Pałac na Wyspie (Pałac na Wodzie, Pałac Łazienkowski) – główny kompleks architektoniczny w Parku Łazienkowskim. Zbudowany wg projektu Dominika Merliniego i Jana Chrystiana Kamsetzera.

Został rozbudowany przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego w latach 1772–1793 na bazie tzw. Łazienki Lubomirskiego, zaprojektowanej i zbudowanej w latach 1680–1690 przez Tylmana van Gameren dla marszałka wielkiego koronnego Stanisława Herakliusza Lubomirskiego. Nowo powstały pałac był od 1775 letnią rezydencją króla. Tu w lecie odbywały się organizowane przez władcę obiady czwartkowe. W latach 1788–1793 pałac rozbudowano w stylu klasycystycznym wg projektu Dominika Merliniego. Autorami dekoracji malarskiej i rzeźbiarskiej byli m.in. Marcello Bacciarelli i Jan Bogumił Plersch. Leży na sztucznej wyspie, wokół której rozciąga się jeziorko. Jest połączony z lądem dwoma mostami zwieńczonymi klasycystycznymi kolumnami. Przy jeziorze znajduje się również Teatr na Wyspie, a przed budową pałacu (w roku 1767) utworzono ogród francuski.

Po śmierci Stanisława Augusta Poniatowskiego był własnością kolejno ks. Józefa Poniatowskiego i księżnej Marii Poniatowskiej. Od 1817 był rezydencją cesarską. W 20-leciu międzywojennym był, wraz z parkiem, własnością Państwowych Zbiorów Sztuki. Jesienią 1944 roku sprzęty znajdujące się w pałacu zostały wywiezione przez stacjonujących w nim hitlerowców do III Rzeszy, a sam pałac spalono. Odbudowę pałacu, pod kierownictwem architekta Jana Dąbrowskiego rozpoczęto w roku 1945 a zakończono w 1960. Bogate wnętrze zostało zrekonstruowane po zniszczeniach wojennych. Pałac został włączony w charakterze oddziału do Muzeum Narodowego, a od roku 1995 jest samodzielną instytucją.

wikipedia (

)

Zespół pałacowo-parkowy w Warszawie z licznymi zabytkami klasycystycznymi, założony w XVIII wieku z inicjatywy króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Całe założenie było zrealizowane przez architektów królewskich: Dominika Merliniego, Jana Chrystiana Kamsetzera i Jana Chrystiana Szucha.



Park spełnia dziś swoje zadania podobnie jak w momencie jego utworzenia. Jest miejscem licznych wydarzeń o charakterze kulturalnym, naukowym, rozrywkowym i sportowym, a także ulubionym miejscem spacerów warszawiaków. W parku nie wolno jeździć na rolkach, deskorolkach i rowerach, co sprawia, że jest bezpieczny również dla małych dzieci. Niedaleko Łazienek znajduje się Ogród Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego, chętnie odwiedzany nie tylko przez spacerowiczów, ale również przez studentów.



Źródło:

Licencja: /p>

Ulicę 29 Listopada wytyczono krótko po roku 1831, jako drogę dojazdową do koszar Grodzieńskiego Huzarskiego Pułku Lejb-Gwardii (pod dzisiejszym nr. 3b). Przeciwną stronę ulicy długo zajmowały należące do wojska pola uprawne; choć ulicę zwano wtedy Huzarską, nie była to nazwa oficjalna. Przed rokiem 1893 drewniane baraki koszarowe zaczęto zastępować zabudową murowaną; po odzyskaniu niepodległości zabudowania około roku 1925 przebudowano według projektu Kazimierza Tołłoczki na koszary Oddziału Przybocznego Prezydenta RP. Oddział Przyboczny w budynkach mieściły się koszary 1. Dywizjonu Artylerii Konnej im. gen. Józefa Bema.

Nie były to jednak jedyne tego typu zabudowania w okolicy; kolejne formacje wojskowe chętnie lokowały się w pobliżu: koszary kirasjerskie wybudowano pomiędzy ulicą Łazienkowską a kanałem na osi Zamku Ujazdowskiego; koszary huzarskie, które dały początek ulicy, znajdowały się pomiędzy dzisiejszą 29 Listopada a ulicą Podchorążych; i kolejne – koszary ułańskie: pomiędzy kanałem na osi Zamku Ujazdowskiego a ulicą Szwoleżerów.

W latach 1902-04 wzniesiono przy ulicy cerkiew pw. św. Olgi, służącą głównie żołnierzom pułków huzarskich i ułańskich; obok niej w roku 1911 wzniesiono pomnik gen. Michaiła Dmitriewicza Skobielewa.

Wraz z przebudową ulicy Huzarskiej nadano obecną nazwę, nawiązującą do tzw. Nocy Listopadowej – zbrojnego wystąpienia słuchaczy Szkoła Podchorążych w nocy z 29 na 30 listopada, które stało się zarzewiem powstania listopadowego – w Wojsku Polskim na pamiątkę tych wydarzeń 29 listopada obchodzony jest Dzień Podchorążego.

W okresie międzywojennym wyburzono też dawną cerkiew pw. św. Olgi oraz pomnik gen. Skobielewa. Do roku 1939 cała zabudowa nadal służyła potrzebom wojska; domy wojskowe dla podoficerów wystawił tu Fundusz Kwaterunku Wojskowego.

Zniszczenie części pawilonów koszarowych przyniósł rok 1944; ich wypalone relikty rozebrano w okresie powojennym. Szczęśliwie ocalały pozostałe zabudowania kompleksu, tworzące dziś kompletną zabudowę nieparzystej pierzei ulicy; oszpecono je jednak nadbudową dodatkowej kondygnacji w roku 2005.

Wikipedia