 | Polska › woj. kujawsko-pomorskie › Bydgoszcz › Śródmieście-Bocianowo › al. Ossolińskich › Bazylika mniejsza św. Wincentego à Paulo |
1972 , Widokówka wydana z okazji odbudowy bazyliki
|
Na stronie od 2010 maj
15 lat 11 miesięcy 2 dni |
 |
kościoły, katedry, kaplice
|
Bazylika mniejsza św. Wincentego à Paulo – rzymskokatolicka bazylika mniejsza pod wezwaniem św. Wincentego à Paulo w Bydgoszczy. Wzniesiona w stylu neoklasycystycznym według projektu Adama Ballenstaedta. Wzorowana jest na rzymskim Panteonie.
W 1923 roku władze Bydgoszczy ofiarowały Zgromadzeniu Księży Misjonarzy św. Wincentego à Paulo działkę pod budowę kościoła i szkoły. W marcu 1924 roku rozpoczęto prace przygotowawcze według projektu architekta Adama Ballenstaedta z Poznania.
1 maja 1924 roku dekretem kard. Edmunda Dalbora erygowana została parafia pw. św. Wincentego à Paulo, w której 15 października 1925 roku pracę duszpasterską rozpoczęli księża misjonarze. Do końca 1927 roku wybudowano prezbiterium kościoła, a na początku 1928 roku rozpoczęto prace fundamentowe pod korpus nawowy. Na przełomie 1931/1932 roku ukończone zostały oba skrzydła domu misjonarskiego, w jednym z nich siedzibę miała szkoła dla chłopców. Pod koniec 1933 roku postawiono mury rotundy, na których w 1935 roku osadzona została żelbetowa kopuła. Do końca 1938 roku kościół został ukończony w stanie surowym. 16 września 1939 roku kościół został zajęty przez wojska niemieckie a dom misjonarski przeznaczony na koszary policji. Kościół został sprofanowany, rozkradziono elementy wyposażenia. Przed wycofaniem się z Bydgoszczy, wojska niemieckie 19 stycznia 1945 roku podpaliły kościół. Rozmiar strat oszacowano na 1.466.808,10 złotych według cen przedwojennych.
15 marca 1945 roku do Bydgoszczy przybyli pierwsi misjonarze z Krakowa. Kościół został odgruzowany i otwarty dla kultu. Od 27 maja 1945 roku w Bazylice odbywają się regularne nabożeństwa. Rozpoczęto długotrwały proces odbudowy. W 1949 roku poświęcono kaplice Matki Boskiej Częstochowskiej, w latach pięćdziesiątych otynkowano wewnętrzne ściany kościoła, w 1966 roku opracowano projekt kopuły zewnętrznej. Od 1967 roku pracami nad odbudową kościoła kierował prof. Wiktor Zin. Według projektu Zina zamontowano we wnętrzu marmurowe pilastry o korynckich kapitelach, zbudowano chór muzyczny, zainstalowano mozaikowe lustra odblaskowe. Prof. Zin zaprojektował także mozaiki na sklepieniach, wystrój prezbiterium, oraz rozety w kasetonach kopuły i witraże. W kolejnych latach prowadzono dalsze prace budowlane: ułożono w całym kościele marmurowa posadzkę, otynkowano zewnętrzne ściany stosując pierwotnie projektowany detal sztukatorski. 7 października 1997 roku Ojciec Święty Jan Paweł II podniósł kościół do godności Bazyliki Mniejszej. Obecnie planowana jest budowa nowych, mechanicznych organów. Za wiki
Osią całego założenia była dwujezdniowa aleja obsadzona drzewami, w części południowej nazwana Hohenzzolernstrasse, a w północnej Bülowstrasse (od 1920 r. al. Adama Mickiewicza). Styk obu części następował na Placu Weyssenhoffa.
Wytyczenie ulicy miało bezpośredni związek z zamierzeniem budowy kompleksu pierwszej bydgoskiej uczelni wyższej i zakładu naukowego, tj. Instytutu Rolniczego im. cesarza Wilhelma (niem. Kaiser-Wilhelm-Insitut für Landwirtschaft)[1]. 15 listopada 1902 r. odbyła się konferencja z udziałem komisarzy Niemieckiego Ministerstwa Robót Publicznych oraz Finansów i Rolnictwa dotycząca spraw organizacyjnych związanych z założeniem instytutu. Władze Bydgoszczy zobowiązały się wówczas oddać pod budowę placówki teren na północno-wschodnim obrzeżu miasta i wytyczyć tamże reprezentacyjną aleję, która stanowiłaby oś całego założenia urbanistycznego[2].
Budowę alei ukończono w 1903 r. Była to najszersza wówczas ulica w mieście. Posiadała szerokość 40 m, dwie jezdnie, a pośrodku dziewięciometrowy chodnik dla pieszych z dwoma pasmami trawnika. Posadzono na nim dęby czerwone o stożkowych koronach, połączone między sobą festonami z winobluszczu pięciolistkowego[3].
Po wschodniej stronie ulicy w latach 1903-1906, powstały budynki Instytutów Rolniczych. Natomiast na terenie przylegającym od zachodu do alei rozplanowano w 1912 r. według założeń znanego architekta i urbanisty niemieckiego Josepha H. Stübbena willowe osiedle mieszkaniowe Sielanka, zabudowane zasadniczo jednak dopiero w dwudziestoleciu międzywojennym[4].
W 1924 r. na terenie przylegającym od wschodu do alei rozpoczęto wznoszenie największej bydgoskiej świątyni, która miała być wotum miejscowego społeczeństwa za odzyskanie przez Polskę niepodległości. Kościół św. Wincentego à Paulo w formie rzymskiego panteonu wykonano w stanie surowym do 1938 r., wnętrza wyposażono do 1976 r., zaś cały kompleks ukończono w 2003 r.[5]
W latach 50. XX w. podczas urbanizacji nowych osiedli w Bydgoszczy powstały dwie aleje na podobieństwo al. Ossolińskich[6]: ul. 11 Listopada na os. Leśnym dawna ul.22 lipca oraz ul. Noakowskiego na Kapuściskach.
Nazwy
1906-1920 – Hohenzzollernstrasse
1920-1939 – Aleja Ossolińskich
1939-1945 – Johann Herder Allee
od 1945 – Aleja Ossolińskich
Patronem ulicy jest ród Ossolińskich, związanych z Bydgoszczą w XVII wieku m.in. poprzez starostwo kanclerza wielkiego koronnego Jerzego Ossolińskiego (1633-1645, 1648-1650) i jego syna Franciszka (1645-1648).
Źródło: Wikipedia