Alumnat – Zakład Dla Inwalidów Wojennych w Tykocinie – wzniesiony w latach 1633–1636 jako przytułek i szpital dla żołnierzy weteranów pochodzenia szlacheckiego i wyznania katolickiego. Trzeci tego typu obiekt w Polsce i jedyny tego typu zachowany do dzisiejszych czasów, zaliczający się do najstarszych w Europie. Przytułek przeznaczony inwalidom wojennym, założony przez marszałka wielkiego księstwa litewskiego, starostę tykocińskiego, Krzysztofa Wiesiołowskiego zapisując na ten cel dobra w Dolistowie. Budowlę usytuowano w miejscu, gdzie wcześniej, w XVI w. funkcjonował stary dworzec królewski.

W roku 1633 Sejm zatwierdził fundację przytułku, a po śmierci kolatora w 1637 i jego żony Aleksandry z Sobieskich (1645), fundację potwierdził sąd sejmowy w roku 1646. Na rzecz Domu Inwalidów Wojskowych (przytułku) dalszego zapisu dokonał następny ówczesny starosta tykociński Wojciech Wessel z żoną Marianną z Potockich w 1655 roku.

Przytułek dawał schronienie 12 pensjonariuszom. Podlegał bezpośrednio królowi, a w jego zastępstwie hetmanowi wielkiemu koronnemu. Pozostawał na utrzymaniu starostów, a następnie kolejnych właścicieli dóbr tykocińskich, pełniąc swą funkcję do czasów I wojny światowej. Szpitalem opiekowały się siostry zakonne z klasztoru benedyktynek w Grodnie. Budynek został zniszczony w latach 1914–1920. Odbudowano go po 1930 roku. W okresie międzywojennym, zarządzany przez magistrat miasta, użytkowany był jako mieszkanie dla najuboższych rodzin.

W 1949 r. Władysłąw Paszkowski wykonał inwentaryzację bu­dynku i zabezpieczył go przed dalszą dewastacją. W latach 1951-1952 obiekt pod­dano robotom konserwatorskim, a po ich zakończeniu przekazano w użytkowanie miejscowej Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska", która umieściła w nim magazyn. Niewłaściwe wykorzystanie pomieszczeń alum­natu doprowadziło do ponownego remontu. W latach 1957-1959, podczas osusza­nia fundamentów budowli, odsłonięto fragment muru jednej z dwóch narożnych baszt rozebranych w XVIII w.

Po remoncie został przeznaczony na cele turystyczne i obecnie znajduje się w nim hotel i restauracja. Dostępny do zwiedzania.



Źródło: Wikipedia Autorzy: