starsze
nowsze
1
1+
2-
2
2+
3-
3
3+
4-
4
4+
5-
5
5+
6-
6
oceń zdjęcie | skomentuj ocenę | 0 głosów | średnia głosów: 0

Polska woj. mazowieckie powiat warszawski zachodni Janów Transatlantycka Centrala Radiotelegraficzna Wieża nr 8

25 marca 2026 , Wschodnia i południowa (po lewej) stopa fundamentowa.

Skomentuj zdjęcie
polskup
Na stronie od 2023 czerwiec
2 lata 10 miesięcy 5 dni
Dodane: 26 marca 2026, godz. 9:53:39
Autor zdjęcia: polskup
Rozmiar: 4288px x 2848px
Aparat: NIKON D300S
Obiektyw: 18.0-200.0 mm f/3.5-6.3
1 / 160sƒ / 6.3ISO 20078.0 mm (35 mm eq)
0 pobrań
53 odsłony
0 średnia ocen
Poprzednie i następne zdjęcia polskup
Obiekty widoczne na zdjęciu
Wieża nr 8
więcej zdjęć (8)
Zbudowano: 1923
Zlikwidowano: 1945
Zabytek: nr 1524 z 1.12.2017 r.

(Również: Transatlantycka Centrala Radiotelegraficzna) W okresie międzywojennym polska radiostacja o znaczeniu militarnym i cywilnym, pracująca w zakresie bardzo niskich częstotliwości VLF i umożliwiająca łączność międzykontynentalną. Jedna z największych tego typu w ówczesnej Europie.

Pracę Radiostacji nadzorował Urząd Radiotelegraficzny Transatlantycki, który pod koniec 1933 r. wszedł w skład nowo utworzonego Urzędu Telekomunikacyjnego. Od 1935 r. znów działał samodzielnie jako Urząd Radiotelegraficzny Babice (od 1936 r. UR Boernerowo). W 1932 r. rozpoczęto instalowanie kolejnych nadajników wyprodukowanych przez Państwowe Zakłady Tele- i Radiotechniczne. Od połowy 1938 r. dwa z nich znalazły się w koszarach Fortu Babice, na którego terenie stanęły również nowe maszty antenowe. Stąd transmitowano audycje Polskiego Radia, których odbiorcą była Polonia. W 1932 r. z inicjatywy ministra poczt i telegrafów Ignacego Boernera na wschodniej części gruntów stacji nadawczej ruszyła budowa osiedla resortowych domów mieszkalnych, które nazwano Osiedlem Łączności Babice, przemianowanym w 1936 r. na Boernerowo. Od października 1934 r. można było dojechać tam tramwajem.

Po odzyskaniu niepodległości w wyniku pierwszej wojny światowej i wojny polsko-bolszewickiej, Ministerstwo Poczt i Telegrafów przystąpiło do utworzenia państwowej sieci radiotelegraficznej, na którą składały się radiostacje o zasięgu europejskim w Grudziądzu, Krakowie i Poznaniu, oraz radiostacja o zasięgu międzykontynentalnym, którą zlokalizowano w pobliżu Warszawy, na bagnistym terenie poligonu artylerii i wojsk saperskich obok Fortu Babice. Wszystkie obiekty usytuowano w pasie o długości blisko 4 km rozciągającym się od dzisiejszej ul. Majora Henryka Hubala-Dobrzańskiego w Latchorzewie w kierunku północno-wschodnim do Wawrzyszewa.

W firmie amerykańskiej „Radio Corporation of America” zamówiono dwa alternatory wielkiej częstotliwości o mocy 200 kilowatów każdy, konstrukcji pracującego w USA szwedzkiego inżyniera Ernesta Frederika Wernera Alexandersona. Radiostacja otrzymała znaki wywoławcze AXL i AXO oraz częstotliwości pracy 16,4 kHz i 14,29 kHz. Równocześnie wybudowano system antenowy, składający się z dziesięciu stalowych masztów o wysokości 127 metrów, rozmieszczonych wzdłuż linii prostej na dystansie czterech kilometrów. Maszty wykonała warszawska firma „Towarzystwo Przemysłu Metalowego K. Rudzki i Ska”. Wzniesiono betonowy budynek radiostacji, wykonano system uziemień. Wzdłuż linii masztów wytyczono drogę i ustawiono betonowe posterunki wartownicze.

Uroczyste otwarcie Nadawczej Radiostacji Transatlantyckiej Babice odbyło się w dniu 17 listopada 1923 roku, w obecności Prezydenta Rzeczypospolitej Stanisława Wojciechowskiego (w dniu uruchomienia prezydent Wojciechowski wymienił depesze z Prezydentem Stanów Zjednoczonych). Pomimo późniejszej rozbudowy ośrodka w Babicach i wyposażeniu go w lampowe nadajniki krótkofalowe, urządzenia systemu Alexandersona pracowały nieprzerwanie do wybuchu drugiej wojny światowej w roku 1939. Z ośrodkiem nadawczym w Babicach współpracował ośrodek odbiorczy w Grodzisku Mazowieckim, wyposażony w antenę Beverage o długości 17 kilometrów.

Wkraczająca we wrześniu 1939 roku armia niemiecka objęła radiostację w stanie nieuszkodzonym; była ona używana przez okupanta do utrzymywania łączności z okrętami podwodnymi Kriegsmarine operującymi na Atlantyku. W przeddzień rozpoczęcia ofensywy sowieckiej, w dniu 16 stycznia 1945 roku ustępujące wojska niemieckie wysadziły w powietrze budynki i urządzenia radiostacji oraz wszystkie dziesięć masztów antenowych.

Za:

/p>

Dzięki staraniom Stowarzyszenia Park Kulturowy Transatlantycka Radiotelegraficzna Centrala Nadawcza w dniu 1 XII 2017 roku teren Radiostacji został wpisany do rejestru zabytków.