Szkoła Ludowa Męska im. K. Brodzińskiego na Zawalu, ul. K. Brodzińskiego 6

Budynek szkoły zaprojektował w ramach swoich obowiązków budowniczy miejski Szczęsny Zaremba. Ukończono go w 1896 r. Budynek pierwotnie był jednopiętrowy, a po nadbudowie w latach 1911-1912 dwupiętrowy. Szerokie ciągi okienne dzielone filarami, wraz z wydatnymi pilastrami na narożnikach oraz znaczne ząbkowane gzymsy nadały mu charakter neorenesansowy. Budynek szkoły odbiegał nieco stylowo od schematu stosowanego przez Zarembę, ale wypełniał wszystkie wymagania. S. Potępa pisał: „budynki szkolne Zaremby rozplanowane były funkcjonalnie z przestronnymi salami lekcyjnymi o dużych wysokich oknach, z obszernymi korytarzami oraz obszernymi placami sportowymi. Posiadały zawsze zaplanowane mieszkania dla kierownika szkoły i stróża. Ich bryły zewnętrzne były spokojne z pewnymi nawet cechami monumentalności. Pozbawione zbyt bogatej dekoracji, reprezentowały typ późnego historyzmu w jego spokojniejszej odmianie” (ZET 263). Szkoła ludową w systemie oświaty austrowęgierskiej była obowiązkową i bezpłatną. Uczył się w niej m.in. Roman Brandstaetter (zm. 1987), pisarz, poeta, dramaturg i tłumacz, który urodził się i spędził dzieciństwo w kamienicy przy ul. K. Brodzińskiego 8 dzisiaj połączonej przewiązką z budynkiem szkoły. Jak wspominał podczas wakacji „gapiąc się z wysokości drugiego piętra na budynek mojej całorocznej kaźni, rozkoszowałem się panującą w nim ciszą. Szkoła wydawała mi się teraz pokonanym bezsilnym potworem, który przed upływem dwóch letnich miesięcy mnie nie dosięgnie”. Za