Zespół kościoła rzymsko-katolickiego p.w. Św. Marcina
a. Kościół parafialny p.w. Św. Marcina, ul. K.P. Tetmajera. Wpisany do rejestru zabytków pod nr rej. 1421 z dnia 23.09.1965.
Późnobarokowy z reliktami gotyckimi. Położony na wzgórzu, otoczony murem cmentarza, mógł mieć pierwotnie charakter obronny. Orientowany, murowany z kamienia i cegły, tynkowany z wolnostojącą wieżą - dzwonnicą.
Wzmiankowany w 1380 r. Ostatnim w XVI w. katolickim proboszczem był Markus Meischeider, po którego śmierci świątynia w 1543 r. przeszła w ręce ewangelików. Posługiwali oni kościół do 1654 r. W roku 1654 następuje rekatolicyzacja kościoła, który do 18010 r. prowadzony był przez probostwo cystersów w Cieplicach. Po sekularyzacji dóbr klasztoru cystersów w Cieplicach, w 1810 r. utworzona została samodzielna parafia w Sobieszowie, którą objął były zakonnik cysterski z Krzeszowa.
Z inicjatywy patrona parafii, Johanna Nepomuka Schaffgotscha, gotycki kościół, przez długi czas nie odnawiany, przebudowany został gruntownie w latach 1781-1782 z wykorzystaniem murów starszej budowli. Prowadzenie budowy przypisywane jest budowniczemu Liebuschowi. Poszerzono wówczas nawę, którą przykryto nowym sklepieniem, powiększono okna, dach otrzymał ceramiczne pokrycie. W układzie kompozycyjnym fasady posłużono się wzorcem fasady kościoła św. Jana Chrzciciela w Cieplicach. Wnętrze kościoła sobieszowskiego wyposażono w barokową ambonę i ołtarze. Obraz w ołtarzu z przedstawieniem św. Judy Tadeusza namalował mistrz Prantz z Cieplic, natomiast obraz św. Jana Nepomucena w ołtarzu bocznym wykonał malarz Kynast z Wrocławia, autor namalowanego w 1756 r. dla katedry obrazu trzech apostołów. Elementy rzeźbiarskie w ołtarzach i ambonie są zapewne dziełem rzeźbiarza Augustina Wagnera z Jeleniej Góry.
W 1803 r. z fundacji Johanna Nepomuka Schaffgotscha zrealizowano dwie kamienne rzeźby świętych Floriana i Leopolda, które osadzone na cokołach stanęły po obu stronach północnego portalu bocznego, służącego fundatorowi, jego rodzinie i gościom. 1921 r. – wykonano nowe witrażowe okna z kompozycją figuralną Mater Dolorosa i Chrystus Zbawiciel oraz z nazwiskami trzydziestu poległych w I wojnie światowej. Przed fasadą kościoła ustawiono krzyż misyjny z datami misji 1861, 1912, 1922. Malowanie wnętrza w 1955 r. Bieżący remont pokrycia dachu w 1961 r. W 1978 r. w kościele wykonano prace remontowe, m.in. tynkowanie i malowanie elewacji oraz wymiana pokrycia dachu, założenie rynien.
Studium historyczno - urbanistyczne 2002

Sobieszów miasto od 1962 roku, (dzielnica Jeleniej Góry od 1976 r.) 13 km. na płd. zach od Jeleniej Góry.Zamek książęcy na skalistej górze zbudował w 1292 r. prawdopodobnie Bolko I świdnicko - jaworski (1364; Kynast).U stóp zamku powstała wieś.1305 Hermani villa circa Hyrsberc, 1390 Hermansdorf.W połowie XIX w.:Sosnowiec (Stęczyński). 1945: Chojnasty, Jarzmanice, Chojnastów.Od staropolskiego imienia Sobiesz - Sobiesław, Sobierad.

źródłó : Rocznik Jeleniogórski Tom IV - 1966 artykuł : "Nazwy miejscowe Ziemi Jeleniogórskiej".
autor- Edward Zych
Kronika, historia -
Historia Sobieszowa – kalendarium

