Inicjatywa wybudowania pomnika Eichendorffowi wyszła z Towarzystwa Śpiewaczego „Liedertafel”, które postanowiło w ten sposób uhonorować 75. rocznicę swego istnienia oraz 50. rocznicę śmierci poety, przypadającą w 1907 r. O środki na realizację celu zwrócono się do około 9000 stowarzyszeń śpiewaczych w całych Niemczech, z których na apel odpowiedziało ok. 800. Zebrano łączną kwotę 8000 marek, brakujące 4000 pokryto z kasy miejskiej oraz dzięki dotacji rządu prowincji śląskiej..



Lokalizacja pomnika budziła na początku spory. Towarzystwo uważało, że miejscem godnym jego eksponowania jest plac Zborowy, przed nieistniejącym już dziś budynkiem starostwa, przy ówczesnej ulicy Dworcowej (dziś ul. Mickiewicza). Władze miejskie proponowały natomiast plac przed zakładem św. Notburgi (dzisiejszy plac Jagiełły), uważając, że miejsce wskazane przez komitet byłoby dobrą lokalizacją dla jakiegoś innego, wzniosłego monumentu o charakterze państwowym. Władze wraz z ówczesnym nadburmistrzem Augustem Bernertem początkowo stanowczo oponowały przeciwko projektowi ustawienia pomnika Eichendorffa przed starostwem; w końcu towarzystwo uciekło się do szantażu, grożąc, że jeśli miasto nie zgodzi się na podaną lokalizację, pomnik wybuduje w którymś z innych miast, z którymi związany był poeta. Ostatecznie miasto zgodziło się na warunki stawiane przez komitet i można było przystąpić do realizacji projektu. Wykonanie wizerunku poety powierzono pochodzącemu z Ostroga profesorowi berlińskiej Akademii Sztuk Pięknych, Johannesowi Boesemu.





Pocztówka z fotografią pomnika z 1909 r.

Odsłonięcie nastąpiło w niedzielę 26 września 1909 r. Dzień wcześniej odbyła się z tej okazji uroczysta akademia w nowej raciborskiej sali koncertowej „Tivoli”. W dniu odsłonięcia uroczystości rozpoczęły się od porannego koncertu, po czym o godz. 13.30 z Polko-Platz (dziś plac Wolności) wyruszył pochód, w którym uczestniczyły chóry, cechy rzemieślnicze, gildie kupieckie, bractwa kurkowe, ok. 400 dzieci szkolnych i dwie orkiestry. Uczestnicy marszu przeszli ulicą Długą, rynkiem, ulicą Nową, Drzymały i Mickiewicza, pod gmach starostwa. Po wygłoszeniu przemówień w obecności tysięcy mieszkańców odsłonięto pomnik, a nadburmistrz oficjalnie przejął go pod opiekę miasta.



W 1945 r. po wkroczeniu do Raciborza Armii Czerwonej oryginalny pomnik został zdjęty z cokołu i ślad po nim zaginął. Sam cokół przetrwał jeszcze wiele lat, a w końcu i on zaginął. Pod koniec XX wieku podjęto działania mające na celu odnalezienie pomnika, lecz zakończyły się one niepowodzeniem. W końcu Rada Miejska, na wniosek radnych mniejszości niemieckiej, podjęła uchwałę o ponownym usytuowaniu pomnika. Realizacji tego podjął się zarząd Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Niemców Województwa Śląskiego. Pierwsze posiedzenie odbyło się w kwietniu 1993 r. Sporządzenie modelu pomnika powierzono Georgowi Lattonowi, rzeźbiarzowi z Krzanowic. Odlew pomnika wykonały Gliwickie Zakłady Urządzeń Technicznych. W międzyczasie odnaleziono fragmenty zaginionego cokołu.



4 września 1994 r. nastąpiło uroczyste odsłonięcie odbudowanego pomnika, który stanął na swym dawnym miejscu. Ceremonię poprzedziła koncelebrowana, dwujęzyczna msza święta w kościele farnym. Po jej zakończeniu uczestnicy udali się pod pomnik. Uroczystość, która zgromadziła sporą liczbę uczestników, uświetnił występ chórów oraz przemówienia urzędników samorządowych i zaproszonych gości[6]. Symbolicznego przecięcia dwóch wstęg – w barwach flag Polski i Niemiec – dokonali ówczesny prezydent miasta Andrzej Markowiak oraz książę raciborski Franciszek I Albrecht von Ratibor.