Współczesna kamienica powstała bardzo późno, gdyż dopiero w 1888 r. na skutek połączenia i generalnej przebudowy dwóch XVIII-wiecznych kamieniczek szczytowych w konwencji barkowej. Aż do 1888 r. na miejscu kamienicy nr 28 stały dwa niewielkie domy barokowe, dla których prowadzono dwie niezależne księgi wieczyste dla parcel nr 291 i 292, oznaczonych tak na planie Leszna z końca XVIII stulecia.

Jak wynika z ksiąg wieczystych i ustaleń Ewy Kręglewskiej-Foksowicz, tendencja do zintegrowania obu kamienic i stworzenia jednej budowli, mogła być znacznie wcześniejsza. Oto bowiem już od 1825 r. obie kamienice były w ręku jednego właściciela i kolejne umowy kupna-sprzedaży kontynuują dążność do jednolitej własności obydwu nieruchomości. Wcześniej, bowiem już w 1785 r., rodzina Franke znalazła się w posiadaniu kamienicy południowej (nr 292). W tymże roku, na skutek kontraktu tzw. rezygnacji, własność tej kamienicy została przeniesiona na Jana Samuela Franke. Na tej posesji na początku XIX w. znajdowały się: dom mieszkalny z podwórzem, oficyna i dom tylny, a do tego niewielki browar, który posiadał jednak wydzieloną działkę z adresem Rynek nr 247.

Po śmierci Jana Samuela posesję odziedziczył syn Karol August. Natomiast w 1825 r. od wdowy Anny Reginy Franke i od brata Emanuela Teodora Franke posesję wraz z zabudową i browarem odkupił syn, piwowar Dawid Ernst Franke, za 1200 talarów. Wkrótce jednak zmarł i nieruchomość odziedziczyła jego małżonka Joanna Teodora.

Tymczasem sąsiednia kamienica północna (nr 29) znajdowała się na przełomie XVIII i XIX w. we władaniu zegarmistrza Henryka Scholza. W 1814 r. sprzedał ją za 600 talarów Annie Reginie Franke, która w 1825 r. odsprzedała nieruchomość synowi Dawidowi Ernstowi Franke za 1400 talarów. Od tego momentu historia własności i dzieje obu posesji wraz z zabudową łączą się już nierozerwalnie.

Po śmierci piwowara Dawida Ernsta Franke, w 1831 r nieruchomość odziedziczyła wdowa Joanna Teodora, będąca wyłączną właścicielką, analogicznie do poprzedniej posesji (południowej). Na posesji północnej zabudowa była nieco skromniejsza, gdyż znajdowały się tu tylko: dom mieszkalny z dobudówką względnie oficyną oraz parcela pod zabudowę.

Dwie dekady później, w 1851 r., obie posesje, wówczas już o numerach 255 i 256, kupił syn, również piwowar – Karol Teodor Franke wraz z żoną Joanną. Żona zmarła jednak jeszcze w tym samym roku i piwowar spłacił córkę Paulinę Teodorę, dzięki czemu już w 1852 r. stał się wyłącznym właścicielem obu parcel z zabudową. Natychmiast, w 1853 r., Dawid Ernst Franke sprzedał obie nieruchomości innemu piwowarowi Bertoldowi Anderschowi. Za posesję nr 255 zapłacił Andersch 8200 talarów, w tym 1700 talarów za umeblowanie, kupił też posesję nr 256, ale wpis do księgi wieczystej nastąpił dopiero w 1861 r., kiedy do współwłasności dopisano małżonkę Anderscha – Emilię. Był to zarazem ostatni wpis w księdze wieczystej posesji nr 256, zamkniętej definitywnie 22 lipca 1892 r., w związku z integralnym połączeniem obu parcel, które dokonało się de facto już w 1888 r.

