Pałac w Białowieży zbudowany w Puszczy Białowieskiej, w miejscowości Białowieża w 1894 r. na polecenie cara Aleksandra III.
W 1889 roku na miejscu dworu polskich królów car Aleksander III polecił rozpoczęcie budowy pałacu według projektu Mikołaja de Rocheforta. Budowę ukończono w 1894 kosztem 542 tys. rubli. Pałac był dwukondygnacyjny, podpiwniczony, posiadał pomieszczenia mieszkalne na strychu oraz wieże od wschodu i zachodu. Drewno użyte przy dekorowaniu poszczególnych sal i pokojów było specjalnie przygotowywane: gotowano je przez dłuższy czas w wodzie, a potem suszono. W ten sposób uzyskało ciemną barwę. Na ścianach znajdowały leśne obrazki wykonane przez Zdzisława Jasieńskiego oraz plastyków z Akademii Petersburskiej. Elementy wykończeniowe drzwi, okien, luster, stojących świeczników zdobiono polerowanym i zaczernianym żelazem połączonym z brązem. W komnatach parkiety zostały ułożone na cienkiej warstwie suchego piasku eliminując w ten sposób skrzypienie podłogi. Zastosowano wypalane ornamenty. W podziemiach znajdowały się składnice win przeróżnych gatunków, w zachodnim skrzydle mieściły się kuchnie.

W pałacu byli goszczeni między innymi Hermann Göring i Heinrich Himmler, przebywający w Białowieży na polowaniach. W okresie okupacji sowieckiej 1939 - 1941 została podjęta próba utworzenia w pałacu radzieckiego ośrodka naukowego. Po zajęciu Białowieży przez Niemców, w pałacu mieścił się sztab do walki z partyzantką. W nocy z 16 na 17 lipca 1944 w pałacu wybuchł pożar wzniecony przez wspierające Niemców oddziały węgierskie.

W 1958 roku zapadła decyzja o rozbiórce pałacu. W 1961, w czasach PRL, pałac został rozebrany. Obecnie na jego miejscu wzniesiono nowy budynek, w którym znajduje się dyrekcja Białowieskiego Parku Narodowego, muzeum przyrodnicze, restauracja i hotel.
Wokół pałacu założono w 1895 roku Park Pałacowy w stylu angielskim, który zaprojektował Walerian Kronenberg. U podnóża pałacowego wzgórza, w zabagnionej dolinie rzeki Narewki, wykopano dwa stawy z wysepkami i przedzielono je groblą. Ziemia ze stawów została użyta do użyźnienia obejścia pałacowego z myślą o założeniu kwietników. Z lotu kształt stawów przypomina sylwetkę dwugłowego orła, stanowią wraz z rzeką Narewką południową granicę parku, gdzie dawniej stała jedna z bram wejściowych do parku. W tym samym czasie na wschód od pałacu powstał podobny do pałacowego Park Dyrekcyjny, gdzie car umiejscowił siedzibę Zarządu Apanażowego Puszczy.
W 1915 wycofujące się wojska rosyjskie ewakuowały wyposażenie pałacu (do dziś do obejrzenia w Moskwie). Stacjonujące po nich wojska niemieckie rozkradły resztę wyposażenia. W okresie międzywojennym w pałacu mieściła się administracja powiatu białowieskiego. W części budynku urządzono apartamenty dla prezydenta Ignacego Mościckiego. Dla katolickich mieszkańców wsi w pałacu do 1934 roku czynna była kaplica. Od 1929 w pałacu zlokalizowana była Państwowa Szkoła dla Leśniczych.

Na podstawie [ Wikipedia]