NZS UMCS LUBLIN działa pod nazwą Niezależnego Zrzeszenia Studentów UMCS i jest jedną z wielu działających w całej Polsce grup wspierających i jednoczących studentów.

Wszystko zaczęło się we wrześniu 1980 roku, gdy studenci postanowili wesprzeć robotnicze strajki. 60 grup założycielskich z całego kraju spotkało się na Politechnice Warszawskiej, by powołać do życia „studencką Solidarność”. Droga do legalizacji była wyboista – władze PRL uległy dopiero po fali strajków, m.in. w Łodzi w lutym 1981 roku. To właśnie dzięki determinacji NZS wywalczono m.in. reformę szkolnictwa wyższego, ograniczenie cenzury w wydawnictwach akademickich oraz prawo do posiadania niezależnej, samorządnej organizacji studenckiej . Nawet po delegalizacji w stanie wojennym i aresztowaniach działaczy, zrzeszenie nie zaprzestało walki o podmiotowość studenta, działając w podziemiu. Odrodzenie organizacji nastąpiło po protestach w 1988 roku. Mimo represji ze strony Służby Bezpieczeństwa, NZS konsekwentnie domagał się prawa do strajku i samostanowienia. Podczas obrad Okrągłego Stołu studenci nie ugięli się, co doprowadziło do ogólnopolskiej akcji strajkowej w maju 1989 roku. Ostatecznie, 22 września 1989 roku, NZS odzyskał pełną legalność, otwierając drogę do nowoczesnego reprezentowania interesów studentów. Na UMCS ta historia zyskała właśnie nowy symbol. Z okazji 45-lecia odsłonięto mural autorstwa Kornelii Michalak. Przedstawia on maszerujących młodych ludzi walczących o swoje prawa – to wizualny pomost między pokoleniem lat 80. a współczesną młodzieżą. Przy dziele spotkały się autorka Kornelia Michalak, przewodnicząca NZS UMCS Kinga Wawer, prorektor ds. studenckich Dorota Kołodyńska oraz wiceprzewodnicząca ds. finansowych Martyna Meksuła. To spotkanie pokazuje, że NZS to silna wspólnota, która buduje przyszłość, pamiętając o tym, jak wiele udało się wywalczyć przez ostatnie dekady.

Źródło;  NZS UMCS