Zespół pałacowy Wielopolskich tworzy osiemnastowieczny pałac, prostokątne podwórze i niewielki park rozciągający się przed frontem budynku. Rezydencja, wzniesiona u stóp ruin dawnego zamku Oleśnickich, zachowała swój klasycystyczny charakter.



Wg Jana Długosza, zamek wzniesiony w XV w. przez biskupa krakowskiego Zbigniewa Oleśnickiego był najwspanialszym prywatnym zamkiem w Królestwie Polskim. Kiedy w 1729 r. nowym ordynatem pińczowskim został hrabia Franciszek Wielopolski, zamek przeszedł na własność jego rodziny i z biegiem lat zaczął popadać w ruinę. Sam hrabia przebywał w nim bardzo rzadko. Zamiast przystosować go do własnych potrzeb, podjął decyzję o budowie wygodnego pałacu w narożniku dawnego ogrodu zamkowego. Rezydencja powstała ok. 1780 r., wg projektu architekta Jana Ferdynanda Naxa, a stary zamek rozebrano.



Wymurowany na planie prostokąta kamienny pałac jest piętrową budowlą, ze skrzydłem przy narożniku północnym. Jego klasycystyczną architekturę najlepiej obrazuje fasada rezydencji, którą zdobią płaskorzeźbione sceny mitologiczne a także orzeł i herb margrabiego Franciszka Wielopolskiego. Rzeźby z przełomu XVIII i XIX w., przedstawiające rzymską boginię wiosny i kwiatów Florę oraz boginię owoców Pomonę, stoją po obu stronach schodów prowadzących na ganek. W sali, gdzie obecnie mieści się biblioteka, zachowała się również klasycystyczna polichromia. Wnętrze pałacu zostało przebudowane w XIX w.



Oprócz rezydencji Wielopolskich zespół pałacowy tworzy niewielki park i prostokątne podwórze, dawniej otoczone zabudowaniami gospodarczymi. W parku zachował się renesansowy pawilon z końca XVI w. zwany Basztą Ogrodową. Zaprojektowany przez Santiego Gucciego jest obecnie obiektem Liceum Ogólnokształcącego. Kiedyś istniały cztery takie pawilony, ulokowane w narożnikach geometrycznego ogrodu zamkowego. Zachowany fragment jednego z nich wmurowany został w zachodnią ścianę pałacu.

Obecnie właścicielem pałacu jest Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy w Pińczowie.

źródło :