wycięto samosiejki porastające dach, usunięto pozostałości starych okien, oczyszczono cegły i uzupełniono ich spoiny, odtworzono zniszczone detale elewacji, wymieniono tynki, wstawiono nową stolarkę okienną, położono nowe pokrycie dachu. Koszt wszystkich prac, zakończonych w 2013 r., wyniósł 16 milionów złotych. Inwestycję dofinansowała Unia Europejska kwotą 6 milionów złotych. Wewnątrz budynku umieszczono przestrzeń wystawową, sale konferencyjne i wystawowe, a także kawiarnię i pomieszczenia biurowe.

Źródło: Budynek przy ul. Świętego Ducha 4 w Szczecinie Autorzy: Szczecinolog Licencja: [ CC-BY-SA 3.0]