Historia Polski w latach 1914-1918 to krótki, pięcioletni fragment dziejów. Wydarzenia tego pięciolecia zaważyły na sytuacji Polski na arenie tak międzynarodowej, jak i wewnętrznej.



W 1914 roku wybuchła I wojna światowa z udziałem mocarstw rozbiorowych: Austro-Węgier, Niemiec i Rosji. Doprowadziła ona do rozbudzenia wśród Polaków poczucia tożsamości narodowej, a jej przebieg i rezultaty (przede wszystkim upadek wszystkich trzech mocarstw zaborczych) umożliwiły odtworzenie niepodległego państwa polskiego.



Okres ten charakteryzował się fatalnym stanem zaopatrzenia i wyżywienia społeczeństwa, a także znacznymi stratami, zarówno wśród żołnierzy wcielonych do walczących ze sobą armii, jak i ludności cywilnej, która zmuszona do świadczeń na rzecz armii okupujących kraj, ponosiła ogromne ciężary. Na skutek śmierci i deportacji liczba ludności zamieszkującej późniejszą II Rzeczpospolitą zmalała o około 14,9%[1]. Niebagatelne też były straty materialne, spowodowane działaniami wojennymi. Kolejne armie, przechodzące przez terytoria zaborów stosowały taktykę spalonej ziemi. Rosjanie, wycofując się na wschód podpalili szyby naftowe w Galicji i deportowali setki tysięcy ludzi. Natomiast Niemcy nie omieszkali wywozić do Rzeszy całych fabryk, przede wszystkim z terenu Łodzi[2]. Ocenia się, że w okresie 1914-1920 zniszczeniu uległo około 30% majątku narodowego na ziemiach polskich, zaś poziom produkcji przemysłowej w roku 1919 wyniósł w Polsce 30% stanu z roku 1913 w tych samych granicach[3].



Okres ten zawiera się pomiędzy dwiema datami – 3 sierpnia 1914 przemówienie Piłsudskiego do żołnierzy w krakowskiej dzielnicy Oleandry i 11 listopada 1918 przekazanie Piłsudskiemu władzy wojskowej przez Radę Regencyjną (14 listopada 1918 przekazano Piłsudskiemu władzę cywilną). Na przestrzeni tego czasu – wraz z przesuwaniem się frontów i zmiennymi losami poszczególnych mocarstw zaborczych, kształtowały się zarówno koncepcje polskie (dotyczące sposobów i dróg do odzyskania niepodległości), jak i koncepcje zaborców oraz Europy Zachodniej i Stanów Zjednoczonych, prowadzące do rozwiązania sprawy polskiej. W rezultacie, trudnego wcześniej do przewidzenia, przebiegu wojny wszystkie zainteresowane strony musiały prześcigać się w deklaracjach, a wkrótce także i w czynach, które legły u podstaw tworzenia polskiego wojska (Austro-Węgry, okupacja niemiecka, Rosja, Francja) i zalążków organizmu państwowego (okupacja niemiecka, Francja). Wszystko to razem sprawiło, że gdy 11 listopada 1918 roku I wojna światowa została zakończona, Polska powstała jako państwo uznane na arenie międzynarodowej, dysponujące przygotowaną kadrą polityczną i administracyjną oraz zawiązkami wojska, organów władzy wykonawczej i sądowniczej.

Źródło:

CC-BY-SA 3.0 Polska

Hala postojowo-naprawcza parowozowni została zbudowana w 1902 r. Zgodnie z ówczesnymi trendami w projektowaniu takich obiektów miała kształt wachlarza, którego zachodni bok był równoległy do torów głównych. Wjazd na dwanaście stanowisk w hali umożliwiała obrotnica o średnicy 22 m o napędzie ręcznym. Stanowiska wyposażone były w kanały rewizyjne. Od północy do hali przylegał budynek warsztatu mechanicznego. Ze stanowiska nr 2 wyprowadzony był tor przechodzący przez warsztat. W następnych latach halę rozbudowano do siedemnastu stanowisk. Obok wyprowadzono jedenaście torów postojowych w układzie promienistym również połączonych z obrotnicą.

