Początki kultu sięgają roku 1644, kiedy ówczesna właścicielka państwa ślemieńskiego (do którego należał Rychwałd), Katarzyna z Komorowskich Grudzińska, podarowała miejscowej parafii sprowadzony z Wielkopolski obraz Matki Boskiej, nazwanej potem Matką Boską Rychwałdzką. Jego sława szybko się rozeszła i już w 1678 r. został dekretem biskupa krakowskiego, Mikołaja Oborskiego, uznany za cudowny. Obecna barokowa świątynia (pod wezwaniem św. Mikołaja) z dwoma wieżami została poświęcona 2 lipca 1756 roku. Rok później stary drewniany kościół z 1545 r. przeniesiono do pobliskich Gilowic, gdzie stoi do dziś. Cudowny obraz, umieszczony w głównym ołtarzu, był dukrotnie koronowany - w 1817 i 1965 r. Od 1947 r. sanktuarium prowadzone jest przez ojców franciszkanów, którzy w latach 1995-200 wznieśli naprzeciw kościoła dom rekolekcyjny. Tradycją zapoczątkowaną w latach 70. jest odprawianie trzynastego dnia każdego miesiąca od maja do października nabożeństw fatimskich.