Historia kaplicy św. Rocha (od której przyjął nazwę otaczający rezerwat) sięga połowy XVII wieku, kiedy to według prze­kazów, pod­czas panu­jącej zarazy dżumy Mary­sieńka Sobieska ufun­do­wała nad źródeł­kiem kaplicę i kazała umie­ścić w niej obraz swię­tego Rocha. Święty Roch z Mont­pel­lier był fran­cu­skim pustel­ni­kiem. Swój majątek rozdał ubogim i został patronem sto­larzy oraz zakaźnie chorych.

W kaplicy znaj­duje się nie­wielkie źródełko, któ­rego wody według miej­scowej legendy mają wła­ści­wości uzdra­wia­jące. Jest w niej rów­nież opis bitwy z okresu powstania stycz­nio­wego spo­rzą­dzony przez naocz­nego świadka tych wyda­rzeń, a także spi­sany żywot świę­tego Rocha. Każ­dego roku w pierwszą nie­dzielę po 15 sierpnia, w miejscu tym odpra­wiana jest uro­czysta suma odpu­stowa ku czci św. Rocha. Miejsce kultu odwiedza w tym czasie ok. 25 000 piel­grzymów z całej Polski.

Dolina św. Rocha to także miejsce histo­ryczne. 24 marca 1863 r. odbyła się tu bitwa oddziału powstańców dowo­dzo­nych przez Mar­cina „Lele­wela” Bore­low­skiego z woj­skami car­skimi pod dowódz­twem mjr Ogo­lina. Oto­czeni przez Moskali powstańcy ponieśli ogromne straty. Jednak pomimo prze­wa­ża­jącej siły wroga udało im się wydo­stać z oblę­żenia. Pole­głych 42 powstańców pocho­wano w zbio­rowej mogile na miej­scowym cmentarzu.

Obecna kaplica zbu­do­wana została w 1943 roku na miejscu starej, która uległa znisz­czeniu przez prze­wra­ca­jący się potężny buk. W 2000 r. wokół kaplicy zbu­do­wano drew­niane schody, sta­no­wiące dużą atrakcję dla odwie­dza­ją­cych. Umoż­li­wiają one bez­pieczne wej­ście na wznie­sienie zarówno dla doro­słych jak i dla dzieci.

za :