|
starsze nowsze oceń zdjęcie | skomentuj ocenę | 13 głosy | średnia głosów: 6
1929 , Czeladź - Kopalnia Czeladź - widok starej koloni robotniczej. Nieistniejąca już zabudowa przy ul. Francuskiej , od prawej kościół p.w. Matki Boskiej BolesnejSkomentuj zdjęcie
|
Dodane: 15 lipca 2012, godz. 11:35:49 Aktualizacja: 11 stycznia 2025, godz. 23:48:18 Źródło: Śląska Biblioteka Cyfrowa Rozmiar: 1500px x 1091px
8 pobrań 2213 odsłon 6 średnia ocen Poprzednie i następne zdjęcia Rafał Eckiert (Beuther) Obiekty widoczne na zdjęciu
Kopalnia "Czeladź" więcej zdjęć (46) Zbudowano: 1860 Początki kopalni sięgają 1860 roku, kiedy to 13 mieszczan czeladzkich rozpoczęło poszukiwania węgla na terenie późniejszej dzielnicy Piaski. W 1876 roku prawa do dalszej eksploatacji nabyli Niemcy Guttman i Familier. Pod ich kierunkiem załoga kopalni w ciągu roku zbudowała w ciągu roku szyb głębokości 80 m, który osiągnął pokład 414 i otrzymał nazwę "Ernest". Ponieważ budowa kopalni wymagała dalszych nakładów finansowych właściciele przyjęli trzeciego wspólnika - kupca Ernesta Kramera z Bytomia. Pieniądze Kramera umożliwiły zbudowanie drugiego szybu, który otrzymał nazwę "Michał". W następnych latach Kramer spłacił udziały Familiera i Guttmana i został wyłącznym właścicielem kopalni. Zbudował również drogę, którą transportowano węgiel w furmankach do Sosnowca. Kopalnia była prymitywnie wyposażona: szyby miały drewnianą budowę, a urobek i wodę wyciągano na powierzchnię w drewnianych kubłach za pomocą ręcznych kołowrotów. Administracja mieściła się w baraku obok którego wystawiono również parterowy budynek mieszkalny dla robotników. Dalsze inwestycje przekraczały możliwości finansowe Kramera. W 1879 roku zdecydował się on sprzedać kopalnię kapitalistom francuskim. Rozpoczął się nowy etap w dziejach kopalni. Towarzystwo Akcyjne Kopalń Węgla "Czeladź" (Societe Anonyme des Mines de Czeladz) z siedziba w Paryżu zostało założone 3 maja 1879 roku, a w roku następnym jego statut zatwierdziły władze rosyjskie. Nabywcy powierzyli kierownictwo kopalni francuskiemu inżynierowi Janowi Kellerowi. Zmienili też nazwy szybów : na "Piotr" i "Paweł". Od 1882 roku rozpoczęto poważne inwestycje, które przekształciły kopalnię w nowoczesny zakład. Szyby obmurowano i połączono chodnikiem. Zainstalowano parowe maszyny wydobywczą i odwadniającą, zbudowano kotłownię do ich zasilania i ustawiono wieże wyciągowe. Oprócz tego wzniesiono budynki warsztatów reparacyjnych i nadszybia. Kopalnię połączono bocznica kolejową z dworcem towarowym Sosnowiec-Pogoń. Jednocześnie prowadzono inwestycje o charakterze socjalnym. W latach 1882 - 1885 zbudowano 8 piętrowych domów mieszkalnych dla robotników, 2 domy dla urzędników oraz dom noclegowy dla robotników samotnych. Dały one początek kolonii Piaski. Wprowadzane w kolejnych latach dodatkowe kapitały umożliwiły przeprowadzanie kolejnych inwestycji. W latach 1891 - 1893 szyby "Piotr" i "Paweł" pogłębiono do 210 m, a w 1903 roku przebito nowy szyb wydobywczy "Julian" o głębokości 170 m. Wykonano również dwa szyby wentylacyjne "Milowicki" i "Abraham". Umożliwiło to dalszy wzrost wydobycia, które pod koniec lat dziewięćdziesiątych XIX wieku przekroczyło 200 tys. ton, a w roku 1913 doszło do 617 tys. ton. Na szybach zainstalowano nowe pompy i maszyny wyciągowe. Zbudowano też sortownię o wydajności 100 ton na godzinę oraz rozbudowano dworzec kopalniany, tak że mógł on pomieścić 80 wagonów. Lampy olejne zastąpiono w 1908 roku karbidowymi, a wentylatory otrzymały napęd elektryczny. Inwestycjom produkcyjnym towarzyszyły przedsięwzięcia socjalne. Liczba domów w kolonii Piaski wzrosła do 39, ulice obsadzono drzewami, założono 2 parki, sprowadzono też do ogródków przydomowych drzewa owocowe. Domy otrzymały pitną wodę, pompowaną ze starych wyrobisk kopalnianych i oczyszczaną w filtrach. W 1899 roku założono orkiestrę kopalnianą, a w roku następnym - szkołę dla dzieci górników, utrzymywaną przez kopalnię. W 1908 roku załoga otrzymała łaźnię, a w 1910 roku ambulatorium i stołówkę. Personel techniczny kopalni był polski, jedynie najwyższe stanowiska zajmowali francuscy dyrektorzy. Zawiadowcą kopalni był przed I wojną światową inż. Łukowski, a jego pomocnikiem - inż Michał Bajer, absolwent szkoły górniczej w Mons. Wśród sztygarów znajdowało się 8 absolwentów szkoły górniczej w Dąbrowie Górniczej. Mimo poważnych wydatków na inwestycje Towarzystwo "Czeladź" od 1899 roku stale wykazywało zyski, które umożliwiały wypłacanie dywidend wynoszących niekiedy 20% lub nawet 24% kapitału akcyjnego. Dlatego też kurs akcji na giełdzie paryskiej w 1914 roku przekraczał prawie pięciokrotnie ich wartość nominalną. Na podst. ul. Kościuszki Tadeusza, gen. więcej zdjęć (160) ul. Francuska więcej zdjęć (40) Pierwsze domy pojawiły się ok. roku 1903, budowa zakończona ok. 1910. Były w nich niewątpliwie mieszkania na owe czasy luksusowe. Każde z oddzielnym wejściem i z własnym zapleczem gospodarczym i ogródkiem. Zwane były „dozorcowymi domami” ze względu na to, że zamieszkiwali je pracownicy dozoru górniczego. |