Szlak Orlich Gniazd – szlak turystyczny w Polsce, przebiegający przez województwa małopolskie i śląskie. Szlak łączy Kraków z Częstochową poprzez większość Orlich Gniazd, jurajskich zamków i warowni wybudowanych na skałach dochodzących do 30 metrów. Szlak oznaczony jest kolorem czerwonym. Ma długość 163,9 km. Podobną trasą biegnie Jurajski Rowerowy Szlak Orlich Gniazd.
Wytyczenie szlaku, wiodącego przez najwyższe wzniesienia Jury, zaproponował w 1927 r. w czasopiśmie „Ziemia” Stanisław Leszczycki. W 1930 r. wyznaczono szlak koloru czerwonego biegnący z Krakowa łukiem w jego północno-zachodnich okolicach, poprzez Płaskowyż Ojcowski i Garb Tenczyński, a następnie powracający do Krakowa. Szlak ten obfitował w wiele walorów krajobrazowych i krajoznawczych. Ponieważ nie był konserwowany i odnawiany, po pewnym czasie znaki przestały być widoczne.
Projekt nowego szlaku ogłosił w 1948 r. znany turysta i krajoznawca Kazimierz Sosnowski. Wyznaczenie szlaku nastąpiło dwa lata później, tj. w 1950 r., dzięki funduszom pozyskanym z Ministerstwa Komunikacji. Następnie trasa szlaku była wielokrotnie zmieniana i korygowana, aby poprowadzić turystów przez najatrakcyjniejsze krajobrazowo tereny Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej.

Tradycyjnie Szlak Orlich Gniazd biegnie w kierunku od Krakowa do Częstochowy i obejmuje zamki i ruiny zamków:
Korzkiew – zamek
Ojców – ruiny zamku królewskiego na Złotej Górze
Sułoszowa – zamek królewski w Pieskowej Skale
Rabsztyn – ruiny zamku
Bydlin – ruiny zamku
Smoleń – ruiny zamku
Pilica – ruiny zamku
Podzamcze – ruiny zamku Ogrodzieniec
Morsko – ruiny zamku Bąkowiec
Bobolice – zamek królewski
Mirów – ruiny zamku
Olsztyn – ruiny zamku królewskiego

Niektóre źródła na trasie szlaku umieszczają również:
Rudno – ruiny zamku Tenczyn
Babice – ruiny zamku biskupów krakowskich Lipowiec
Siewierz – ruiny zamku biskupów krakowskich
Będzin – zamek królewski
Kraków – Zamek Królewski na Wawelu