starsze
nowsze
1
1+
2-
2
2+
3-
3
3+
4-
4
4+
5-
5
5+
6-
6
oceń zdjęcie | skomentuj ocenę | 6 głosów | średnia głosów: 6

Polska woj. kujawsko-pomorskie Toruń Stare Miasto Rynek Staromiejski Pomnik Mikołaja Kopernika

1910 , Toruń, wschodnia pierzeja Rynku Staromiejskiego z pomnikiem Kopernika. Po prawej ul. Szeroka.

Skomentuj zdjęcie
chrzan233
Na stronie od 2017 listopad
8 lat 5 miesięcy 21 dni
Dodane: 11 lutego 2026, godz. 16:23:56
Rozmiar: 1607px x 1037px
2 pobrania
193 odsłony
6 średnia ocen
Poprzednie i następne zdjęcia chrzan233
Obiekty widoczne na zdjęciu
pomniki
Pomnik Mikołaja Kopernika
więcej zdjęć (162)
Architekt: F.Ch. Tieck
Atrakcja turystyczna
Zbudowano: 1853

Brązowa statua astronoma stoi na wysokim granitowym cokole, na którym widnieje złotymi literami wypisany łaciński napis w tłumaczeniu: "Mikołaj Kopernik Toruńczyk, ruszył Ziemię, zatrzymał Słońce i Niebo". Kopernik przedstawiony w todze profesorskiej, w lewej ręce trzyma przyrząd astronomiczny, astrolabium. Pod cokołem studzienka, gdzie z paszczy delfina bije woda. Zbudowano ją na pamiątkę, jakoby Kopernik założył pierwszy wodociąg w Toruniu. Tymczasem drewniane rury wodociągowe istniały tu znacznie wcześniej, bo już przed połową XIV wieku.

Pomnik wg projektu F. Ch. Tiecka odsłonięto w 1853 roku, jednak historia jego sięga dalej. Oto w 1809 roku do Torunia z obleganej przez Austriaków Warszawy przeniosła się Rada Stanu Księstwa Warszawskiego (więcej o tym tutaj). To właśnie stojący na jej czele Stanisław Staszic był inicjatorem wystawienia pomnika i pod jego budowę dokonał wmurowania kamienia węgielnego. Niestety zmiana sytuacji politycznej, powrót Torunia pod panowanie pruskie w 1815 r., odsunęły w czasie odsłonięcie. Ponowną inicjatywę, doprowadzoną do końca, wysunęło po latach niemieckie towarzystwo budowy pomnika.



Źródło:


Rynek Staromiejski
więcej zdjęć (1552)
RYNEK STAROMIEJSKI
Niemal kwadratowy plac (109x104 m) stanowił od około połowy XIII w. aż do początków XX w. centrum życia publicznego Torunia. Był nie tylko głównym węzłem komunikacyjnym miasta, ale razem ze stojącym na nim ratuszem oraz urządzeniami targowymi pełnił wielorakie funkcje handlowe, gospodarcze, administracyjne, sądowe i reprezentacyjne. Na rynku ogłaszano też wyroki, wykonywano egzekucje, a w południowo-wschodnim narożniku aż do 1809 r. stał pręgierz. Obok znajdowała się jedna z wielu miejskich studzienek z bieżącą woda.
W dni targowe rynek był wielkim placem handlowym, a poszczególne jego części miały ustalone tradycyjnie funkcje. Oprócz stałych urządzeń handlowych w ratuszu, a więc sukiennic, ław chlebowych i kramów, w części południowej rynku (naprzeciwko Dworu Artusa) ulokowany był targ rybny, a przy południowym rogu pierzei wschodniej - targ warzywny.
W najbardziej reprezentacyjnej części zachodniej rynku, zwanej placem turniejowym organizowano nie tylko turnieje i parady, ale również miejskie i kościelne imprezy okolicznościowe oraz uroczystości natury państwowej. Tutaj witano też znamienitszych gości, np. wielkich mistrzów i królów, którym władze miasta i mieszkańcy składali przysięgę na wierność. Na przykład 28 V 1454 r. odbyła się ceremonia złożenia przez rycerstwo i mieszczan miast ziemi chełmińskiej z Toruniem na czele, hołdu monarsze polskiemu Kazimierzowi Jagiellończykowi.
W tym samym miejscu odsłonięte 22 III 1904 r. pomnik cesarza Niemiec Wilhelma I (dłuta Ernesta Hertera), zabrany przez wycofujące się oddziały niemieckie w 1919 r. Niebawem, bo już 18 I 1920 r., witano tu uroczyście polskich żołnierzy, a trzy dni później z balkonu ratusza przemawiał gen. Józef Haller, dowódca wojsk przejmujących Toruń z rąk niemieckich.
ul. Szeroka
więcej zdjęć (466)
Dawniej: Breite Strasse
ULICA SZEROKA
W średniowieczu były to dwie uzupełniające się ulice: Rymary i Wielka. Pierwsza z nich mieściła się między Rynkiem Staromiejskim a ul. Szczytną, a druga zamknięta była od wschodu ul. Podmumą oraz Bramą Wielką, zwaną też Dobrzyńską lub Kotlarską (zburzoną w 1834 r.), która prowadziła na teren Nowego Miasta.