Podczas I wojny światowej w październiku 1914 r. hala parowozowni została zburzona. Po wojnie została odbudowana. Parowozownia Łódź Kaliska po upaństwowieniu kolei stała się głównym miejscem stacjonowania parowozów obsługujących łódzki węzeł kolejowy. W okresie międzywojennym stale przydzielonych do parowozowni było około 100 lokomotyw.

W czasie II wojny światowej władze okupacyjne przystąpiły do modernizacji parowozowni. Około 1942 r. halę postojową rozbudowano i rozszerzono do 25 stanowisk. Nowe stanowiska wyposażone zostały w urządzenia do demontażu zestawów kołowych i wewnętrznego mycia kotłów parowozowych. Wymieniono również obrotnicę na większą o średnicy 23,5 m i o napędzie elektrycznym. Na okres przebudowy tymczasowe stanowiska postojowe dla lokomotyw urządzono na nowo wybudowanych bocznicach na terenie po północnej stronie ul. Srebrzyńskiej, a wzdłuż toru szlakowego wyprowadzono dodatkowy tor poza ul. Drewnowską połączony z trójkątem do obracania parowozów zlokalizowany na polach pomiędzy ulicami Wrześnieńską i Inowrocławską.

Po wojnie hala parowozowni funkcjonowała w niezmienionej postaci. Po 1974 r. parowozownia Łódź Kaliska już jako lokomotywownia stała się ostatnim zakładem na terenie miasta obrządzającym parowozy. Pod koniec lat 70. cztery stanowiska w hali przystosowano do obsługi lokomotyw spalinowych. Ze względu na stale zmniejszającą się liczbę przydzielonych parowozów po 1981 r. fragment hali obejmujący stanowiska od nr 13 do 21 zaadaptowany został dla obsługi taboru samochodowego. W 1982 r. budynek wzniesiony z czerwonej cegły otynkowano. W dniu 11 października 1984 r. z lokomotywowni wyjechał ostatni parowóz.

W 1987 r. rozpoczęto modernizację hali, w ramach której podwyższono części obejmujące stanowiska 8-12 i 21-25 oraz nad stanowiskami 1-2 wzniesiono nowy dwupiętrowy obiekt z warsztatem, częścią biurowo-socjalną i szkołą przyzakładową. Wszystkie stanowiska przystosowane były do obsługi lokomotyw spalinowych. Na skutek reorganizacji kolei w 1997 r. lokomotywownia zakończyła działalność. W 2000 r. zlikwidowano obrotnicę a następnie rozebrano fragment hali obejmujący stanowiska od 13 do 25. Obecnie pozostała część dzierżawiona jest firmom prywatnym.

Ulica Legionów w Łodzi, długości 2,3 km przebiega przez dwie dzielnice Śródmieście i Polesie.

Jej zasięg i nazwy zmieniały się wielokrotnie na przestrzeni lat. Ulica Średnia w latach 1823-1863 występowała tylko na odcinku od pl. Wolności do Zachodniej. Ulica Konstantynowska wymieniana najwcześniej w 1863 roku, w 1915 roku \\\"wchłonęła\\\" ul. Średnią od pl. Wolności i była przebijana w kierunku zachodnim.

W latach 1915-1918 przemianowano ją na Konstantiner Strasse;
Po zakończeniu I wojny światowej powrócono do historycznej nazwy, która przetrwała do 14 grudnia 1928 r. Tego dnia przemianowano ją na 11 Listopada;
W latach 1940-1945 nazwę zgermanizowano na Litzmann Gen. Strasse;
Nazwa 11 Listopada powróciła tylko na krótko w latach 1945-1946;
Przemianowano ją szybko na Bohaterów Stalingardu, a potem skromniej na - Obrońców Stalingradu;
W 1994 roku pojawiła się nazwa Legionów.

Wikipedia