Park Praski im. Żołnierzy 1 Armii Wojska Polskiego, w latach 1865-1916 znany jako Park Aleksandryjski (Aleksandrowski), a w latach 1916-1989 jako Park Praski, to park miejski zlokalizowany w warszawskiej dzielnicy Praga Północ. Obecnie obszar parku zamknięty jest ulicami: Ratuszową, Jagiellońską, Al. Solidarności i Wybrzeżem Helskim nad Wisłą, o powierzchni 18,5 ha. Do Parku przylega od północy Ogród Zoologiczny w Warszawie.



W okresie Księstwa Warszawskiego w związku z fortyfikowaniem na rozkaz Napoleona Bonaparte rejonu Warszawa-Serock-Modlin, na Pradze doszło do wielu wyburzeń na terenie dawnych jurydyk Praga i Skaryszew. Aby przygotować miejsce dla fortyfikacji wyburzono praktycznie znaczną część tych dwóch historycznych jurydyk, a także i Golędzinowa. Wśród rozebranych prawie 200 budynków znalazły się kościół św. Stanisława na Skaryszewie, kościół i klasztor bernardynek przy ul. Panieńskiej na Pradze, ratusz praski przy dzisiejszej Ratuszowej, a także klasztor bernardynów na Pradze, z którego ocalał jedynie Domek Loretański i wiele innych.



W 1846 roku powstał nowy plan regulacji zagospodarowania terenów fortyfikacji napoleońskich w związku z budową mostu Kierbedzia. Plan ten oparty na wcześniejszym opracowanym w 1835 przez Jakuba Łaszyńskiego pozwolił na wytyczenie obszaru Parku Praskiego, a także m.in. ulic Szerokiej, Brukowej i Jagiellońskiej. 4 kwietnia 1865 r. car Aleksander II wydał specjalny ukaz, zezwalający na powstanie tu parku, a sam park został nazwany na jego cześć Parkiem Aleksandryjskim.



W latach 1865-1871 trwały tu prace nad założeniem parku projektu Jana Dobrowolskiego, kierownika Ogrodu Krasińskich, a potem Ogrodu Saskiego. Park został zaprojektowany w stylu geometryczno-krajobrazowym i otwarcie dla publiczności nastąpiło w roku 1871. Park w tym okresie posiadał wiele urządzeń służących rozrywce odwiedzających, znajdowały się tu cukiernie i kawiarenki, a od 1903 budynek Teatru Praskiego przy wejściu. Oprócz licznych cennych gatunków drzew jak platan klonolistny, miłorząb japoński, kasztany jadalne, klony, lipy i topole znalazła się tu też muszla koncertowa. W 1916 przemianowany na Park Praski.



Wg nagrodzonego I nagrodą na konkursie w Paryżu Planu regulacji i rozwoju miasta z 1926 r., opracowanego pod kierownictwem A. Jawornickiego i Cz. Rudnickiego, przewidywano rozszerzenie obszaru tego parku o 60 ha. W 1928 obszar parku powiększono i na wydzielonej powierzchni 12 ha otwarto Miejski Ogród Zoologiczny, dziś zajmujący obszar 40 ha przy 18,5 ha powierzchni parku. W okresie międzywojennym był to park znany z licznych urządzeń rozrywkowych, m.in. z lunaparku, w tym czasie przybyły tu m.in. parkowa pijka z 1936 i popiersie Elizy Orzeszkowej z 1938 roku autorstwa rzeźbiarza Henryka Kuny.



W okresie powojennym park podupadł i stracił swój rozrywkowy charakter. W samym parku pojawiły się rzeźby zwierząt: metalowej żyrafy, a także mniejsze, kamienne figury słonia i żubra. Dziczejący park na początku lat 90. XX wieku został poddany zabiegom renowacyjnym – pojawiły się m.in. nowe urządzenia na placach zabaw i uporządkowano zieleń. Na początku lat 90. spłonęła muszla koncertowa, odbudowana w 2 połowie lat 90. ze sceną o powierzchni 170 m², goszczącą nie tylko artystów, ale także i często tu widywanych szachistów.