Pierwszy odcinek zamieszkały był na ogól przez rymarzy i siodlarzy. Ulica Wielka miała początkowo charakter wyłącznie kupiecki i dopiero w połowie XV w. również tutaj osiadali rymarze, siodlarze oraz inni rzemieślnicy. Zapewne miało to związek z coraz większą popularnością przeprawy i później mostu na Wiśle oraz rosnącym zapotrzebowaniem na usługi, świadczone przede wszystkim kupcom przybywającym drogą lądową z pobliskich Kujaw. W tym samym stuleciu nazwę ul. Wielkiej rozciągnięto na Rymary.
Z czasem ul. Szeroka stała się jedną z bardziej reprezentacyjnych, zresztą przez nią wiódł nie tylko szlak komunikacyjny z południa na północ, ale również z zachodu na wschód, na wzmiankowaną już w 1276 r. starą drogę dobrzyńską. W 1806 r., po wkroczeniu wojsk napoleońskich, ulicę uczczono imieniem cesarza Napoleona, ale od 1816 r. aż do lat osiemdziesiątych XIX w. nosiła ona imię króla pruskiego Fryderyka Wilhelma.
Również i dzisiaj ulica ma charakter reprezentacyjno-handlowy i należy do najbardziej ruchliwych na starówce. Jej architekturę zdominowały okazałe, wielopiętrowe kamienice, wzniesione w latach 1875-1914 w stylu neohistorycznym, secesji czy modernizmu, zresztą przeważnie na zrębach gotyckich lub nieco późniejszych.
Spośród nich interesujące wydają się dwa połączone i odremontowane domy nr 10/12. Starszy z nich (nr 10) barokowy pochodzi z drugiej połowy XVIII w., ale w 1852 r. uległ przebudowie i został połączony z kamienicą klasycystyczną (nr 12). Wówczas też na fasadzie domu nr 10 umieszczono płaskorzeźbę książki, która wskazuje na funkcję tej kamienicy. Jeszcze bowiem w pierwszej połowie XIX w. mieściła się tutaj wypożyczalnia książek, a potem księgarnia, która przetrwała do końca lat osiemdziesiątych XX wieku.
Sąsiedni budynek (nr 14) o cechach neoklasycznego modernizmu z alegorycznymi figurami, wzniesiony został w 1909 r. przez Vossa i Geistera na potrzeby Północnoniemieckiego Banku Kredytowego. Po wojnie ulokowano tu biura i kasy PKO. W 1993 r. dom ten połączony został z sąsiednią, o wiele starszą kamienicą (nr 16), w której odrestaurowano fragmenty późnogotyckich malowideł ściennych oraz malowany strop.
Na rogu ul. Łaziennej zachował się budynek, wzniesiony na zrębach kamienicy średniowiecznej, w którym mieści się tzw. Apteka Radziecka (nr 27), założona w 1623 r. przez Marcina Schweickerta. Stojący obok Domu Towarowego "Flisak" (nr 35)( obecnie Newyorker) dziewiętnastowieczny budynek (nr 37) zajmuje teren dawnych jatek, czyli ław mięsnych, które sięgały przez całą głębokość parceli aż do placu przy kościele św. Jana. Od średniowiecza sprzedawano tu codziennie mięso i jego wyroby. W soboty wolno było dodatkowo sprzedawać mięso na Rynku Nowomiejskim, a w czwartki na Rynku Staromiejskim, ale już od początku XIX w. na tym ostatnim miejscu praktyki tej zaniechano.
Zapewne najstarszą kamienicą przy ul. Szerokiej jest dom nr 38, którego rodowód sięga połowy XV wieku, chociaż uległ on również późniejszej przebudowie. W trakcie prac renowacyjnych w końcu lat siedemdziesiątych XX w. odkryto tu malowane szesnastowieczne stropy.