|
starsze nowsze oceń zdjęcie | skomentuj ocenę | 0 głosów | średnia głosów: 0
18 września 2025 , Zespół fabryczny w trakcie remontu.Skomentuj zdjęcie
|
Dodane: 16 grudnia 2025, godz. 6:32:02 Autor zdjęcia: 4elza Autor: 4elza ... więcej (15298) Rozmiar: 4000px x 2796px
0 pobrań 102 odsłony 0 średnia ocen Poprzednie i następne zdjęcia 4elza Obiekty widoczne na zdjęciu Remont i modernizacja zespołu fabrycznego więcej zdjęć (21) Spadkobiercy rodziny Schoenbergów nabyli pozostałości zespołu pałacowo-fabrycznego ok 2002 roku z myślą, żeby przekształcić go w obiekt hotelowo-rehabilitacyjny. Niestety ze względów finansowych i organizacyjno-prawnych nie byli w stanie zrealizować tego rodzaju przedsięwzięcia. W zaistniałej sytuacji obiekt został sprzedany w 2023 roku, wraz z całym terenem, przedsiębiorstwu Perfopol w Starachowicach, którego jeden ze spadkobierców jest głównym udziałowcem. Zdecydowano zatem, że może tam powstać budynek mieszkalny z ciekawymi rozwiązaniami, jeśli chodzi o architekturę. Mają powstać w tym miejscu 23 mieszkania, dwu i trzypokojowe o powierzchni od 45 do 94 m.kw. oraz dwa 130-metrowe apartamenty przeznaczone dla pracowników spółki. ___________________________________________________ /p> Zespół pałacowo-fabryczny więcej zdjęć (8) Zbudowano: XIX w Zabytek: A-838/1-3 z 4.12.1956 Zespół pałacowo-fabryczny usytuowany jest w północno-zachodniej części miejscowości, miedzy rzeką Kamienną, a linią kolejową. Od zachodu ogranicza go niedawno odbudowany zbiornik wodny. Nieruchomość wyznaczają nasypy ziemne oddzielające zabudowania od układu wodnego, dostępna jest drogami od strony wschodniej. Teren jest ogrodzony, w tym od strony południowo-wschodniej historycznym parkanem ozdobnym kamienno-żeliwnym, od strony północnego-wschodu murem kamiennym, a z pozostałych stron współczesnymi przęsłami metalowymi. Pierwotnie funkcjonował tu kompletny system wewnętrzny hydrotechniczny - kolejno od stawu: kanał górny z upustem roboczym, komory turbin (dawnych kół wodnych) z wprowadzeniem kanału energetycznego i kanał roboczy dolny. Charakterystyczna tu była znaczna długość zapory i niewielka odległość między upustem ulgowym a roboczym oraz równoległe usytuowanie dwóch oddzielnych komór wodnych w stosunku do kanału roboczego. Całe założenie reprezentowało typ asymetrycznego przemysłowego układu przestrzennego z silnym zaakcentowaniem zespołu zabudowań fabrycznych po jednej stronie. Budynki zgrupowane są po obu stronach kanału roboczego, przy klatce wodnej, tworząc w zasadzie symetryczny układ (wykształcony w 2. połowie XIX w., zapewne na bazie starszych zabudowań). Po stronie północnej znajdują się pozostałości odlewni i budynku warsztatowego; po stronie południowej był młyn i budynek fabryczny. Ponadto dostawiono tu budynek mieszkalny zwany Pałacem. Zespół uzupełniały budynki pomocnicze i magazynowe, w części wschodniej i zachodniej posesji - obecnie w dużej mierze nieistniejące. Środkową część działki zajmował ogród; obecnie bujna, nieuporządkowana zieleń wysoka i niska. Budynki założone są na planie prostokąta. W większości były one dwukondygnacyjne (pałac podpiwniczony), kryte dachami dwuspadowymi i naczółkowymi. Na elewacjach widoczne są pozostałości zdobienia gzymsami i lizenami. Bogatszą artykulację posiadają elewacje pałacu - ukształtowane w stylu neorenesansowym, symetryczne, wieloosiowe. Zaakcentowane są narożniki oraz wysunięte ryzality środkowe (w tym wschodni, wejściowy trzyarkadowy); występuje tu też kamienny cokół i