Świątynia Sybilli została wzniesiona w latach 1798-1801 na wzór Świątyni Westy w Tivoli pod Rzymem. W najbliższym otoczeniu świątyni umieszczono kilka granitowych głazów narzutowych, ażeby w ten sposób upodobnić otoczenie do skalistych urwisk Tivoli. Fundatorka obiektu, księżna Izabela Czartoryska, przeznaczyła Świątynię Sybilli na miejsce pamiątek narodowych, historycznych i artystycznych - w ten sposób puławski obiekt stał się pierwszym polskim muzeum narodowym.
W Świątyni Sybilli księżna Izabela Czartoryska gromadziła pamiątki rodzinne Sieniawskich, Lubomirskich i Czartoryskich oraz pamiątki po wielkich Polakach (m.in. księciu Józefie Poniatowskim), które miały przypominać po rozbiorach Polski pełną chwały przeszłość narodową. W 1830 r., jeszcze przed powstaniem listopadowym, zbiory zostały ewakuowane do Paryża, potem wróciły do Krakowa - stając się zalążkiem Muzeum Książąt Czartoryskich. W Świątyni Sybilli muzeum zostało reaktywowane dopiero w 1938 r. i jest dostępne do dziś. Puławska budowla była inspiracją m.in. dla poematu Jana Pawła Woronicza Świątynia Sybilli.
Budowla została założona na kole i ma kształt rotundy. Ma dwie kondygnacje. W dolnej, z wejściem od strony skarpy, wspartej przyporami zaznaczają się na zewnętrznej ścianie zamurowane łuki, otwarte do wnętrza jedynie wąskimi szczelinami. Ta część Świątyni stanowiła zakonspirowane mauzoleum poświęcone ks. Józefowi Poniatowskiemu.
Druga kondygnacja jest prawdziwym dziełem architektonicznym. To tu znajduje się wejście do Świątyni, poprzedzone kutą, metalową bramą i okazałymi schodami. Na bocznych piedestałach leżą 2 kamienne lwy wykonane z różowego porfiru - prezent od cara Rosji Aleksandra I z okazji jego pobytu w Puławach w 1805 roku.
Górna kondygnacja otoczona jest obejściem z osiemnastoma kolumnami korynckimi, na suficie którego znajdują się naprzemiennie dwa rodzaje rozet. Na szczycie budowli znajduje się kopuła zakończona otworem przykrytym taflą szklaną (tędy wpada światło, gdyż Świątynia nie posiada okien), od wewnętrznej strony ozdobiona jest pustymi kasetonami.

Źródło:

http://www.przy...c>Przystanek