Główna aleja parku pomiędzy Katedrą Praską a Ogrodem Zoologicznym jest jednym z charakterystycznych punktów Pragi, z drobnym handlem związanym z odwiedzającymi ZOO. Od strony Al. Solidarności wizytówką ZOO i Parku jest wybieg dla niedźwiedzi brunatnych. Od 1998 park nosi nazwę Park Praski im. Żołnierzy 1 Armii Wojska Polskiego na cześć żołnierzy 1 Armii Wojska Polskiego.



Park Praski wpisany jest do rejestru zabytków wraz z Ogrodem Zoologicznym nr rej.: 1434-A z dnia 3 lipca 1990 r.



Źródło:

Autorzy: Licencja: [ CC-BY-SA 3.0]

UWAGA: Zdjęcia z ujęciami odcinka alei pomiędzy wylotem tunelu Trasy W-Z i Mostem Śląsko-Dąbrowskim należy przypisywać do podobiektu alei pod nazwą "Wiadukt Trasy W-Z".


Aleja "Solidarności" - jedna z głównych arterii w Warszawie, w przybliżeniu jest tożsama z Trasą W-Z. Zaczyna się od skrzyżowania z ul. Radzymińską, przechodzi mostem Śląsko-Dąbrowskim do centrum i kończy się przy skrzyżowaniu z ul. Młynarską. Po drodze krzyżuje się m.in. z następującymi ulicami:
Szwedzka
Targowa
Jagiellońska
gen. Andersa (plac Bankowy)
Jana Pawła II
Żelazna
Na całej swojej długości jest to dwujezdniowa szeroka ulica, o minimum dwóch pasach ruchu w każdą stronę. Wyjątkiem jest odcinek pomiędzy placem Bankowym a ulicą Jagiellońską - tam aleja \"Solidarności\" staje się jednojezdniowa, ale nadal ma dwa pasy ruchu dla obu kierunków (jeden pas zajmują tory tramwajowe, ruch samochodów po nim jest zakazany). W godzinach szczytu jest mocno zakorkowana. Na prawie całej długości przebiega środkiem torowisko tramwajowe.
Obecna nazwa poświęcona jest NSZZ \"Solidarność\". Podczas dwudziestolecia międzywojennego jej poszczególne odcinki nosiły nazwy: Wolska, Leszno, Tłomackie, Nowy Zjazd, Zygmuntowska, po wojnie zaś cały ciąg nazwano aleją Świerczewskiego. Od 1991 nosi obecną nazwę na cześć związku zawodowego \"Solidarność\".
Pierwszy odcinek ulicy wytyczono po stronie praskiej w 1862 na przedłużeniu linii kolei petersburskiej pod nazwą Aleksandrowska na cześć cara Aleksandra II Romanowa, łącząc ją z wiaduktem Feliksa Pancera, nazwanego Nowym Zjazdem po wybudowaniu Mostu Kierbedzia. Znaczna szerokość ulicy Aleksandryjskiej uwzględniała ruch kołowy i przebieg projektowanej przez Most Kierbedzia linii kolejowej łączącej Dworzec Petersburski z Dworcem Wiedeńskim, jednak z linii tej zrezygnowano na skutek zbyt dużego spadku skarpy wiślanej, a ruch między dworcami przejęła kolejka konna. Kolejka ta posiadała jeden tor z mijankami i trasa przebiegała Aleksandrowską, Nowym Zjazdem, Krakowskim Przedmieściem, Królewską, Marszałkowską do al. Jerozolimskich.
Tymczasem po drugiej stronie Wisły początkowy fragment dzisiejszej ulicy stanowiąc oś jurydyki Leszno nosił nazwę ulicy Leszno przechodząc w rejonie Placu Bankowego w Tłomackie. Ulica Leszno biegła do rogatek wolskich i dalej dzisiejszy przebieg ulicy w kierunku Woli pokrywał się z ulicą Wolską.
Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę ulicę po stronie praskiej przemianowano na Zygmuntowską, która to nosiła do roku 1954, gdy zmieniono ją na al. gen. Karola Świerczewskiego.
CC-BY-SA 3.0 Polska