|
starsze nowsze oceń zdjęcie | skomentuj ocenę | 4 głosy | średnia głosów: 6
1929 , Czeladź - Kopalnia Czeladź - Sortownia centralnaSkomentuj zdjęcie |
11 pobrań 1630 odsłon 6 średnia ocen Poprzednie i następne zdjęcia Rafał Eckiert (Beuther) Obiekty widoczne na zdjęciu
Kopalnia "Czeladź" więcej zdjęć (46) Zbudowano: 1860 Początki kopalni sięgają 1860 roku, kiedy to 13 mieszczan czeladzkich rozpoczęło poszukiwania węgla na terenie późniejszej dzielnicy Piaski. W 1876 roku prawa do dalszej eksploatacji nabyli Niemcy Guttman i Familier. Pod ich kierunkiem załoga kopalni w ciągu roku zbudowała w ciągu roku szyb głębokości 80 m, który osiągnął pokład 414 i otrzymał nazwę "Ernest". Ponieważ budowa kopalni wymagała dalszych nakładów finansowych właściciele przyjęli trzeciego wspólnika - kupca Ernesta Kramera z Bytomia. Pieniądze Kramera umożliwiły zbudowanie drugiego szybu, który otrzymał nazwę "Michał". W następnych latach Kramer spłacił udziały Familiera i Guttmana i został wyłącznym właścicielem kopalni. Zbudował również drogę, którą transportowano węgiel w furmankach do Sosnowca. Kopalnia była prymitywnie wyposażona: szyby miały drewnianą budowę, a urobek i wodę wyciągano na powierzchnię w drewnianych kubłach za pomocą ręcznych kołowrotów. Administracja mieściła się w baraku obok którego wystawiono również parterowy budynek mieszkalny dla robotników. Dalsze inwestycje przekraczały możliwości finansowe Kramera. W 1879 roku zdecydował się on sprzedać kopalnię kapitalistom francuskim. Rozpoczął się nowy etap w dziejach kopalni. Towarzystwo Akcyjne Kopalń Węgla "Czeladź" (Societe Anonyme des Mines de Czeladz) z siedziba w Paryżu zostało założone 3 maja 1879 roku, a w roku następnym jego statut zatwierdziły władze rosyjskie. Nabywcy powierzyli kierownictwo kopalni francuskiemu inżynierowi Janowi Kellerowi. Zmienili też nazwy szybów : na "Piotr" i "Paweł". Od 1882 roku rozpoczęto poważne inwestycje, które przekształciły kopalnię w nowoczesny zakład. Szyby obmurowano i połączono chodnikiem. Zainstalowano parowe maszyny wydobywczą i odwadniającą, zbudowano kotłownię do ich zasilania i ustawiono wieże wyciągowe. Oprócz tego wzniesiono budynki warsztatów reparacyjnych i nadszybia. Kopalnię połączono bocznica kolejową z dworcem towarowym Sosnowiec-Pogoń. Jednocześnie prowadzono inwestycje o charakterze socjalnym. W latach 1882 - 1885 zbudowano 8 piętrowych domów mieszkalnych dla robotników, 2 domy dla urzędników oraz dom noclegowy dla robotników samotnych. Dały one początek kolonii Piaski. Wprowadzane w kolejnych latach dodatkowe kapitały umożliwiły przeprowadzanie kolejnych inwestycji. W latach 1891 - 1893 szyby "Piotr" i "Paweł" pogłębiono do 210 m, a w 1903 roku przebito nowy szyb wydobywczy "Julian" o głębokości 170 m. Wykonano również dwa szyby wentylacyjne "Milowicki" i "Abraham". Umożliwiło to dalszy wzrost wydobycia, które pod koniec lat dziewięćdziesiątych XIX wieku przekroczyło 200 tys. ton, a w roku 1913 doszło do 617 tys. ton. Na szybach zainstalowano nowe pompy i maszyny wyciągowe. Zbudowano też sortownię o wydajności 100 ton na godzinę oraz rozbudowano dworzec kopalniany, tak że mógł on pomieścić 80 wagonów. Lampy olejne zastąpiono w 1908 roku karbidowymi, a wentylatory otrzymały napęd elektryczny. Inwestycjom produkcyjnym towarzyszyły przedsięwzięcia socjalne. Liczba domów w kolonii Piaski wzrosła do 39, ulice obsadzono drzewami, założono 2 parki, sprowadzono też do ogródków przydomowych drzewa owocowe. Domy otrzymały pitną wodę, pompowaną ze starych wyrobisk kopalnianych i oczyszczaną w filtrach. W 1899 roku założono orkiestrę kopalnianą, a w roku następnym - szkołę dla dzieci górników, utrzymywaną przez kopalnię. W 1908 roku załoga otrzymała łaźnię, a w 1910 roku ambulatorium i stołówkę. Personel techniczny kopalni był polski, jedynie najwyższe stanowiska zajmowali francuscy dyrektorzy. Zawiadowcą kopalni był przed I wojną światową inż. Łukowski, a jego pomocnikiem - inż Michał Bajer, absolwent szkoły górniczej w Mons. Wśród sztygarów znajdowało się 8 absolwentów szkoły górniczej w Dąbrowie Górniczej. Mimo poważnych wydatków na inwestycje Towarzystwo "Czeladź" od 1899 roku stale wykazywało zyski, które umożliwiały wypłacanie dywidend wynoszących niekiedy 20% lub nawet 24% kapitału akcyjnego. Dlatego też kurs akcji na giełdzie paryskiej w 1914 roku przekraczał prawie pięciokrotnie ich wartość nominalną. Na podst. ul. Kościuszki Tadeusza, gen. więcej zdjęć (160) |