Zespół pałacowo-parkowy w Chociulach zlokalizowany jest przy drodze prowadzącej z od­dalonego zaledwie o 5 km na północ Świebodzina, zajmując teren w kształcie regularne­go trójkąta wysuniętego ku północy poza zabudowania wiejskie.

W latach 1953-1955 funkcjonował tu ośrodek wczasowy. Od 1955 roku do dnia dzisiej­szego siedzibę swoją ma tu Państwowy Dom Dziecka.

Pałac w Chociulach wzniesiony został w połowie XIX wieku. Władający wówczas mająt­kiem Carl August Ackermann swą siedzibę zlokalizował na północnych obrzeżach wsi, za­kładając jednocześnie park o charakterze krajobrazowym, rozciągający się na tyłach pałacu ku zachodowi i północy. Park otoczony został murem z granitowych ciosów o wątku rusty­kalnym i ozdobiony kamiennymi basztami. Pałac wzniesiono w konwencji eklektycznej, z dominującymi elementami neogotyckimi. Założono go na rzucie litery „L”. Do prosto­kątnego, piętrowego korpusu dostawiono od północy kwadratowy, parterowy aneks usta­wiony pod kątem prostym. W północno-wschodnim narożniku zlokalizowano partero­wą oranżerię z tarasem na dachu, łączącą się poprzez niski taras z elewacją frontową. Fa­sada zaakcentowana została na centralnej i skrajnych osiach ryzalitami, z których środko­wy, mieszczący wejście główne, zwieńczony został w partii dachu trójkątnym szczytem, ozdobionym ostrołukowymi płycinami, kwiatonem i sterczynami. W skrajną oś – północ­ną – wbudowano wyrastającą ponad kalenicę dachu, czworoboczną wieżę z tarasem wido­kowym, do której przylega wyższa i smuklejsza cylindryczna wieża. Pierwotnie obie wie­że zwieńczone były krenelażem. Elewacje, podzielone rytmicznie rozmieszczonymi pro­stokątnymi oknami, ozdobiono prostym detalem architektonicznym w postaci gzymsów, profilowanych obramień okiennych, załamanym pod katem prostym nadokienników, ostrołukowych i trójlistnych wnęk i konsolek. Otwór wejścia głównego ujęty półkolumna­mi oraz umieszczone po jego bokach okna, a także okno w trzeciej kondygnacji wieży za­mknięto ostrołukowo. Oranżeria została doświetlona dużymi oknami o ozdobnie ukształ­towanej stolarce. Mimo powojennych remontów i adaptacji związanych ze zmianą funk­cji obiektu, zachował się pierwotny układ wnętrza ze sklepionym holem i główną klatką schodową na osi korpusu. Sklepienia korytarzy parteru i piętra zachowały prostą dekora­cję sztukatorską. Z elementów wystroju zachowała się także stolarka okienna i drzwiowa, ceramiczne posadzki holu oraz masywna, drewniana balustrada głównych schodów o bar­dzo szerokim pochwycie wspartym na gęsto ustawionych, przysadzistych tralkach. Nie za­chowały się żadne elementy wyposażenia pałacu. Istniejące tu w latach 60. ubiegłego stule­cia ceramiczne piece zlikwidowano podczas zakładania instalacji centralnego ogrzewania, zastępując je kaloryferami.



Źródło: