starsze
nowsze
1
1+
2-
2
2+
3-
3
3+
4-
4
4+
5-
5
5+
6-
6
oceń zdjęcie | skomentuj ocenę | 0 głosów | średnia głosów: 0

Polska woj. małopolskie powiat gorlicki Gorlice ul. Mickiewicza Adama Getto żydowskie

1942 , Młodzież z getta gorlickiego przy budowie modeli.

Skomentuj zdjęcie
4elza
Na stronie od 2019 luty
7 lat 1 miesiąc 25 dni
Dodane: 20 listopada 2025, godz. 7:37:35
Źródło: sztetl.org.pl
Rozmiar: 1200px x 801px
0 pobrań
296 odsłon
0 średnia ocen
Poprzednie i następne zdjęcia 4elza
Obiekty widoczne na zdjęciu
Getto żydowskie
więcej zdjęć (4)

Getto żydowskie składało się z dwóch członów:



w  rejonie Placu Dworzyska - dzisiejsze ulice Mickiewicza, Nadbrzeżna, Stroma, Strażacka



oraz rejonu Garbarni - dzisiejsze ulice Nadbrzeżna, Legionów, Rzeźnicza, Ogrodowa.



Dwuczęściowym gettem gorlickim zarządzał nadal Judenrat ze starszym doktorem Henrykiem Arnoldem i zastępcą doktorem Jakubem Blechem. Tereny dwóch części getta rozdzielała ulica Mickiewicza, dopuszczona do ruchu publicznego.



Na małej przestrzeni stłoczono nie tylko prawie 3500 Żydów gorlickich, ale także Żydów z całej wschodniej i południowej części powiatu. Warunki mieszkalne i warunki sanitarne stały się w getcie katastrofalne. Na terenie getta funkcjonował sierociniec, przychodnia lekarska. Żydowska Samopomoc Społeczna organizowała dożywianie dzieci. Nad porządkiem miała czuwać specjalnie utworzona „Judische Ordnungspolizei" - Żydowska Policja Porządkowa, która została sformowana pod nadzorem gestapo. Komendantem Żydowskiej Policji porządkowej mianowany został przez gestapo pochodzący z Nowego Sącza krawiec Keller, osiedlony w Gorlicach - współpracownik gestapo. Keller stanowił wraz z Lejb Rothem gestapowską komórkę wywiadowczą wśród społeczności żydowskiej.



Od wiosny 1942 r. zaczęła się stopniowa, lecz systematyczna akcja likwidacji Żydów w gettach w regionie. Niemcy wraz z policją  ukraińską rozpoczęli mordowanie Żydów oraz wywożenie do obozów koncentracyjnych i do niemieckiego nazistowskiego obozu zagłady w Bełżcu . 25 kwietnia 1942 r.  rozstrzelali grupę 70 osób. 12 lipca 1942 r.  wywieźli do pracy w Zakładach Lotniczych w Mielcu ok. 300 młodych zdolnych do pracy Żydów, wśród nich dr. J. Blecha. Pod koniec 1943 r. gorlicka grupa żydowska została przetransportowana do obozu w Płaszowie, skąd ewakuowano ją w 1944 r. do niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego Gross Rosen i do innych obozów koncentracyjnych. 12 lipca 1942 r. grupa 150 osób trafiła do niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego w Płaszowie .



17 sierpnia 1942 r. rozpoczęła się akcja likwidacji getta w Gorlicach. Poprzedzono ją mordami mającymi sterroryzować żydowską społeczność i przygotować do uporządkowanego transportu. Do getta wkroczyły ukraińskie i niemieckie patrole dokonując przeglądu mieszkań żydowskich i mordując osoby stare, chore i kalekie. Licznych mordów dokonano na ulicach getta. Jednocześnie załadowano na samochody członków Judenratu z doktorem Arnoldem na czele i większą część policjantów żydowskich oraz grupki spędzonych na Dworzysko Żydów - i wywieziono na teren Buciarni, gdzie zostali rozstrzelani. W dniach 14-19 sierpnia tego roku Niemcy rozstrzelali w mieście, w Buciarni i w lesie Garbacz w Stróżówce grupę ok. 900 osób, w tym 700 osób z Bobowej.



Po wymordowaniu Judenratu i członków policji żydowskiej, do Buciarni zwożono kolejne grupy Żydów lokując ich przejściowo w halach fabrycznych z przeznaczeniem do transportu do obozu zagłady w Bełżcu.



19 sierpnia  1942 r. na stacji kolejowej okupanci sformowali ogromny, złożony z ok. 60 wagonów transport. Żydzi byli tam zwożeni z placu Dworzysko samochodami ciężarowymi, a część popędzano pieszo mordując po drodze osoby nienadążające w szybkim marszu. Pieszo sprowadzono również grupy przetrzymywane w pobliskiej Buciarni.



Około godz. 10-ej zaczęły przybywać pierwsze grupy pod strażą służby niemieckiej. Akcję załadunku koordynowało gestapo, a udział w niej brała także policja niemiecka oraz wojsko.



W wyniku akcji polskich kolejarzy z wagonów uciekło ok.40 osób. Większość z nich po stwierdzeniu, że ich mieszkania są puste, a ulice getta patrolowane przez Niemców i Ukraińców wróciła do wagonów dobrowolnie. Kilkanaście z nich skorzystało jednak z gościnności znajomych Polaków, przetrwała i dopiero po wojnie rozproszyła się po świecie. Gorliccy Żydzi zostali zamordowani w Bełżcu 20 sierpnia 1942 r.



Zagładę przeżyło ok.200 Żydów z Gorlic.


ul. Mickiewicza Adama
więcej zdjęć (36)