Odra (czes. i dł. Odra, niem. Oder, gł. Wodra, łac. starożytna Suevus, łac. średniowiecza Oddera (w Dagome iudex), Odera; łac. renesansowa Viadrus (od 1543)) – rzeka w Europie Środkowej, w zlewisku Morza Bałtyckiego, na terenie Czech, Polski i Niemiec. Pod względem całkowitej długości jest drugą (po Wiśle) rzeką Polski. Biorąc pod uwagę tylko jej część w granicach Polski jest trzecią rzeką pod względem długości (po jej dopływie Warcie).

Rzeka ma długość 854,3 km, z czego 742 km w Polsce. Powierzchnia dorzecza Odry obejmuje obszar 118 861 km² z tego 106 056 km² w Polsce.

Wypływa na wschodzie Czech, w Górach Odrzańskich w Sudetach Wschodnich, na wysokości 634 m n.p.m.; uchodzi do Roztoki Odrzańskiej, będącej zatoką Zalewu Szczecińskiego, w północno-zachodniej części Polski, przy północnej granicy miasta Police.

Największymi miastami nad Odrą są: Ostrawa w Czechach oraz Opole, Wrocław i Szczecin w Polsce.

Odra swoje źródło ma na południowo-wschodnim zboczu wzgórza Fidlův kopec w Górach Odrzańskich na wysokości 634 m n.p.m. Płynie przez Bramę Morawską, poniżej przez Śląsk. W górnym biegu pomiędzy Boguminem a ujściem Olzy na krótkim odcinku jest rzeką graniczną między Polską a Czechami, a w dolnym – od ujścia Nysy Łużyckiej (w km 542,4) stanowi granicę między Polską i Niemcami przez 161,7 km długości swojego biegu. Powyżej Gryfina we wsi Widuchowa, na 704,1 km biegu, Odra rozdziela się na dwa nurty – Odrę Wschodnią (która przechodzi w Regalicę do jeziora Dąbie) oraz płynącą przez centralne dzielnice Szczecina i omijającą od zachodu jezioro Dąbie – Odrę Zachodnią. W okolicy Szczecina, na Międzyodrzu, płynie już kilkoma korytami, z których główne to (oprócz Odry Wschodniej i Zachodniej) Duńczyca, Parnica i Święta. Odcinek rzeki w Policach utworzony przez połączenie Odry Zachodniej i wód wypływających z jeziora Dąbie poprzez Iński Nurt, Babinę aż do ujścia do Roztoki Odrzańskiej nosi nazwę Domiąży.

Północna część Odry Zachodniej, począwszy od północnego mostu Trasy Zamkowej w Szczecinie, należy do akwenu polskich morskich wód wewnętrznych.

Średni spadek rzeki w jej górnym biegu wynosi 7,2‰, poniżej Bramy Morawskiej spadek zmniejsza się do 0,33‰, a średni spadek na całej długości wynosi 0,74‰.

Dzięki uregulowaniu całego koryta Odra jest najdłuższą śródlądową drogą wodną w Polsce. Nazwana Odrzańską Drogą Wodną była żeglowna od ujścia Opawy. Po powodziach z 1997 - Powódź tysiąclecia oraz z 2010 jest żeglowna od Śluzy Koźle długość odcinka żeglownego zmniejszyła się z 761 km do 646 km. Skanalizowana od Kędzierzyna-Koźla do Brzegu Dolnego, była wykorzystywana przez kraje środkowoeuropejskie nie mające dostępu do morza.

Kanalizacja Odry odbyła się w dwóch etapach. Pierwszy zrealizowano w latach 1888 - 1897, skanalizowano wówczas odcinek od Koźla do ujścia Nysy Kłodzkiej, wybudowano 12 stopni wodnych ze śluzami komorowymi. Szybko jednak okazało się, że jest to niewystarczająca liczba i w latach 1907 - 1922 w ramach drugiego etapu powstało 10 kolejnych stopni.

W dorzeczu Odry znajduje się 7 elektrowni wodnych (największa w Brzegu Dolnym o mocy 9,7 MW).

Na Odrze funkcjonuje kilka przepraw promowych, w tym na terenie województwa lubuskiego w Milsku, Pomorsku, Brodach i Połęcku. W Bytomiu Odrzańskim i Brzegu Dolnym działa przeprawa promowa.

