Budowla wzniesiona w latach 1746-50, prawdopodobnie wg proj. J. Boumanna st., na parceli zajmowanej wcześniej przez budynek Generalnego Urzędu Podatkowego. Obiekt ten, wraz z koncesją na publ. nabożeństwa, otrzymała wrocł. gmina kalwińska w 1742. Do 1743 jego lewe skrzydło, mieszczące tzw. salę książęcą, zostało przystosowane do odprawiania nabożeństw, a pozostałą część rozebra-no. Jednocześnie prowadzono zbiórkę pieniędzy na budowę nowej świątyni. Kamień węgielny położono 23 V 1747, jednak już 21 VI budowę przerwały zniszczenia spowodowane wybuchem pobliskiej wieży prochowej, w związku z czym przeprowadzono ponowną zbiórkę funduszy. Kierownictwo prac bud. przypisuje się Jonasowi Friedrichowi Arnoldowi, a wykonawstwo detalu archit. J. G. Kalckbren.

W 1830, podczas obchodów 300-lecia ogłoszenia I Konfesji Augsburskiej, król Fryderyk Wilhelm III nadał świątyni miano k. Dworskiego. W 1850 przeprowadzono wewn. prace modernizacyjne, głównie schodów, podpór empor, lóż i ławek, odnowiono stalle, a wnętrze pomalowano białą farbą. Pracami kierował I radca bud. C. H. Studt, a wykonawcami byli mistrz murarski A. Guder i cieśla M. Rogge. W 1928 dach wieży pokryto miedzianą blachą, a elewacje pomalowano farbami w różnych odcieniach ugru. W 1945 zniszczeniu uległa konstrukcja dachowa. Pierwsza | powojenna msza odbyta się 5 VIII 1945 w przykościelnej salce paraf., natomiast ponowna konsekracja wyremontowanego k. 30 XI 1947, jako świątyni Parafii Ewang.-Augsb. (luterańskiej) Opatrzności I Bożej.

Jest to mur. budowla zał. na rzucie wydłużonego prostokąta o wąskiej fasadzie od pn. zachodu. Południowe narożniki są lekko ścięte, a elewacje boczne z ryzalitami umieszczonymi centralnie. Wieża na planie kwadratu, usytuowana od frontu, została zaznaczona w fasadzie płytkim ryzalitem. Zadaszenie k. jest mansardowe, wieży namiotowe. Wnętrze doświetlono poprzez okna umieszczone na 2 poziomach, niżej mniejsze, a kilkakrotnie większe powyżej. Fasada boniowana do gzymsu nad pierwszym poziomem okien. Boniowaniem podkreślono również narożniki korpusu i wieży. Po-działy pionowe zaakcentowane są pilastrami z pseudokorynckimi głowicami. Portale boczne, okna pierwszego poziomu oraz wszystkie okna fasady i wieży umieszczone zostały w profilowanych opaskach piaskowcowych z klińcami. Portal gł. wejścia, kam. elementy fasady oraz stolarkę drzwiową ozdobiono dekoracją rocaillową. Wnętrze salowe na rzucie elipsy nakryto pseudosklepieniem. Wzdłuż ścian umieszczono 2 poziomy drewn. empor, których ciągłość po stronie pd.zach. przerywa ambonowy ołtarz. Nad wejściem gł. znajduje się prospekt organowy niezachowanego instrumentu Johanna Gottlieba Wilhelma Schefflera z 1752, zawierający ob. organy z 1922.

Rozwiązania przestrzenne zastosowane w k. wywarty znaczny wpływ na protest, architekturę sakralną Śląska w 2. pot. XVIII w.

Artur Hryniewicz

Uliczka swą nazwę - Karlstr. - pamiętniającą pobyt we Wrocławiu cesarza Karola IV, otrzymała dopiero w XVIII wieku. Biegła ona wtedy od ul. Krupniczej do ul. Świdnickiej (dziś południowy pas trasy W-Z) za wewnętrznymi murami miejskimi tuż przy starej fosie zwanej Czarną Oławą (Schwarze Ohle). Wcześniej zaliczana była do sterfy miasta zewnętrznego zwanego Pod Słodownikami. Pod koniec XVII i XVIII wieku zmienił się charakter ulicy. Dawne drewniane domki nad fosą i ogrody były stopniowo zastępowane rezydencjami bogatych urzędników i wojskowych. Po podniesieniu Wrocławia do rangi jednej ze stolic Prus przy Karlstr. zaczęła się rozwijać dzielnica rządowa. Najważniejszą budowlą przy tej niewielkiej ulicy był oczywiście dawny pałac Spätgenów przekształcony przez Fryderyka Wielkiego na pałac królewski. Jednak już w pierwszwj połowie XIX wieku głównie za sprawą Żydów w większości domów znajdowały się sklepy i warsztaty. Kolejne wielkie zmiany w wyglądzie ulicy planowano już w latach dwudziestych XX wieku. Miały one polegać na likwidacji zaułków powstałych w miejscu zasypanej w XIX w. Czarnej Oławy i utworzeniu w ich miejscu szerokiej drogi. Na realizację tych planów przyszło jednak jeszcze poczekać kilkanaście lat.

Zniszczenia wojenne nie ominęły niestety i tego rejonu. Z gęstej zabudowy między wąskimi zaułkami pozostała tylko kupa gruzu i puste place. Do 1945 r. dawna Karlstr. nosiła nazwę ul. Karola. W tym roku patronem ulicy został Kazimierz Wielki (1310-1370), ostatni król Polski z dynastii Piastów. W połowie lat 70. przystąpiono do budowy szerokiej arterii komunikacyjnej, co pociągnęło ze sobą wyburzenie kilku budynków oraz likwidację kilku ulic i zaułków.

W skład północnego pasa nowej trasy weszyły:
- pl. św. Krzysztofa (Christophoriplatz) - fragment na północ od kościoła św. Krzysztofa
- Zaułek Pokutniczy (Altbüßer-Ohle) - biegł od ul. Ofiar Oświęcimskich do ul. Szewskiej
- Zaułek Zamkowy (Schloß-Ohle) - biegł od ul. Świdnickiej do ul. Gepperta
- ul. Siedmiu Kół (Sieben-Rade-Ohle) - biegła od ul. Gepperta do pl. Bohaterów Getta
- Zaułek Ruski (Reussen-Ohle) - biegł od pl. Bohaterów Getta do ul. św. Mikołaja
- ul. Białoskórnicza (Weissgerbergasse) - południowy odcinek do ul. Ruskiej do ul. św. Mikołaja

Na południowy pas złożyły się:
- ul. Słodowa (Hummerei) - od pl. św. Krzysztofa do ul. Świdnickiej
- ul. Kazimierza Wielkiego (Karlstr.) - od ul. Świdnickiej do ul. Krupniczej
- ul. Złote Koło (Goldene-Rade-Gasse) - od pl. Bohaterów Getta do ul. Ruskiej
- ul. Nowy Świat (Neueweltgasse) - południowy odcinek między ul. Ruską i ul. św. Mikołaja.