trzy kamienne gzymsy, a w partiach górnych kamienne elementy wystroju (podokienniki, rozety, akroteriony). Wnętrze budynku uległo pewnej przebudowie, ale nadal czytelny jest dwutraktowy układ z zabiegową klatką z kamiennymi schodami. Budowle wykonane były z kamienia, piaskowca (co zachowało się do dziś), w tym część fundamentowa z kamienia blokowego, a partie wyższe z kamienia łamanego; w budynku pałacu występowała lokalnie cegła kształtująca otwory. Budynki były tynkowane, a elewacje pałacu komponowane z uwypuklonym, kamiennym (nietynkowanym) wystrojem architektonicznym. Obecne zabudowania to w większości ruina - bez dachów, stropów i tynków. Stosunkowo dobrze zabezpieczony jest jeszcze budynek pałacu i sąsiadujący budynek fabryczny; w ramach niedawnego remontu (lata 90-te XX wieku) wymieniono dach, więźbę i stropy, zachowały się też elementy wystroju architektonicznego na elewacjach. Zakłady metalowe uruchomiono w roku 1833 w ramach inwestycji Banku Polskiego (wcześniej funkcjonowały na tym terenie założone przez cystersów kuźnice, które uległy spaleniu). Po roku 1833 został przebudowany i zmodernizowany cały układ wodny oraz niektóre zabudowania fabryczne. W jednej z hal warsztatów metalowych urządzono młyn. Budynek zarządu powstał pod koniec XIX wieku. Wybudował go Nauman, ówczesny właściciel funkcjonujących w Wąchocku zakładów metalowych. Zakłady, z urządzeniami i maszynami, z łąką i gruntami do niej należącymi oraz przyległym do niej stawem i kanałami nabył od rządu w roku 1864 Piotr Hutten, szynkarz z pobliskiego Rzepina.Hutten kupił fabrykę za bezcen, po czym sprzedał ją z zyskiem w roku 1888 niemieckiemu przedsiębiorcy Robertowi Neumanowi. Ten udoskonalił młyn, założył fabrykę walców młyńskich oraz wybudował około roku 1890 przy młynie okazały, murowany, piętrowy dom mieszkalny aspirujący do miana pałacu. Rezydencja była budowlą o cechach neoklasycystycznych, ozdobioną wykonanymi z piaskowca gzymsami, rozetami i medalionami oraz metalowymi palmetami w zwieńczeniu dachu. Wkrótce właścicielem fabryki oraz gospodarzem pałacu został zięć Naumana, Mikołaj Schoenberg . Na przełomie XIX i XX wieku wnętrze budynku zostało odnowione. W tym czasie w Wąchocku funkcjonowała słynna na całą Polskę fabryka walców i maszyn młyńskich. Po śmierci Mikołaja Schoenberga fabryką kierowali cieszący się szacunkiem okolicznej ludności jego synowie. Jeden z nich, Robert, po zajęciu Wąchocka przez Niemców był wójtem gminy. Chronił miejscową ludność przed wywózką do Niemiec. Wraz z końcem II wojny światowej rodzina Schoenbergów opuściła miasto, z uwagi na swoje niemieckie pochodzenie. Zakład metalowy wraz z przyległymi budynkami i terenami przejęło państwo. Wyposażenie fabryki było systematycznie rozkradane i dewastowane. W samym pałacu znalazły siedzibę instytucje gminne: posterunek milicji, przedszkole, urząd gminny, ośrodek zdrowia, a ostatnio miejscowy klub sportowy. Przez pewien czas mieściły się mieszkania komunalne. Obecnie właścicielem dawnego zespołu zakładów metalowych jest Przedsiębiorstwo Polonijno-Zagraniczne z Łodzi. Zabytkowy pałac nie ma niestety szczęścia do powojennych właścicieli. Od lat 80. XX wieku stoi opuszczony. Obecnie stanowi własność stowarzyszenia Novum Flumen ze Starachowic, które planuje w najbliższym czasie jego remont. Stowarzyszenie zamierza także odbudować stary młyn i fabrykę oraz odtworzyć znajdujący się między nimi kanał wodny. Ma tu powstać kompleks wypoczynkowo-rekreacyjny. ul. Kolejowa więcej zdjęć (213) |