Forum Skyscrapercity, zdjęcie 1300px:
Duże zdjęcie - link bezpośredni:
Blog: Miniatura podlinkowana do dużego zdjęcia na fotopolsce:
Duże zdjęcie: link do zdjęcia:
Miniatura: link do miniatury:
Mauzoleum Kasprowicza wybudowano według projektu - architekta, rzeźbiarza, działacza społecznego, ówczesnego Dyrektora Państwowej Szkoły Przemysłu Drzewnego w Zakopanem - Karola Stryjeńskiego, który zaproponował wzniesienie monumentu z tatrzańskiego granitu, w stylu art deco. Budowa trwała od 1927 i ciągnęła się do 1933, kiedy to - 1 sierpnia zwłoki Kasprowicza zostało przeniesione i pochowane na Harendzie, a powtórny pochówek poety stał się wielką manifestacją patriotyzmu. Szacuje się, że na trasie konduktu zebrało się 30 tys. osób.
Mauzoleum umiejscowione jest nad brzegiem potoku Zakopianka, obok domu poety. Wykonane jest z granitu przywiezionego znad Morskiego Oka. Do budowli prowadzą strome schody. W dolnej części znajduje się krypta, w której spoczywają szczątki Jana Kasprowicza. W górnej części pochowano jego żonę Marię. Mauzoleum wieńczy spadzisty dach nawiązujący do stylu zakopiańskiego, z niewielką dzwonniczką. We wnętrzu mauzoleum jest drewniany ołtarz poświęcony Matce Boskiej Bolesnej, autorstwa Jana Szczepkowskiego.
Piętrowa willa, w której Jan Kasprowicz spędził ostatnie lata swego życia, została wybudowana w 1920 r. przez harendziańskiego górala Jana Klusia-Fudalę, z przeznaczeniem na pensjonat dla przyjezdnych gości. Wkrótce willę kupiła osiadła w Zakopanem angielska malarka, Winnifred Cooper, od której w 1923 r. odkupił "Harendę" Kasprowicz. Ponieważ kupno domu umożliwiła mu wysoka zaliczka na tłumaczenia literatury angielskiej, Kasprowicz zwykł mawiać, że dom w Zakopanem zafundował mu "pewien Anglik, niejaki Szekspir". Jan Kasprowicz był z Podhalem związany przez lat kilkadziesiąt, bowiem już w 1891 r. odwiedził po raz pierwszy Zakopane, a potem systematycznie przyjeżdżał do Poronina, gdzie zatrzymywał się w domu Mardułów-Gałów. Na Harendzie mieszkał niespełna trzy lata, ale mimo postępującej choroby uważał ten czas za bardzo szczęśliwy. Tutaj też powstały jego wiersze z cyklu "Mój świat".
W tylnej części domu, dokąd przejść można przez drzwi w sieni, znajduje się letnia galeria dzieł malarskich Władysława Jareckiego. Muzeum Jana Kasprowicza istnieje formalnie od 1950 r. Ale jeszcze w latach międzywojennych, za sprawą Marii Kasprowiczowej, "Harenda" stała się ważnym ośrodkiem, skupiającym twórców z różnych dziedzin sztuki, a także miłośników twórczości Kasprowicza - wszystkich serdecznie i gościnnie podejmowanych przez panią Marusię. Z jej inicjatywy Jan Kasprowicz pochowany został w specjalnie wybudowanym mauzoleum, koło swego ukochanego domu. Początkowo spoczął on na Starym Cmentarzu, w grobowcu rodziny Dłuskich, a gdy według projektu Karola Stryjeńskiego powstało Mauzoleum - w 1933 r. przeniesiono prochy poety na Harendę. W górnej części krypty pochowana jest Maria Kasprowiczowa.