Gotycki w zrębach kościół św. Piotra i Pawła Ap. i położony nieopodal zespół pałacowy – to świadkowie historii znamienitych rodów Sancygniowskich, Dembowskich, Deskurów i świetności Sancygniowa położonego 6 km. od Pińczowa.
Parafia św. Piotra i Pawła Ap. erygowana była w 1400 r., a fundatorem kościoła był ówczesny właściciel wsi, Piotr Sancygniowski. Kościół poświęcono w 1413 r. Świątynię przebudowano w stylu barokowym. Zachowały się gotyckie zręby prezbiterium, jak i renesansowe detale w wystroju: portal do zakrystii, chrzcielnica, piętrowy nagrobek Jakuba i Anny Sancygniowskiej z końca XVI w.– ślady najprawdopodobniej rzeźbiarskiego kunsztu Santi Gucciego. Autorem wystroju świątyni był Antoni Grodzicki.
Kościół był przebudowywany i restaurowany w latach 1783, 1838-1840, 1897, 1949-1951, 1987. Kościół jest gotycki z elementami barokowymi i neogotyckimi, murowany. Prezbiterium trójprzęsłowe, zamknięte wielobocznie, nawa szersza od prezbiterium. Ołtarz główny o bogatej architekturze i rokokowej dekoracji snycerskiej z obrazem Ukrzyżowanie Łukasza Orłowskiego z XVIII w.; ołtarze boczne, dwa przy tęczy i dwa w nawie, rokokowe. Epitafia z XVII i XIX w. W latach 1988-1990 przeprowadzono w kościele prace konserwatorskie.
Na podst.