starsze
nowsze
1
1+
2-
2
2+
3-
3
3+
4-
4
4+
5-
5
5+
6-
6
oceń zdjęcie | skomentuj ocenę | 1 głos | średnia głosów: 6
Skomentuj zdjęcie
4elza
Na stronie od 2019 luty
7 lat 2 miesiące 8 dni
Dodane: 1 kwietnia 2026, godz. 7:44:35
Rozmiar: 1200px x 779px
0 pobrań
80 odsłon
6 średnia ocen
Poprzednie i następne zdjęcia 4elza
Obiekty widoczne na zdjęciu
kopalnie
Zbudowano: 1880
Zlikwidowano: 2000
Dawniej: Kopalnia Mortimer Porąbka i Kopalnia Klimontów, KWK Czerwone Zagłębie
Za początek uznać można kopalnię Ignacy, założoną w Zagórzu w roku 1851 (początkowo należała do właściciela Zagórza Jacka Siemieńskiego, a od 1864 roku do Gustawa von Kramsty). Eksploatowano ją najpierw odkrywkowo, zaś w 1865 roku wydrążono pierwszy, płytki szyb - Ignacy. Po śmierci von Kramsty kopalnia stała się własnością jego spadkobierców, którzy utworzyli później gwarectwo. Po pożarze w 1870 roku zlikwidowano odkrywkę, zaś 10 lat później ukończono drążenie szybu Mortimer (w niewielkiej odległości od szybu Ignacy) o głębokości ok. 230 m. Szyb zaopatrzony był w basztową wieżę wyciągową, zbudowano również maszynownię, kotłownię, wieżę ciśnień i sortownię. Szyb ten był również szybem odwadniającym. W 1890 roku, po kolejnym pożarze gwarectwo sprzedało kopalnię Towarzystwu Kopalń i Zakładów Hutniczych Sosnowieckich (kapitał francuski). Towarzystwo to stało się również właścicielem kopalń Niwka, Klimontów i Milowice.
Nowi właściciele rozbudowali zakład, powstała zabudowa wokół szybu Ignacy oraz budynki socjalne (w tym łaźnia) i administracyjne. Kopalnia nie posiadała bocznicy kolejowej, a węgiel dostarczany był kolejką linową do stacji DŻID w Dąbrowie Górniczej. W latach 90. XIX wieku zmieniono nazwę kopalni na Mortimer.
W 1912 roku zaczęto drążyć nowy szyb - Jadwiga, oddalony nieco od głównego zakładu, w rok później dał on początek kopalni Klimontów II (unieruchomionej następnie w latach 1915-1918), w latach 1920-26 noszącej nazwę Jadwiga.
W latach 1920-1927 kopalnia ponownie nazywała się Ignacy, by w 1927 roku wrócić do nazwy Mortimer. Prawdopodobnie w latach 20. XX wieku przebudowano szyb Mortimer (otrzymał nowe nadszybie i stalową wieżę wyciągową) oraz budynki socjalne.
Na skutek kryzysu w latach 30. w 1933 roku podjęto decyzję o zatopieniu kopalni (co zrobiono mimo strajku okupacyjnego pod ziemią - oczywiście po jego zakończeniu), zakład był zamknięty przez 10 lat.
W 1942 roku kopalnia zostaje przejęta przez koncern Preussag i ponownie uruchomiona w 1943 roku pod nazwą Bismarck III. Przebudowano nadszybie szybu Mortimer, budując również nową maszynownię. Odwodnienie prowadzono szybami Mortimer i Jadwiga (wówczas w kopalni Bismarck I), jednak nie było ono skuteczne (napływ wody był zbyt duży, również z połączonej wyrobiskami i zatopionej sąsiedniej kopalni Reden).
Po wojnie kopalnia wróciła do nazwy Mortimer, została znacjonalizowana i weszła w skład Dąbrowskiego Zjednoczenia Przemysłu Węglowego. W tym samym roku połączono ją z kopalnią Klimontów pod nazwą Klimontów-Mortimer. Od 1 stycznia 1951 roku kopalnia znów była samodzielnym zakładem.
Od 1945 roku rozpoczęto znów pompowanie wody przez szyb Jadwiga (początkowo miało ono na celu utrzymanie poziomu wody nie zagrażającego eksploatacji w rejonie szybu Mortimer), od 1950 roku planowano już stworzenie nowej kopalni Porąbka. Prace zostały przyspieszone w 1952 roku dzięki zgłębieniu obok Jadwigi drugiego szybu - Ryszard. Wypompowywanie wody zakończono w maju 1957 roku. Niepożądanym skutkiem tego okazały się pożary starych wyrobisk, które jednak udało się w końcu ugasić.
W tym samym czasie prowadzono płytką eksploatację upadowymi Mortimer II, III i IV (Mortimer II działał od 1944 roku do 1 lipca 1963, Mortimer III uruchomiono w 1953 roku, a od 1 stycznia 1968 połączono go z szybem na Porąbce, Mortimer IV działał najkrócej - w latach 1956-59, był to chybiony projekt - o maksymalnym wydobyciu 10x mniejszym od Mortimera II, 6x mniejszym od Mortimera III).
1 lipca 1958 roku kopalnia Mortimer została połączona z kopalnią Porąbka w budowie, tworząc kopalnię Mortimer-Porąbka.
Głównym szybem wydobywczym nowo budowanej kopalni był Ryszard, zgłębiony w latach 1952-1956 (ɸ7,5 m, gł. 592 m). W pobliżu w latach 1948-59 zgłębiono zjazdowo-materiałowo-podsadzkowy szyb Józef (ɸ5,5 m, gł. 495 m). Oprócz tego wykonano 5 szybów pomocniczych oraz centralny szyb wentylacyjny Jakub. W latach 1957-58 pogłębiono szyb Jadwiga, oprócz wyciągu klatkowego zamontowano w nim skip drzewny. Pogłębiono również szyb Leśny (podsadzkowy), a w 1961 roku ukończono wentylacyjny szyb Franciszek. W latach 1960-1962 zgłębiono podsadzkowo-wentylacyjny szyb Południowy. Przy szybie Józef powstał kompleks BHP - łaźnia szafkowa, lampownia, izba zborna dla ponad 2 tysięcy górników.
Na początku lat 70. wybudowano kompleks BHP w rejonie szybów Jadwiga i Ryszard (również na ponad 2000 osób). W latach 1965-1974 zlikwidowano "stary" rejon kopalni (Mortimer), przekazując teren i zabudowania innym zakładom (dziś znajduje się tam m.in. ExpoSilesia czyli Targi Sosnowieckie).
Kopalnia miała dwa poziomy wydobywcze - 340 i 470.
1 stycznia 1974 roku kopalnia Mortimer-Porąbka została połączona z kopalnią Klimontów - nowo powstały zakład przyjął nazwę KWK Czerwone Zagłębie. Wydobycie przerwano prawdopodobnie w 1998 roku a zlikwidowano w roku 2000.
Na podst. www.eksploratorzy.com.pl
ul. Kosynierów
więcej zdjęć (48)