W 1839 w Mostowlanach istniała już samodzielna parafia, która powróciła do prawosławia. Rozległość parafii i zapewne ciasnota w istniejącej cerkwi w Jałówce, była powodem utworzenia w Mostowlanach samodzielnej parafii. Należy przypuszczać, że było to w pierwszej połowie XIX wieku. Cerkiew wybudowana w 1791 spłonęła w 1841 i parafianie wybudowali tymczasową cerkiew w 1843 r.
W 1861 rozpoczęto budowę nowej cerkwi pod wezwaniem św. Jana Teologa (istnieje obecnie) ze stojącą samodzielnie dzwonnicą. Pod koniec XIX wieku parafia składała się z 11 wiosek (Mostowlany, Bursowszczyzna, Wierobie, Grzybowce, Dublany, Zubki, Zubry, Kołosy, Świsłoczany, Skroblaki, Straszewo) i należało do niej ponad 3200 wiernych. Na początku XX wieku cerkiew rozbudowano. Parafia podlegała diecezji grodzieńskiej.
W 1915 miała miejsce ewakuacja ludności prawosławnej w głąb Rosji w obliczu zbliżającego się frontu. Powroty ludności miały miejsce po 1919.
Po II wojnie powstanie granicy na rzece Świsłocz i zamknięcie tradycyjnych szlaków z zachodu na wschód przyczyniło się do powolnego upadku miejscowości i – w konsekwencji – spadku liczby parafian.
Drewniana cerkiew, konstrukcji zrębowej. Prezbiterium nie wyodrębnione z bryły nawy, zamknięte prostokątnie. Kruchta od frontu nawy z nadbudowaną dzwonnicą w górnej części ośmioboczną. Zwieńczoną ostrosłupowym hełmem blaszanym. Wejście poprzedzone gankiem. Część centralna zbudowana na planie kwadratu i kryta dachem namiotowym. Dachy jednokalenicowy, kryty blachą z dwoma wieżyczkami z baniastymi hełmami.