|
starsze nowsze oceń zdjęcie | skomentuj ocenę | 10 głosów | średnia głosów: 6
Lata 1823-1840 , Widok na Chełmiec z wieży Anny w Szczawnie-Zdroju; litografia barwna, C. T. Mattis.Skomentuj zdjęcie
|
21 pobrań 3011 odsłon 6 średnia ocen Poprzednie i następne zdjęcia TW40 Obiekty widoczne na zdjęciu Chełmiec (851 m n.p.m.) więcej zdjęć (50) Dawniej: Hochwald, Chełmowa Góra Drugi co do wielkości (po Borowej 853 m npm.) szczyt Gór Wałbrzyskich. Stanowi kulminację wyraźnie dominującą w wałbrzyskim krajobrazie. Wynika to z jego ukształtowania, jako izolowanego masywu w środkowej części Gór Wałbrzyskich. Od rozległej kopuły szczytowej odchodzą boczne ramiona. Część szczytowa Chełmca zbudowana jest z permskich porfirów, niżej tworzą go dolno i górnokarbońskie piaskowce, zlepieńce, mułowce z pokładami węgla kamiennego - dawniej eksploatowanymi. W zboczach pd.-zach. występują żyły barytu, a u podnóża znajduje się znana poszukiwaczom minerałów tzw. jaspisowa dolina, w której znajdowano okazy o średnicy do 50cm. Ponadto występują tu: apatyt, kordieryt, kaolinit, illit i piryt. Masyw Chełmca porastają lasy świerkowe, bukowe i mieszane. U podnóża Chełmca ze wszystkich stron znajdują się użytki rolne i tereny pokopalniane. W latach 1887-88 na wierzchołku Chełmca wzniesiono z inicjatywy Wałbrzyskiego Towarzystwa Górskiego WGV i finansowaną przez Hochbergów kamienną wieżę (22 m wys.) widokową stylizowaną na ruinę - z gospodą i schroniskiem. Po wojnie wieża stała opuszczona i niszczała. Gestorem obiektu był Orbis, który dopiero w 1947 roku przekazał obiekt PTT. 10 sierpnia 1947 r na szczycie oddano do użytku wyremontowaną wieżę widokową oraz schronisko Na Chełmcu im. dr. Orłowicza - bez wody, prądu oraz linii telefonicznej. Dodać trzeba, że było to kameralne miejsce - przenocować mogło maksymalnie 10 osób. Nie przetrwało ono dziesięciu lat - w 1953 r. zostało zamknięte. W tym czasie na szczycie stanął budynek potężnej stacji zagłuszeniowej Urzędu Bezpieczeństwa, z której zagłuszano zachodnie rozgłośnie radiowe (głównie RWE). Szczyt był ogrodzony, dozorowany przez wojsko i niedostępny dla turystów. W 1957 roku zlikwidowano zagłuszarkę i ponownie otwarto schronisko wykorzystując budynek zagłuszarki na schronisko na 30 miejsc. Tymczasem wieża widokowa niszczała - brakowało poręczy i barierek. Natomiast podjęto inicjatywę budowy na Chełmcu ośrodka sportów zimowych z wyciągiem narciarskim i trasami zjazdowymi, jednak wobec marnej frekwencji plany zarzucono, schronisko zlikwidowano, a w budynku d. zagłuszarki powstał ośrodek kolonijny, a na szczycie ulokowano także boisko i niewielki basen. Już pod koniec lat 50. zainstalowano na Chełmcu pierwszy przekaźnik sygnału telewizyjnego, jednakże pierwszy potężny maszt TV ustawiono w 1962 roku. W 1972 roku budynek ośrodka ponownie zajęła stacja TV, która w 1973 r. wzniosła kolejny maszt przekaźnika o wys. 65 m. Wieżę przejęli krótkofalowcy, którzy z różnym powodzeniem przystosowywali ją do własnych potrzeb ograniczając jednak jej dostępność dla turystów. Dopiero od końca lat 90. ub. wieku wieża jest ponownie udostępniona do zwiedzania. W 2000 r. poświęcono