Kościół powstał w XIV w., na polecenie księcia Bolka II Świdnickiego, po pożarze wcześniejszego drewnianego kościoła stojącego na tym miejscu. Początek wznoszenia budowli określa się na 1330 r., a legenda głosi, że sam książę położył pierwszy kamień pod budowę. W latach ok. 1400-1410 dokonano rozbudowy kościoła, a w 1546 r. ukończono odbudowę po pożarze w 1532 r.
W latach 1561-1629 kościół był użytkowany przez ewangelików, a w 1662 r. patronat nad świątynią objęli jezuici, którzy na przełomie XVII i XVIII w. dokonali barokizacji wnętrza.
Po sekularyzacji zakonu jezuitów kościół został w latach 1757-1772, za zgodą władz pruskich, zamieniony na magazyn zbożowy. Restaurowany w latach 1893-1895 utracił wiele oryginalnych elementów architektonicznych.
25 marca 2004, na mocy bulli Totus Tuus Poloniae Populus Jana Pawła II, ustanawiającej diecezję świdnicką, kościół św. św. Stanisława i Wacława stał się katedrą diecezji świdnickiej.

Źródło: Autorzy: Licencja: [ CC-BY-SA 3.0]

Barokowe kolegium, wzniesione przez jezuitów w latach 1664-1667 na zachód od miejskiego kościoła parafialnego, obecnej katedry diecezji świdnickiej. Modernizowany w XIX i XX w.

Budynek dwuskrzydłowy, na rzucie litery T, trójkondygnacyjny, nakryty dachami dwuspadowymi. Elewacje z cokołową, boniowaną kondygnacją przyziemia. Powyżej artykulacja parami pilastrów wielkiego porządku. Okna pierwszej kondygnacji zwieńczone naczółkami. Północna, szczytowa fasada skrzydła zachodniego z portalem, zwieńczona trójkątnym frontonem z wazami na narożach. Dwutraktowy, częściowo przesklepiony refektarz z polichromiami, autorstwa brneńskiego malarza Johanna Georga Etgensa, z ok. 1750 r. W refektarzu barokowy obraz olejny z przedstawieniem panoramy Świdnicy w czasie pożaru w 1716 r.

W dawnym kolegium obecnie mieści się Świdnicka Kuria Biskupia i parafia katedralna; możliwość oglądania jedynie z zewnątrz.

oprac. Krzysztof Czartoryski, OT NID we Wrocławiu, 02-12-2015 r.