Powierzchnia dorzecza Odry obejmuje obszar 118 861 km² z tego 106 056 km² w Polsce, co stanowi 32,9% powierzchni kraju. Dorzecze wykazuje asymetrię na korzyść dopływów prawobrzeżnych. Jego najwyższym punktem jest wierzchołek Śnieżki (1602 m n.p.m.).

Największymi lewobrzeżnymi dopływami są rzeki wypływające w Sudetach, m.in. Opawa, Nysa Kłodzka, Bystrzyca, Kaczawa, Bóbr i Nysa Łużycka; wśród dopływów prawobrzeżnych wyróżnia się najzasobniejszy w wodę i najdłuższy dopływ Odry - Warta, poza tym m.in. Mała Panew, Barycz i Ina.

Kanały śródlądowe łączące się z Odrą:

* Kanał Gliwicki (prawy, 98 km rzeki, Kędzierzyn-Koźle)
* Kanał Odra-Sprewa (lewy, 553 km rzeki, Eisenhüttenstadt)
* Kanał Finow (lewy, 667 km rzeki, Hohensaaten)
* Kanał Odra-Hawela (lewy, 667 km rzeki, Hohensaaten)
* Kanał Hohensaaten-Friedrichsthal (niem. Hohensaaten-Friedrichsthaler Wasserstraße, HoFriWa) (lewy, Odra Zachodnia, Hohensaaten)

Poprzez Wartę, jej dopływ Noteć i Kanał Bydgoski Odra posiada połączenie także z Wisłą.

Źródło [ Wikipedia]
Stare mapy rzeki Odry z 1896 roku można znaleźć na

Dzielnica Nowogród Dolny stanowi zachodnią, lewobrzeżną część Nowogrodu Bobrzańskiego, znajduje się na terenie dawnego miasta Christianstadt (prawa miejskie od 1659 r.). Nazwa miasta Christianstadt powstała na cześć założyciela i właściciela okolicznych dóbr ziemskich - Christiana von Promnitza. W połowie lat 30-tych XX wieku na zachód od miasta powstaje kombinat zbrojeniowy DAG "Alfred Nobel" wchodzący w skład koncernu "IG Farben", a także na jego potrzeby filia obozu koncentracyjnego Gross-Rosen. W wyniku znacznych zniszczeń podczas II wojny światowej miasto utraciło prawa miejskie, pierwsza powojenna nazwa miejscowości to Krystkowice, późniejsze Krzystkowice istniejące jako oddzielna wieś do 1 stycznia 1988 r., kiedy to w połączeniu z częścią prawobrzeżną - wsią Nowogród Bobrzański tworzą obecne miasto pod tą samą nazwą.



Krzystkowice (niem. Christianstadt) – byłe miasto w województwie lubuskim, obecnie zachodnia dzielnica miasta Nowogród Bobrzański (także nazywana Nowogrodem Dolnym), leży na lewym brzegu rzeki Bóbr przy drodze krajowej nr 27, stacja kolejowa Nowogród-Osiedle. W latach 1973-1976 miejscowość była siedzibą gminy Krzystkowice.

Miasto powstało w XVII w. pod nazwą Christianstadt, upamiętniającą jego założyciela, Christiana von Promnitz - właściciela okolicznych dóbr. Osada uzyskała prawa miejskie w 1659 r. W połowie lat 30. XX w. powstał nieopodal kombinat zbrojeniowy DAG "Alfred Nobel" wchodzący w skład koncernu "IG Farben".

W 1946 r. silnie zniszczone miasto zostało włączone (tracąc prawa miejskie) do nowo powstałego województwa wrocławskiego na terenie powojennej Polski, pod nazwą Krzystkowice (w pierwszych latach po wojnie używano także nazwy Krystkowice).

1 stycznia 1988 roku z wsi Krzystkowice (823 ha) i Nowogród Bobrzański (653 ha) utworzono nowe miasto Nowogród Bobrzański (pod względem prawnym Krzystkowice nie zostały zatem włączone do Nowogrodu, lecz utworzone zostało nowe miasto, które przejęło nazwę swojej prawobrzeżnej części). Obecne miasto Nowogród Bobrzański stanowi przestrzennie niespójną całość (znaczna odległość między osiedlami bez fizycznej styczności). Fakt ten, a także brak integracji społeczności lokalnych tworzy problemy rozwoju miasta, tym bardziej, że obecny organizm miejski przecina historycznie utrwaloną granicę Śląska i Łużyc.

/p>