1292 – niepotwierdzona źródłowo wzmianka o istnieniu zamku Chojnik, którego budowę w XIII w. przypisuje się księciu Bolkowi I Świdnickiemu.
1305 – pierwsza wzmianka o wsi; miejscowość wymieniona jest w księdze wsi czynszowych biskupstwa wrocławskiego. Już w tym czasie zapewne w Sobieszowie istniał kościół.
1337 – wieś wymieniona w podpisanym przez księcia Henryka Śląskiego akcie sprzedaży lasów w Sobieszowie mieszczaninowi Wernherowi.
1353 – zamek Chojnik ofiarowany przez Karola IV Bolkowi II Świdnickiemu, jako dożywotnia własność zastawna.
1364 – w testamencie Karola IV wzmiankowana twierdza Kinast. Zamkiem, jako książęcą własnością zastawną władał do 1365 roku kasztelan Thimo III Colditz, od 1355 r. starosta Górnych Łużyc, późniejszy starosta wrocławski.
1381 – hipotetyczna data przekazania zamku Chojnik rycerzowi Gotsche II Schoffowi (żył w latach 1346–1420). Jego własnością stały się także m.in. Sobieszów, Cieplice i Malinnik. Dobra w tych miejscowościach pozostały w rękach rodziny Schaffgotschów do 1945 r.
1393 – z tego roku pochodził dokument fundacyjny Gotsche Schoffa, dotyczący budowy kaplicy zamkowej z wykuszem i ołtarza św. Georgii i Katarzyny ufundowanego dla tej kaplicy. Wzmiankowany jest także proboszcz z Sobieszowa, który był jednocześnie kapelanem w kaplicy.
1426 – zamek Chojnik w stanie oblężenia przez husytów; twierdza nie została zdobyta.
1525 – w Sobieszowie pojawił się pierwszy pastor ewangelicki, Christian Büttner.
1543 – oficjalne wprowadzenie protestantyzmu w Sobieszowie przez Schaffgotschów. Nabożeństwa odbywały się w kościele katolickim p.w. św. Marcina.
1647 – przebudowa wieży przy kościele p.w. św. Marcina, z fundacji parafii ewangelickiej. W tym samym roku, w czasie wojny trzydziestoletniej wieś obłożona była kontrybucją najpierw przez wojska Austriackie, następnie przez Szwedzkie.
1654 – rekatolicyzacja kościoła p.w. św. Marcina, który podporządkowano parafii w Cieplicach, prowadzonej przez cystersów. Patronat nad kościołem sprawowała rodzina Schaffgotschów.
1667 – wzmiankowany nauczyciel, prowadzący szkołę przy parafii katolickiej w Sobieszowie.
1675 – pożar zamku Chojnik w wyniku uderzenia pioruna. Zamek nigdy nie został odbudowany. Schaffgotschowie przenieśli się do Sobieszowa, gdzie na krótko zamieszkali na terenie swojego zespołu urzędu majątkowego.
1705–1712 wzniesienie budynku urzędu majątkowego Schaffgotschów w Sobieszowie, zwanego także pałacem. Do budowy zaangażowano Eliasza Scholza z Bolesławca, architekta w majątku Schaffgotschów.
1744 – rozpoczęto budowę kościoła ewangelickiego. Przy budowie zatrudnieni byli: mistrz budowlany George Porrmann oraz mistrz ciesielski Gottfried Mattern i jego syn Gottlieb. Budowa trwała do 1745 r.
1778 – przebudowa kościoła parafialnego p.w. Św. Marcina, przypisywana budowniczemu Liebuschowi
1810 – po sekularyzacji majątku cystersów w Cieplicach, przy kościele św. Marcina utworzono samodzielną parafię.
1853 – obok kościoła ewangelickiego założono cmentarz i otoczono go murem. Do tego czasu funkcje cmentarza symultanicznego dla katolików i ewangelików spełniał cmentarz przy kościele katolickim.
1891 – budowa połączenia kolejowego z Jeleniej Góry do Sobieszowa.
1902 – przedłużenie linii kolejowej z Sobieszowa do Pisarzowic.
1905 – w miejscu pól uprawnych, stanowiących własność Schaffgotschów, założono dodatkowy cmentarz ewangelicki.
1962 – prawa miejskie.
1976 – miasto przyłączono do Jeleniej Góry.
Studium historyczno - urbanistyczne 2002

Stara droga, łącząca Sobieszów z Cieplicami. W okresie średniowiecza prowadziła do zdroju w Cieplicach oraz po przeniesieniu się Schaffgotschów, właścicieli obu miejscowości, z zamku Chojnik na dwór w Cieplicach, zapewniała komunikację między dworem a urzędem ordynacji majątku w Sobieszowie.
Zabudowa luźna, w większości typu miejskiego, głównie dziewiętnasto— i dwudziestowieczna z pierwszej ćwierci XX w. Najstarszymi elementami zabudowy tej ulicy są zespoły: kościoła katolickiego p.w. św. Marcina, kościoła ewangelickiego p.w. Najświętszego Serca Pana Jezusa oraz zespół ordynacji majątku Schaffgotschów (tzw. pałac).
Studium historyczno - urbanistyczne 2002