wzniesiony na północ od wierzchołka stalowy Krzyż Milenijny o wys. 45m. do którego prowadzi od 2001 r. z Boguszowa Droga Krzyżowa Trudu Górniczego Na Chełmcu znajduje się zagospodarowane miejsce wypoczynku i węzeł szlaków turystycznych. Szczyt Chełmca znajduje się w granicach administracyjnych Szczawna Zdroju (moose). Wieża "Anna" więcej zdjęć (20) Zbudowano: 1817-1818 Dawniej: Annahöhe, Annathurm, Annaturm Dawniej: Kurpark / Wilhelmshöhe Za twórcę kurortu szczawieńskiego uznaje się Samuela Augusta Zemplina, który w roku 1815 przejął kierownictwo uzdrowiska. Z jego inicjatywy powstał pierwszy pensjonat zwany Pod Topolą. Zainicjował też powstanie promenady, rozpoczynając tym samym zakładanie parku zdrojowego. Wzorem innych kurortów powstała tu hala spacerowa, pijalnia wód, teatr, hotele, pensjonaty, gospody. Początki założenia parku przypadają zatem na lata 30-te XIX wieku. W roku 1844 powierzchnia parku liczyła 3 ha. Obejmowała ona główny ciąg komunikacyjny położony bezpośrednio przy zespole klasycystycznych budynków kuracyjnych. Ten szeroki pasaż spacerowy akcentowały koliste klomby z kwiatami i krzewami. Na terenie ówczesnego parku znalazła się neogotycka wieża Anny, wzniesiona w 1817 r. dla uczczenia księżnej Anny von Hochberg. W drugiej połowie XIX wieku zmieniła się aranżacja głównego ciągu promenadowego. Szeroki pasaż spacerowy położony przed teatrem i domem zdrojowym przedzielony został pośrodku prostą aleją. W miejscu gdzie hala spacerowa łączy się z domem zdrojowym usytuowano drewnianą muszlę koncertową. W ciągu drugiej połowy XIX wieku powierzchnia parku uległa powiększeniu zajmując pod koniec stulecia ok. 130 ha. Krajobrazowo-naturalistyczny charakter zakładanych wówczas parków wymusił pełne wykorzystanie zastanych warunków terenowych. Stąd adaptacja wzgórza Gedymina. Wpłynęło to na małą ilość otwartych polan, powstała natomiast gęsta sieć dróg spacerowych powiązanych z leśnymi duktami. Początek XX wieku przyniósł dalsze przeobrażenia Parku Zdrojowego. Pojawił się ogród różany, a także budowle pełniące utylitarną funkcję (Mały i Duży Zakład Zdrojowy, Nowa Inhalatornia). Po II wojnie światowej w parku nastąpiły ogromne zmiany. Intensywny wzrost roślinności spowodował zatarcie elementów pierwotnej kompozycji. Zmieniła się funkcja niektórych budynków i tak Dom Zdrojowy mieści obecnie kawiarnię i salę balową. Z dwóch bram wejściowych prowadzących na teren parku zachowała się tylko jedna. Stosunkowo niewielkie zmiany nastąpiły na terenie deptaku. Jak dawniej znajdują się tu latarnie i ławki. Wśród licznych dróg spacerowych szczególnie dobrze zachowana jest aleja rododendronów. Droga ta stanowi dziś główny trakt spacerowy. Z dawnego wyposażenia parku przetrwała do naszych czasów wieża Anny, amfiteatr, pawilon widokowy oraz pomnik psa ks. Jerzego II Brzeskiego. Obecnie w parku odbywają się: Festiwal Henryka Wieniawskiego, Międzynarodowy Kurs Gitary Klasycznej, Imprezy związane z Dniami Szczawna-Zdroju, Ogólnopolska Giełda Kabaretowa “Przewałka”, Międzynarodowe i ogólnopolskie zawody w kolarstwie górskim, Międzynarodowy Festiwal “Wratislavia Cantans”. (Dodał Petroniusz za ) |