Budynek, w którym mieści się obecnie Gimazjum Nr 1 w Bytomiu, wybudowany został w latach 1937-1938 według projektu architekta Brücka ?, w myśl zasad nowoczesnego wówczas stylu funkcjonalizmu. Trójkondygnacyjny gmach

z użytkowym poddaszem, usytuowany u zbiegu ulic Tarnogórskiej, Chrzanowskiego i Strzelców Bytomskich (Alter Tarnowitzer Weg / Bismarckstrasse / Ostlandstrasse), od początku swego istnienia był obiektem szkolnym.



Oddany do użytku w 1938 roku liczył 24 przestronne sale lekcyjne, gabinet dyrektora, pokój dla nauczycieli i salę konferencyjną. Pomieszczenia te wyposażono w szkolne meble z fabryki Karla Müllera w Bytomiu. Integralną część szkoły stanowiły: sala gimnastyczna wraz z przebieralnią, natryskami, toaletami, pomieszczeniem na sprzęt sportowy oraz boisko szkolne o powierzchni 3625 m2, które w 1993 r. zostało poszerzone o 1574 m2. Sam budynek nie był rozbudowywany ani przebudowywany. Od 1938 roku do zakończenia II wojny światowej w budynku działała powszechna szkoła męska Herbert-Norkus-Schule. Potwierdzają to jedynie pisma, w których mowa o konieczności wykonania prac zabezpieczających ściany szkoły przed odłamkami. Niestety nie zachowały się żadne inne dokumenty poświęcone temu okresowi działalności obiektu.

O tym, że z początku mieściła się tu szkoła męska, świadczą zdobiące elewację budynku charakterystyczne płaskorzeźby, przedstawiające trzech nagich chłopców oraz matkę z chłopcem. Obydwie, zaprojektowane przez Juliusa Hoffmanna ? – rzeźbiarza z Raciborza (wykonane przez Siegersdorfer Werke vorm. Friedrich Hoffmann A.-G.), zachowały się do dziś w niezmienionej formie, ozdabiając narożniki szkoły nieopodal wejść od strony ul. Chrzanowskiego i ul. Tarnogórskiej.

Czas wzmożonego nacjonalizmu niemieckiego pod koniec lat 30-tych tłumaczy wybór pierwszego patrona szkoły – Herberta Norkusa, członka Hitlerjunge, który

w wieku 16 lat został zamordowany przez komunistów w 1932 r.



Po II wojnie światowej budynek pozostał obiektem szkolnym, w którym aż do początku lat 70-tych wraz ze szkołą podstawową funkcjonowały inne szkoły.

Tuż po wojnie w części budynku od strony ul. Chrzanowskiego miała swoją tymczasową siedzibę Publiczna Szkoła Powszechna Męska Nr17 (przeniesiona później do budynku przy ul. Poznańskiej 9). Jednocześnie w części gmachu od strony ul. Tarnogórskiej mieściła się Publiczna Szkoła Powszechna Żeńska Nr 18, pracą której kierował W. Żechomski. Placówka ta od roku szkolnego 1948/1949 zaczęła funkcjonować jako Szkoła Podstawowa Nr18. Kierowana była przez Marię Żychowską, obejmowała klasy I – VII (482 uczniów; 10 nauczycieli) i zajmowała II piętro budynku (9 sal lekcyjnych). Parter i I piętro przeznaczone zostały dla uczennic klas VIII- XI Szkoły Ogólnokształcącej Żeńskiej stopnia licealnego, której dyrektorem była Leontyna Jeziorska. Po przeniesieniu tej placówki do budynku przy ul. Piekarskiej, obok „18-tki” działało w gmachu szkoły Liceum dla wychowawczyń przedszkoli, a później – Szkoła Podstawowa Nr 38.gim1_foto3



W okresie istnienia dwóch podstawówek, Szkoła Podstawowa Nr 18, której dyrektorem był wtedy Władysław Zięba, otrzymała imię i sztandar. Uroczystości nadania imienia odbyły się 22 maja 1971 r. Zyskanie przez szkołę patrona – Stanisława Staszica, stanowiło wyraz jej swoistej nobilitacji.

W 1973 roku SP Nr 18 i SP Nr 38 zostały połączone, tworząc Szkołę Podstawową Nr18, która funkcjonowała w budynku jako samodzielna placówka do 1999 roku. Kierowana była przez kolejnych dyrektorów:

• 01.09.1973 – 31.08.1984 Stanisława Dobrowolska

• 01.09.1984 – 18.10.1993 mgr Wiesława Tecl

• 19.10.1993 – 31.08.1994 p.o. Aleksander Warmuz

• 01.09.1994 r. dyrektorem szkoły została mgr Małgorzata Polak.



Warty odnotowania jest fakt, że począwszy mniej więcej od 1947 r. do początku lat 70-tych na poddaszu budynku działało Państwowe Przedszkole Nr 15, którego dyrektorem była Aniela Szydłowska. Dalsza historia szkoły wiąże się z reformą systemu oświaty.

Od 01.09.1999 roku Szkoła Podstawowa Nr 18 weszła w skład Zespołu Szkół Ogólnokształcących Nr 2 razem z nowo powstałym Gimnazjum Nr 1 (dyrektorem szkoły jest mgr Małgorzata Polak). I chociaż podstawówka wygasła już, powstanie gimnazjum zawsze będzie kojarzone z jej istnieniem.

Od 01.09.2004 roku budynek przy ul. Tarnogórskiej 2 jest siedzibą samodzielnej placówki – Gimnazjum Nr 1, którego patronem (w wyniku referendum przeprowadzonego w roku szkolnym 2003/2004 wśród uczniów

i rodziców) ma zostać ks. Józef Szafranek.



Przed II wojną światową szkoła uznawana była za jedną z najnowocześniejszych placówek na Górnym Śląsku. Wydaje się, że tak jest i dziś, w chwili, gdy Polska stała się członkiem Unii Europejskiej. Budynek szkoły, jako jeden z nielicznych w Bytomiu jest monitorowany.

źródło www.gimnazjum1.bytom.pl/