Koloruj
 | Polska › woj. śląskie › powiat żywiecki › Żywiec › Zabłocie › ul. Słonki Stanisława, ks. prałata › Żywieckie Zakłady Papiernicze "SOLALI" S.A. |
30 października 1998 , Fragment zabudowań fabryki.
|
Na stronie od 2019 luty
7 lat 2 miesiące 1 dzień |
 |
zakłady przemysłowe
|
Żywieckie Zakłady Papiernicze „Solali” – historycznie jedna z większych polskich fabryk produkujących papier.
Historia: W roku 1833 w https://pl.wiki..._(%C5%BBywiec)"
Spółka Schrötter-Menchardt została rozwiązana w latach 1850–1860. Dotychczasowy właściciel, Karol Schrötter, już samodzielnie rozpoczął rozbudowę fabryki produkującej papier.
W roku 1885 Maurycy Schrötter, syn Karola i nowy właściciel fabryki, zlecili budowę nowego https://pl.wikipedia.org/wiki/Jaz">jazu na rzece https://pl.wiki...wiki/So%C5%82a">Sole, o długości 131 metrów. Zadaniem jazu było dostarczanie wody do rozrastającej się fabryki. Ponadto rozpoczęto modernizację zakładu i zaczęto sprowadzać nowoczesne urządzenia.
W roku 1889 rozbudowano fabrykę, dołączając do niej m.in. nowe hale, szmaciarnię, salę dla maszyn (tzw. holendrów) architekt Teodor Bijkowski z https://pl.wiki...sko-Bia%C5%82a">Bielska. Maurycego Schröttera wsparł w rozbudowie nowy wspólnik, o nazwisku Bernaczik. Oficjalna nazwa spółki brzmiała od teraz: Żywiecka Fabryka papieru – Otwarta Spółka Handlowa Bernaczik-Schrötter – S-ka Był to okres szybkiego rozwoju firmy i zakupów nowych maszyn produkcyjnych: Pierwsza posiadała zdolności przerobowe na poziomie 900kg /12 godzin. W 1898 roku zakupiono drugą maszynę do produkcji papieru i bibułki. W fabryce pracowało wówczas ok. 300 ludzi. Wyroby z zabłockiej papierni zaczęto eksportować na europejskie rynki.
W 1900 Otwarta Spółka Handlową Bernaczik-Schrötter – S-ka została przemianowana na Spółkę Akcyjną i zaczęli do niej dołączać nowi akcjonariusze. Za sprawą dopływu środków zakupiono trzecią maszynę, odpowiadającą za produkcję papieru butelkowego, przędzalnego, pergaminu oraz bibułek kwiatowych. Możliwości nowego nabytku szacowano na blisko 1400kg/12 godzin. Na przełomie XIX i XX wieku do akcjonariuszy dołączyli Bernard Serog wraz synem Ignacym, którzy w krótkim czasie przyczynili się do rozwoju działalności handlowej zakładu.
W roku 1913 na terenie zakładu wybuchł pożar, który przyniósł Spółce duże straty, gdyż doszczętnie spłonął budynek szmaciarni. Szybko jednak powstał nowy, trzypiętrowy budynek, w którym stropy wykonane zostały z nowoczesnego wówczas i drogiego https://pl.wiki...ki/%C5%BBelbet">żelbetonu.
Wybuch https://pl.wiki..._%C5%9Bwiatowa">I wojny światowej nie wpłynął znacząco na produkcję w fabryce, a zakład w dalszym ciągu przynosił duże zyski. W 1918 wynosiły one ponad 200 tys. koron.
Fabryka Papieru w roku 1930 połączyła się z przedsiębiorstwem Papierniczym "Solali", w wyniku czego powstało przedsiębiorstwo papiernicze Żywiecka Fabryka Papieru "Solali" S.A., obejmujące fabrykę papieru, tektury, zakład przetwórczy, siłownię, tekturownię, drukarnię, litografię i tartak. Do 1939 roku przedsiębiorstwo zatrudniało 850 pracowników, a prezesem zarządu był Ignacy Serog. Na początku 1945 r. okupanci niemieccy, cofając się przed naporem radzieckiej ofensywy, zniszczyli szereg urządzeń papierni. Jej ponowne uruchomienie było możliwe m.in. dzięki wykonaniu jeszcze w tym samym roku nowego walca do maszyny papierniczej przez Odlewnię Żeliwa w https://pl.wiki...ska_G%C3%B3rka">Węgierskiej Górce.
W 1961 roku zostało wybudowane osiedle dla pracowników – https://pl.wiki..._(%C5%BBywiec)">Osiedle Kochanowskiego.
W 1998 obiekt został wpisany do ewidencji zabytkówhttps://pl.wiki...9D#cite_note-4">[.
Współcześnie: Po prywatyzacji w latach 90. zakład nie odzyskał kondycji finansowej. Już w 2000 roku sąd ogłosił jego upadłość, co zakończyło się po kilku latach zawarciem układu z wierzycielamihttps://pl.wiki...9D#cite_note-5">[.
W 2017 roku fabryka Solali przeszła w stan likwidacji, doszło do masowych zwolnień. Od tego czasu fabryką interesują się inwestorzy chcący wykupić zakład.
Część budynków i pomieszczeń Papierni wynajmowana jest innym podmiotom. Znajdują się tam m.in. Beskidzki Browar Rzemieślniczy czy poradnia lekarza https://pl.wiki...ieka_zdrowotna">POZ.
Papiernik: W 1967 roku w dzielnicy oddany został do użytku Zakładowy Dom Kultury Żywieckiej Fabryki Papieru „Solali”. Znajdowało się tam kino Papiernik i biblioteka oraz pomieszczenia siedziby Zespołu Regionalnego „Gronie”. W https://pl.wiki...a_90._XX_wieku">latach 90. bibliotekę i kino zlikwidowano.
Obecnie w budynku dawnego Zakładowego Domu Kultury Fabryki Papieru „Solali”, położonym przy https://pl.wiki...wa_S%C5%82onki">ul. Księdza Prałata Stanisława Słonki 31, swoją działalność prowadzi filia Miejskiego Centrum Kultury o nazwie Papiernik.
W 2013 na ścianach Miejskiego Centrum Kultury „Papiernik” został namalowany mural przedstawiający https://pl.wiki...rg/wiki/Jukace">jukacy.
W 2016 roku ponownie otworzono bibliotekę na Zabłociu. Jest to oddział Żywieckiej Biblioteki Samorządowej.
Źródło:
/p>