Do lat 80. XIX w. na posesjach stały dwie szczytowe kamienice barokowe, posiadające w przyziemiu każda układ dwupasmowy i trzytraktowe rozplanowanie wnętrz. W 1888 r. Bertold Andersch zlecił mistrzowi budowlanemu Hermannowi Nergerowi przygotowanie kompleksowego projektu przebudowy, a w zasadzie budowy od podstaw jednej nowej kamienicy w miejsce dwóch dotychczasowych. W czerwcu 1888 r. rewidujący projekty stary fachowiec budowlany Otto Rau wydał warunkową zgodę na wzniesienie domu frontowego, który Nerger ukończył w stanie surowym już w połowie września. Rok później Nerger zaprojektował i przeprowadził budowę obiektów gospodarczych na tyłach posesji, gdzie znalazły się m.in. stajnie oraz ubikacje.
W takim stanie zabudowa wspólnej już posesji znajdowała się w końcu lat 80. XIX w., a wkrótce potem zmarł właściciel Bertold Andersch i w 1892 r. jedyną właścicielką stała się wdowa Emilia. Za jej czasów podjęto szereg inwestycji budowlanych.

Tak oto już w 1894 r. Nerger zaprojektował zmiany i korekty północnego lokalu sklepowego oraz jego okna wystawowego z wejściem. W lokalu tym usunięto ścianę działową, będąca reliktem kamienicy z posesji nr 255, wykonano dwa duże okna wystawowe, pomiędzy którymi umieszczono otwór drzwiowy i drzwi wejściowe. Do końca marca tegoż roku interwencja budowlana była już zakończona. Dekadę później, w 1903 r., zgodnie z projektem Nergera przebudowano także południowy sklep i jego okna wystawowe.

Równolegle trwały też inwestycje w obrębie zabudowy gospodarczej i browaru położonych od strony ob. ul. Zielonej. W 1897 r. przebudowano wspomniany browar – na podstawie projektów Nergera, zaś w 1900 r. rozebrano starą i wybudowano nową stajnię od strony ob. ul. Zielonej. Stylistycznie dopasował ją Nerger do przebudowanego kilka lat wcześniej browaru, stojącego w północnej części podwórza od ulicy.

W okresie międzywojennym na parterze kamienicy mieściła się wielka księgarnia, a szacunkowa wycena tej kamienicy z 1934 r. określiła jej wartość na ok. 40 000 zł. W czasie II wojny światowej, w 1942 r., planowano nieznaczne interwencje budowlane na parterze.

Wspomniana wielka księgarnia w kamienicy znajdowała się jeszcze długo po II wojnie światowej. W dniu 2 września 1988 r. kamienica nr 28 została wpisana pod numerem 1113/A do rejestru zabytków.



dr hab. Miron Urbaniak, prof. nadzw.

Za:

Rynek w Lesznie – główny plac miejski w kształcie nieregularnego czworokąta w środkowej części Leszna, na Starym Mieście. Założenie architektoniczne jest objęte ochroną konserwatora zabytków (nr rej.: 385 z 6 lutego 1953)
Data jego wytyczenia nie jest znana, był prawdopodobnie centralnym placem wsi znajdującej się w tym miejscu przed lokowaniem miasta i w obecnym kształcie powstał po 1547. Zachodnia pierzeja tworząca całość z prowadzącą na południe ulicą Kościelną i biegnącą na północ ulicą Gabriela Narutowicza (dawniej Wielka Kościańska) wyznaczają przebieg dawnego traktu prowadzącego ze Śląska do Poznania. Każda pierzeja Rynku posiada inną długość, północna 82 metry, wschodnia 102 metry, południowa 93 metry i zachodnia 108 metrów. Z każdego rogu wychodzą prostopadłe względem siebie dwie ulice. Centralną część zajmuje ratusz, natomiast wzdłuż pierzei znajduje się 37 kamienic w większości pochodzących z lat 1870-1914, wcześniejsza zabudowa uległa zniszczeniu w 1790 w wyniku ogromnego pożaru środkowej części miasta. Wiele z nich kryje w swoich murach pozostałości starszej zabudowy, część w wyniku licznych przebudów zatraciło dawny charakter, najczęściej zmienianym elementem były i są witryny sklepów oraz układ ścian wewnętrznych. W latach 1913-1915 kamienice zostały podłączone do systemu kanalizacji miejskiej. Ostatnia kompleksowa restauracja kamienic miała miejsce przed Centralnymi Dożynkami w 1977, Rynek zamknięto wówczas dla ruchu kołowego. W 1980 wzdłuż wszystkich pierzei posadzono drzewa. Od początku swojego istnienia i w czasach współczesnych miejsce to pełni funkcje reprezentacyjne, handlowe oraz stanowi wyznacznik centrum miasta

Za: